Đẩy mạnh tăng trưởng tín dụng: Thúc đẩy tháo dòng vốn ứ

Thanh khoản dồi dào nhưng tín dụng tăng trưởng chậm và hấp thụ vốn của thị trường 6 tháng đầu năm yếu… là cơ sở để các NHTM đẩy mạnh tăng trưởng tín dụng 6 tháng cuối năm 2013. Điều này càng trở nên cấp bách hơn khi NHNN ban hành Chỉ thị 03 về các giải pháp điều hành chính sách tiền tệ, tín dụng và hoạt động ngân hàng những tháng cuối năm 2013.

Sức ép tăng trưởng tín dụng

Chị thỉ 01 của NHNN ban hành đầu năm 2013 định hướng các NHTM phải tăng trưởng tín dụng 12%, nhưng 6 tháng đầu năm tăng trưởng vẫn ì ạch. Do vậy, Chỉ thị 03 tỏ thái độ quyết liệt hơn khi NHNN chỉ đạo các NHTM có giải pháp mở rộng tín dụng hiệu quả để đạt tốc độ tăng trưởng tín dụng toàn hệ thống ở mức 12% trong năm 2013 nhằm tháo gỡ khó khăn cho sản xuất kinh doanh, hỗ trợ thị trường và góp phần hỗ trợ tăng trưởng kinh tế ở mức hợp lý.

Theo đó, NHTM có thể xem xét điều chỉnh chỉ tiêu tăng trưởng tín dụng nhưng kèm theo điều kiện “mở rộng trên cơ sở nguồn vốn lành mạnh, vững chắc”. NHNN cũng sẽ xem xét đề nghị của các NHTM cho vay vốn bằng ngoại tệ đối với nhu cầu vốn thuộc lĩnh vực ưu tiên, khuyến khích phát triển sản xuất kinh doanh…

Một điểm mới của Chỉ thị 03 là cho phép các NHTM ưu tiên thu nợ gốc trước, thu lãi sau đối với khoản nợ đến hạn mà khách hàng gặp khó khăn trong việc trả nợ vốn vay; xem xét cho vay mới đối với các nhu cầu vốn vay hiệu quả. Điều này sẽ giúp người vay cân đối được nguồn tiền trả nợ trước mắt, không bị áp lực quá lớn về lãi vay. Bản thân các NHTM cũng có thể giải quyết được bài toán tín dụng bị ách tắc thời gian qua.

Ông Đỗ Minh Toàn,
Tổng giám đốc ACB

Trước đó, đã có NHTM được NHNN cho nới room tín dụng từ 12% lên 20%. Lý giải điều này, TS. Lê Xuân Nghĩa, chuyên gia ngân hàng, cho rằng Chính phủ đã khẳng định việc thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, kiểm soát lạm phát là trách nhiệm của NHNN. Do vậy nếu đầu năm Chính phủ và NHNN tiên liệu tăng trưởng tín dụng của nền kinh tế khoảng 10-12%, GDP tăng trưởng khoảng 5-5,5%.

Nhưng 6 tháng qua tăng trưởng tín dụng khá thấp (4,5%) nên qua Chỉ thị 03 NHNN lưu ý mục tiêu tăng trưởng tín dụng 12% không thay đổi. Tuy nhiên GDP tích lũy theo tháng, còn tín dụng tăng theo thời kỳ, nên tín dụng tăng đầu năm mới có thể thúc đẩy GDP tăng nhanh, nay mới đẩy thì hơi khó. Nhưng dù sao cũng nên tăng tín dụng để quý I-2014 kinh tế khởi sắc hơn.

Có ý kiến cho rằng tình hình tín dụng năm nay khá giống năm ngoái. 6 tháng đầu năm 2012 tăng trưởng tín dụng âm, nhưng 6 tháng cuối năm tăng nhanh. Năm nay nhiều khả năng kịch bản sẽ lặp lại khi các NHTM bắt đầu chạy đua cho vay. Cũng có ý kiến lo ngại NHNN tạo điều kiện cho các NHTM mở rộng tín dụng có thể dẫn đến việc cho vay ồ ạt, nợ xấu bùng phát trở lại.

Tuy nhiên, theo ông Đỗ Minh Toàn, Tổng giám đốc ACB, năm nay các dự án mới nhiều nên tín dụng 6 tháng cuối năm đặc thù có khác năm ngoái. Nhất là việc Bộ Giao thông -  Vận tải chủ trương xã hội hóa giao thông nên có nhiều đoạn Quốc lộ chia ra thành từng dự án thực hiện theo BT, hoặc BOT.

