Chuyển hóa quan hệ đối đầu sang đối tác

(ĐTTCO) - So với yêu cầu phát triển, đội ngũ doanh nhân hiện có vẫn chưa đông, chưa mạnh, vì bình quân 200 người dân mới có 1 DN. Khoảng 97% DN trong nền kinh tế nước ta có quy mô nhỏ và siêu nhỏ.

Trong khi đó, ở các nền kinh tế phát triển cao, từ 15 đến 20 người dân có 1 DN. Chúng ta sẽ phải cạnh tranh với những nền kinh tế hàng đầu thế giới trên một sân chơi bình đẳng, dù trình độ phát triển và năng lực cạnh tranh của Việt Nam chỉ xếp ở thứ hạng thấp. Làm thế nào để thúc đẩy DN Việt lớn mạnh?

Rào cản chính sách, cơ chế

Sự thành bại của DN được quyết định không chỉ bởi khuôn khổ pháp luật, định hướng hay chính sách vĩ mô mà còn bởi những hành vi công vụ hàng ngày. Cảm nhận về những rào cản môi trường kinh doanh hiện nay, bà Thái Hương, Chủ tịch HĐQT TH True Milk, cho rằng nhiều quy định của luật hiện nay không xuất phát từ thực tiễn mà từ sách vở. Chẳng hạn với những DN ứng dụng công nghệ cao trong chuỗi sản xuất, có một số nguyên liệu nhập khẩu nằm trong danh mục thuế suất 0% nhưng lại bị đánh sang danh mục áp mức thuế 5%.

Thời gian gần đây, nền hành chính từ Nhà nước tới địa phương đã có những sự thay đổi, với nhiều cố gắng, nỗ lực để tạo điều kiện tháo gỡ, hỗ trợ một phần khó khăn cho DN, nhưng vẫn chưa đáp ứng được yêu cầu. Cộng đồng DN, doanh nhân vẫn chưa thể yên tâm và hài lòng về hiệu lực, hiệu quả trong việc thực thi các chính sách.

TS. Lưu Bích Hồ, chuyên gia kinh tế

“Vừa qua công ty tôi nhận được thông báo nếu không nộp đủ thuế mặt hàng trên sẽ bị cưỡng chế hải quan. Như vậy theo cách tính này tôi đang là người nợ thuế mặc dù việc này không đúng như vậy” - bà Hương kể. Nữ doanh nhân này cũng bộc bạch về con đường gây dựng thương hiệu TH True Milk: “Từ năm 2008, tôi về Nghệ An tìm đất đầu tư, chính quyền nói hết đất, trong khi tôi thấy còn hàng triệu hecta đất nông nghiệp trong các nông trường. Sau đó, để có thể đầu tư nông nghiệp công nghệ cao tôi phải đi vận động từng người dân trả lại đất cho Nhà nước. Theo tôi, muốn phát triển nông nghiệp công nghệ cao hiệu quả, có sức cạnh tranh cần phải tích tụ ruộng đất, đừng chia nhỏ lẻ và nên chuyển cho DN có năng lực khai thác”.

Ông Phạm Thanh Hưng, Phó Chủ tịch HĐQT Cengroup, cho biết các rào cản đối với DN hiện nay rất lớn. DN luôn có cảm giác “lo sợ” vi phạm các quy định pháp luật. Đơn cử như có rất nhiều quy định về đầu tư kinh doanh bất động sản nên rất khó thống nhất trong thực hiện. Có quy định bộ nói được làm, nhưng địa phương bảo không được. DN đầu tư kinh doanh bất động sản mong muốn có sự linh hoạt và một hành lang pháp lý thông thoáng, nhưng các thông tư đang can thiệp quá sâu vào đầu tư kinh doanh bất động sản.

Theo ông Đậu Anh Tuấn, Trưởng ban Pháp chế (VCCI), với hơn 97% DN đang hoạt động tại Việt Nam là các DNNVV. Do đó, để có thể thúc đẩy sự phát triển của các DNNVV Việt Nam trong thời gian tới cần tháo gỡ những khó khăn DNNVV đang gặp phải hiện nay, đồng thời cũng cần xóa bỏ những rào cản khiến các DNNVV ngại lớn. Cụ thể, các chính sách hỗ trợ cần giúp các DN tiếp cận thuận lợi với các nguồn lực và cơ hội như tiếp cận thông tin, tiếp cận vốn và tiếp cận đất đai. Cần nâng cao chất lượng các dịch vụ hỗ trợ DN, trong đó cần xác định đối tượng thụ hưởng chính là các DNNVV. Các cơ quan nhà nước cần chuyển giao công tác này cho các hiệp hội DN và khu vực tư nhân thực hiện. Cần tiếp tục rà soát, cắt giảm các thủ tục hành chính theo hướng đơn giản, dễ hiểu và dễ tiếp cận với DN, nhất là với các DNNVV. Trong đó cần tập trung vào một số lĩnh vực mà các DNNVV hiện đang gặp nhiều phiền hà như bảo hiểm xã hội, đất đai, thuế, hải quan, an toàn phòng chống cháy nổ, lao động, thanh toán qua kho bạc...

