Doanh nghiệp cần công khai, minh bạch

Một nội dung được nhiều NĐTNN quan tâm trong Diễn đàn đầu tư toàn cầu ngày 30-9 là phiên thảo luận về cổ phần hóa (CPH) và tư nhân hóa doanh nghiệp nhà nước (DNNN).

Cơ hội cho NĐTNN

 Doanh nghiệp cần công khai, minh bạch ảnh 1

Theo dự kiến, từ nay đến cuối năm số lượng DN phải CPH lên tới gần 200 DN. Một lượng vốn rất lớn sẽ được đưa ra thị trường. Một số chuyên gia, DN cho rằng đây là cơ hội lớn cho NĐTNN trong việc lựa chọn DN tốt để đầu tư.

Từng trải qua kinh nghiệm 2 lần CPH DNNN và nay là Phó Chủ tịch Tổng CTCP Thăng Long, ông Phạm Quang Dũng cho rằng thời điểm hiện nay là thuận lợi nhất cho NĐTNN vì thị trường chứng khoán không còn phát triển nóng và kế hoạch CPH DNNN đang vào giai đoạn nước rút. Vì vậy, Chính phủ sẽ mở rộng cửa, sửa chính sách phù hợp, hấp dẫn hơn cho NĐTNN.

Tuy nhiên, NĐTNN nên đầu tư vào DN mà Nhà nước không nắm giữ chi phối. "NĐTNN thấy lĩnh vực độc quyền hấp dẫn có thể đầu tư 5-10%, nhưng quan điểm của tôi là Nhà nước còn nắm giữ 51% nên nghiên cứu" - ông Dũng nói.

Thiếu sót lớn nhất của CPH DNNN thời gian qua là thiếu NĐT chiến lược nước ngoài tham gia. Với số lượng DN cần CPH từ nay đến cuối năm lên đến 200 DN, NĐTNN sẽ có cơ hội tham gia nhiều hơn. Nhưng để làm được điều đó DN CPH phải công khai, minh bạch thông tin một cách đầy đủ để NĐTNN hiểu và tham gia.

Ông PHẠM VIẾT MUÔN, nguyên Phó Trưởng ban Ban Chỉ đạo đổi mới và phát triển DN

Theo Ban Chỉ đạo đổi mới và phát triển DN, mục tiêu CPH DNNN của Việt Nam là để các DN đó chỉ tập trung những ngành then chốt, quan trọng, chỉ còn 5 ngành, lĩnh vực Nhà nước nắm giữ 100% vốn, các lĩnh vực còn lại tỷ lệ nắm giữ khác nhau. NĐTNN nên nhìn vào đó để tính toán đầu tư sao cho hiệu quả.

Ông Đặng Quyết Tiến, Phó Cục trưởng Cục Tài chính DN (Bộ Tài chính), cũng nhận định mục tiêu của Chính phủ trong CPH DNNN là muốn các DN sau khi CPH phát triển bền vững và tiếp cận được các thế mạnh của NĐTNN về tài chính, quản lý, chuyển giao công nghệ.

Tuy nhiên, quá trình CPH thời gian qua chỉ một số DN như Vinamilk, FPT thực sự đạt mục tiêu đề ra là phát triển bền vững, trong khi nhiều DN sau CPH lại đi lùi hơn so với chưa CPH. Chẳng hạn vẫn không công khai, minh bạch, không hiệu quả thậm chí rút lui khỏi thị trường. Chính vì lẽ đó, tới đây các TĐ, TCT quy mô lớn nắm giữ nguồn lực lớn quốc gia phải thận trọng, có lộ trình CPH nhằm đảm bảo mục tiêu quản trị hiện đại, phát triển bền vững sau CPH.

Công khai định giá, chào bán

Nhấn mạnh vai trò của NĐT chiến lược nước ngoài vào DN, ông Trần Phương, Phó Tổng giám đốc Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV), cho rằng sau khi CPH BIDV vẫn tiếp tục tìm cổ đông chiến lược. Bởi có NĐT chiến lược hiện diện trong HĐQT sẽ góp phần thay đổi cách thức trao đổi của thành viên HĐQT, phân công phân nhiệm theo thông lệ quốc tế.

Đề cập đến việc BIDV đang tìm kiếm cổ đông chiến lược nước ngoài, ông Phương cho biết hiện đã có một số NĐTNN làm việc với BIDV và hy vọng đến cuối năm nay hoặc đầu năm 2016 sẽ có kết quả. Về việc ế cổ phần do tỷ lệ nắm giữ của Nhà nước còn cao khiến NĐTNN không mặn mà, ông Phương cho rằng từ nay đến cuối năm quá trình xử lý tài chính, lộ trình CPH cần phải rõ ràng để NĐTNN có thể nghiên cứu tham gia.