Theo đó, các doanh nghiệp đổ xô đấu thầu và các NHTM cho vay theo, đã khiến tín dụng tăng nhanh hơn so với năm ngoái. Cho đến khoảng tháng 11-12 năm 2012 tín dụng mới tăng nhanh, năm nay cuối quý II đầu quý III đã có dấu hiệu tăng.

Nhưng theo ông Toàn, việc chỉ đạo mở rộng Chỉ thị 03 cũng chỉ là định hướng cho các NHTM, bởi chất lượng tín dụng và cho vay có nợ xấu ngân hàng phải tự chịu trách nhiệm. Cũng không nên quá lo tăng trưởng tín dụng nhanh sẽ không lành mạnh đồng vốn, bởi dư nợ cho vay mới chưa thể phát sinh nợ quá hạn trong năm nay.

Cạnh tranh giảm lãi suất

Hiện tại khối NHTM nhà nước đi đầu trong việc hạ lãi suất để đẩy tăng trưởng tín dụng. Đơn cử, tại Vietcombank tăng trưởng tín dụng 6 tháng đầu năm âm; buộc ngân hàng này đã giảm lãi suất tiền gửi xuống mức khá thấp, kỳ hạn dài trên 12 tháng chỉ còn 6%/năm, đồng thời đẩy cho vay lãi suất thấp với khách hàng doanh nghiệp và cá nhân. Các NHTM nhà nước khác như Agribank, BIDV và VietinBank cũng tăng trưởng tín dụng thấp. Tại buổi sơ kết 6 tháng năm 2013 mới đây, lãnh đạo BIDV đã chỉ đạo toàn hệ thống đẩy mạnh tín dụng. Nhiều dự đoán  BIDV sẽ đẩy tín dụng vào cầu đường, xây lắp… để kích thích kinh tế tăng trưởng.

Đẩy mạnh tăng trưởng tín dụng: Thúc đẩy tháo dòng vốn ứ ảnh 1

Với Chỉ thị 03 các NHTM đang tìm mọi giải pháp để tháo dòng vốn ứ. Ảnh: LONG THANH

Theo một lãnh đạo của Eximbank, từ đầu năm đến nay ngân hàng triển khai khá nhiều chương trình ưu đãi lãi suất cho vay nhưng dư nợ tín dụng tăng không đạt chỉ tiêu đề ra. Thậm chí, việc hạ lãi suất cho vay về ngang bằng với huy động 7% đã gặp phải cạnh tranh của nhiều NHTM khác, nhất là các NHTM nhà nước có thế mạnh về vốn rẻ. Còn ở ACB, từ đầu năm đến nay tăng trưởng huy động của ngân hàng này trên 14%, tín dụng tăng gần 6%.

Trong đó, khối khách hàng cá nhân tăng tín dụng gần 1.000 tỷ đồng, nhưng khối doanh nghiệp giảm 1.000 tỷ đồng. 6 tháng cuối năm 2013 là thời điểm thuận lợi để ACB đẩy mạnh cho vay, trong đó tập trung đối tượng khách hàng doanh nghiệp nhỏ và vừa, khách hàng cá nhân. Ngân hàng này còn thực hiện nhiều giải pháp tín dụng đối với từng khu vực thị trường. Trong đó, những thị trường mới chưa có thị phần, ACB chấp nhận giảm lãi suất cho vay thấp, đồng thời có những sản phẩm phù hợp với địa phương, nhất là các khu vực miền Trung nhắm đến doanh nghiệp lẫn cá nhân có nhu cầu vay vốn mua nhà, mua đất.

Điểm nữa cần lưu ý là trong Chỉ thị 01 và Quyết định 780 của NHNN cho phép các NHTM được cơ cấu, dãn nợ… cho doanh nghiệp để tháo gỡ khó khăn, Chỉ thị 03 đã đưa ra thông điệp mạnh mẽ hơn khi nhắc đến việc cơ cấu lại thời hạn trả nợ, xem xét cơ cấu lại khoản vay, trên cơ sở đánh giá các biện pháp khắc phục khó khăn nhằm đảm bảo thời hạn cho vay phù hợp với chu kỳ sản xuất kinh doanh và khả năng trả nợ của khách hàng. Tuy nhiên, NHNN yêu cầu các NHTM không được lợi dụng điều này để che giấu nợ xấu, che giấu thực trạng hoạt động sản xuất kinh doanh và thực trạng tài chính của khách hàng.

NHNN quyết liệt, NHTM phải quyết tâm

Nhiều NHTM thừa nhận hiện nay áp lực cạnh tranh nguồn vốn huy động vẫn còn, nhất là với các NHTM cổ phần, vẫn có NHTM lách, giữ lãi suất huy động kỳ hạn ngắn 8%/năm. Cạnh tranh huy động vẫn diễn ra mạnh mẽ nên tổng chi phí vốn đầu vào của các NHTM cổ phần vẫn còn cao. Đó là lý do nhiều NHTM cổ phần chưa thể giảm nhanh lãi suất cho vay, nhất là đối với dư nợ cũ.