Chuyển hóa quan hệ đối đầu sang đối tác ảnh 1

Gốm Việt - sản phẩm thủ công mỹ nghệ của Việt Nam
được xuất khẩu sang nhiều nước. Ảnh: LONG THANH

Kỳ vọng cải thiện môi trường kinh doanh

Dù nhìn nhận môi trường kinh doanh vẫn còn nhiều vấn đề tồn tại, nhất là giữa chủ trương chính sách và thực thi nhưng nhiều DN, chuyên gia cũng thẳng thắn nhìn nhận môi trường đầu tư của Việt Nam đang có chuyển biến. TS. Võ Trí Thành, nguyên Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương, cho rằng hiện kinh tế Việt Nam đang có những bước ngoặt, thành tựu nhiều nhưng thách thức cũng nhiều hơn. Trong vài năm gần đây, những cải cách về hành chính có thay đổi về cách hành xử của bộ máy nhà nước với DN không chỉ minh bạch hơn mà còn thân thiện hơn. Đó chính là tinh thần của Nghị quyết 35 và Nghị quyết 19 của Chính phủ. Kết quả bước đầu tốt nhất là sự ra đời và thành lập của các DN mới với con số cao nhất từ trước đến nay. Các nghị quyết này được đánh giá là văn bản thể hiện sự đột phá về hỗ trợ và phát triển DN nhằm khắc phục những hạn chế, rào cản của DN Việt Nam như hạn chế về công nghệ, chưa bình đẳng trong tiếp cận nguồn lực; tính gắn kết của DN Việt Nam chưa cao…

Ông Phạm Ngọc Thành, Giám đốc CTCP Tư vấn phát triển và thương mại Phúc Lâm, đơn vị chuyên phân phối độc quyền nước mắm Phú Quốc tại Hà Nội, kỳ vọng Nghị quyết 35 sẽ là chìa khóa tháo gỡ khó khăn cho DN trong quá trình hoạt động, giúp DN dễ dàng tiếp cận nguồn vốn ngân hàng để làm ăn, điều mà trước đây DN tư nhân rất khó thực hiện. “Với các DN nhỏ, trong bối cảnh khó khăn chồng chất khó khăn, hy vọng Nghị quyết 35 ra đời không chỉ tháo gỡ khó khăn về vốn cho DN mà còn tạo ra một môi trường kinh doanh thông thoáng, cởi mở và minh bạch hơn” - ông Thành nói. Từng tham dự cuộc gặp Thủ tướng với cộng đồng DN đầu năm nay, ông Hà Quang Tuấn, Chủ tịch HĐQT CTCP Sữa Hà Nội, cho rằng việc ban hành Nghị quyết 35 cho thấy Thủ tướng rất mong muốn gỡ khó khăn, xóa bỏ rào cản về cơ chế, chính sách cho giới doanh nhân, DN; tôn trọng quyền tự do kinh doanh, tạo thuận lợi cho DN tiếp cận vốn, đất đai… Việc xem DN là đối tượng phục vụ đã thổi một luồng gió mới vào thị trường, tạo sự phấn khởi cho doanh nhân, DN.

Kỳ vọng về phát triển DN thời gian tới, ông Vũ Tiến Lộc, Chủ tịch Phòng thương mại - Công nghiệp Việt Nam (VCCI), cho rằng Việt Nam có thể trở thành quốc gia khởi nghiệp vì tính năng động, trụ vững của DN thời gian qua mặc dù môi trường không thuận lợi. Việc Chính phủ ban hành các Nghị quyết 19 về cải thiện môi trường kinh doanh, nâng cao năng lực cạnh tranh; Nghị quyết 35 về phát triển DN đến năm 2020 nhằm đẩy mạnh khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo là hết sức cần thiết.

Việt Nam có thể trở thành quốc gia khởi nghiệp nếu việc đổi mới, cải cách được triển khai đồng bộ, đồng hành tháo gỡ khó khăn cho DN như tinh thần “3 đồng hành, 5 hỗ trợ” mà Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc vừa chỉ đạo. Giới DN đang kỳ vọng môi trường kinh doanh thuận lợi hơn và DN sẽ chỉ phải dành thời gian cho thương trường thay vì “ngày kinh doanh, tối đi quan hệ” như chia sẻ của một lãnh đạo DN.

Đăng Tuân - Quang Minh

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Dự án đại lộ ven sông Sài Gòn có khả thi?

Dự án đại lộ ven sông Sài Gòn có khả thi?

(ĐTTCO) - Mới đây, trong văn bản cho ý kiến về dự án BT (đổi đất lấy hạ tầng) đại lộ ven sông Sài Gòn, Bộ Kế hoạch - Đầu tư (KH-ĐT), cho rằng TPHCM cần yêu cầu Tập đoàn Tuần Châu bổ sung các nội dung còn thiếu, như chứng minh năng lực, kinh nghiệm thực hiện dự án tương tự cho phù hợp quy định.