Theo đó cần cụ thể, công khai việc định giá, chào bán, lộ trình ra sao sau CPH... Chẳng hạn, ban đầu có thể chỉ bán 5-10% nhưng cần phải ghi rõ thời điểm niêm yết, lộ trình bán tiếp cổ phần sau đó ra sao, cơ cấu sở hữu trung hạn 3-5 năm ra sao. Nếu làm được điều đó, dù cổ phần bán ban đầu ít nhưng vẫn tạo được lòng tin cho NĐT.

Để đẩy mạnh việc CPH, thu hút NĐTNN, hiện Chính phủ đã có quy định DNNN phải công khai thông tin như công ty đại chúng. Các DN chưa bán được hết cổ phần được phê duyệt (như Vietnam Airlines), Chính phủ và Ban Chỉ đạo đổi mới và phát triển DN đã yêu cầu phải bán nốt phần đã được phê duyệt. Cách bán là theo lô ưu tiên bán 1 lần số lượng lớn và ưu tiên cổ đông chiến lược.

Các cổ đông chiến lược có quyền yêu cầu DN cung cấp thông tin, thậm chí đến tận DN kiểm tra, khảo sát. Việc bán được đấu giá trên các sở giao dịch chứng khoán để giám sát. Còn sau 90 ngày kể từ khi bán cổ phần, DN đủ điều kiện sẽ phải niêm yết hoặc đăng ký giao dịch trên thị trường UPCoM (sau 1-2 năm phải thực hiện niêm yết). Hiện nay Bộ Tài chính đã có công văn gửi các bộ, ngành để đốc thúc và tháng 10 sẽ tiến hành tổng kết việc niêm yết của DN. Nếu DN nào không thực hiện sẽ đề nghị các bộ, ngành nhắc nhở lãnh đạo DN không thực hiện.

Liên quan đến việc công khai, minh bạch, theo ông Aaron Batten, chuyên gia kinh tế của Ngân hàng Phát triển Châu Á tại Việt Nam, Chính phủ Việt Nam đã tiến hành nhiều cải cách tốt DN thông qua việc ban hành một loạt đạo luật như Luật DN, nhưng việc thực thi theo yêu cầu chưa được như mong muốn. Điều đó đã khiến NĐT ngần ngại khi muốn đầu tư vào Việt Nam.

Một báo cáo gần đây cho biết DN phải công bố báo cáo tài chính công khai nhưng chỉ 70-75% DN công bố. Đây là trở ngại cho NĐTNN vì họ không muốn bỏ vốn vào DN mập mờ thông tin sản xuất kinh doanh. Phản hồi điều này, theo ông Đặng Quyết Tiến, Bộ Tài chính đã có văn bản yêu cầu UBCKNN, các sở giao dịch chứng khoán tiến hành giám sát các bản cáo bạch của DN xem có đáp ứng được đúng yêu cầu công khai, minh bạch thông tin hay không.

Theo Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng, Chính phủ Việt Nam đang tập trung đẩy mạnh tái cơ cấu các TĐ, TCT lớn của Nhà nước. Riêng từ 2011 đến nay, Việt Nam đã CPH được 350 DN và sẽ tiếp tục đẩy nhanh, đẩy mạnh tiến trình này.

Trong thời gian tới, sẽ ngày càng có nhiều DNNN sau CPH được niêm yết trên sàn chứng khoán. Đây là cơ hội tốt cho các đối tác nước ngoài tìm hiểu cơ hội mua bán và sáp nhập các DNNN Việt Nam. Việt Nam cũng khuyến khích TĐ nước ngoài có tiềm lực tài chính, công nghệ, thị trường tham gia quá trình CPH DNNN, mua bán sáp nhập trong thời gian tới.

Quang Minh

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Khó càng khó khi “thuế chồng thuế”

Khó càng khó khi “thuế chồng thuế”

(ĐTTCO) - Người dân nói chung và giới kinh doanh BĐS nói riêng khá quan tâm đến một số đề xuất của Bộ Tài chính với Chính phủ về định hướng điều chỉnh 5 chính sách thuế, trong đó có Luật Thuế giá trị gia tăng (VAT), bởi liên quan đến các hoạt động đầu tư, kinh doanh BĐS.