Nhiều chương trình cho vay hiện nay lãi suất tiền đồng của các NHTM đã tiệm cận, thậm chí thấp hơn so với lãi suất cho vay một số nước trên thế giới. Các NHTM đã chấp nhận giảm lãi để đẩy tín dụng đến mức có thể chứ không thể hạ chuẩn tín dụng. Vấn đề còn lại là niềm tin của thị trường có tạo được sức cầu, giúp hấp thụ vốn cho nền kinh tế hay không.

Ông Trương Văn Phước,
Tổng giám đốc Eximbank

Nhiều doanh nghiệp phản ánh nhiều NHTM mới giảm lãi suất kỳ hạn ngắn, còn cho vay lãi suất trung, dài hạn vẫn quá cao, trên 13-14%/năm, trong khi huy động cả kỳ hạn ngắn lẫn kỳ hạn dài chỉ còn bình quân 6-8%/năm. Lý giải về điều này, một phó tổng giám đốc NHTM cổ phần cho biết đang tồn tại mâu thuẫn giữa nhu cầu vốn doanh nghiệp và khả năng cung ứng vốn của các NHTM. Theo đó, NHTM huy động chủ yếu kỳ hạn ngắn nên chỉ cho vay kỳ hạn ngắn, trong khi doanh nghiệp muốn vay kỳ hạn dài để đầu tư. Do vậy, nếu vay kỳ hạn dài doanh nghiệp sẽ phải chịu lãi suất cao. Chính vì vậy vừa qua nhiều NHTM nhà nước cho vay đầu tư kỳ hạn ngắn 12 tháng, đặc biệt đối với doanh nghiệp bất động sản. Điều này rất nguy hiểm về chất lượng tín dụng trong tương lai, bởi doanh nghiệp không thể sử dụng vốn hiệu quả và thu lãi nhanh chóng để trả nợ ngân hàng.

Một chuyên gia ngân hàng ví von: "Một người khát nước mà cho uống rượu, họ cũng phải uống cho đỡ khát. Nhưng nếu uống rượu quá nhiều người đó sẽ say. Cho doanh nghiệp vay vốn ngắn hạn để đầu tư dài hạn cũng tương tự như vậy, khả năng rủi ro trong tương lai rất lớn". Về lâu dài, vấn đề đặt ra cho chính sách vĩ mô là cần tạo trong dòng vốn dài hạn để tăng trưởng đầu tư bền vững. Bản thân NHTM cũng muốn cho vay lãi suất rẻ để tăng trưởng tín dụng, nhưng chỉ khi nào cân đối được nguồn vốn dài hạn và ổn định mới mạnh dạn hạ lãi suất cho vay trung, dài hạn. Trong khi đó, để có được dòng vốn ấy còn thuộc vào người gửi tiền có tin tưởng để gửi dài hạn hay không. 

Hiện nay, NHNN đã thu hẹp trần lãi suất tiền gửi 1-6 tháng thay vì 12 tháng như trước đây, cho thấy chính sách tiền tệ đang được điều hành theo hướng khuyến khích NHTM huy động nguồn vốn trung, dài hạn. Bên cạnh đó, NHNN cũng đang tích cực phối hợp với các bộ, ngành liên quan xây dựng thông tư hướng dẫn về thủ tục thế chấp nhà ở hình thành trong tương lai, xây dựng thông tư liên tịch về xử lý tài sản bảo đảm, tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc về đăng ký giao dịch bảo đảm, công chứng và hợp đồng giao dịch bảo đảm… Nếu những rào cản pháp lý này sớm được tháo gỡ, cùng với sự tăng trưởng tín dụng của các NHTM, kỳ vọng nền kinh tế sẽ tăng trưởng tốt lên và khởi sắc ngay trong tương lai. Để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, việc tháo gỡ khó khăn thị trường tiền tệ đã được NHNN chỉ đạo quyết liệt, vấn đề còn lại là sự quyết tâm của các NHTM.

Thanh Thiên

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

105m2 đất được đền bù 145 triệu đồng?

105m2 đất được đền bù 145 triệu đồng?

(ĐTTCO) - Mua đất cất nhà từ năm 1999, nhưng từ đó đến nay gia đình bà Lê Minh Huế (tổ 44, KP5, phường An Phú, quận 2, TPHCM) luôn sống trong tình trạng bất an vì bị giải tỏa bởi dự án KĐT An Phú - An Khánh.