Chọn nhà đầu tư chiến lược mạnh

Phó Thủ tướng Vũ Văn Ninh vừa có Văn bản 1787 cho phép SCIC được lựa chọn thời gian thích hợp, báo cáo Thủ tướng Chính phủ xem xét, quyết định việc thoái hết vốn nhà nước tại 10 doanh nghiệp nhằm đạt lợi ích cao nhất.

Chắp thêm cánh cho Vinamilk

Chọn nhà đầu tư chiến lược mạnh ảnh 1 
Suy nghĩ đầu tiên của tôi khi nhìn vào danh sách các đơn vị Chính phủ cho phép SCIC thoái vốn tại 10 doanh nghiệp và giữ lại 9 doanh nghiệp khác, tức Chính phủ bán doanh nghiệp tốt trong khi giữ lại doanh nghiệp ở nhóm trung bình. Nếu đứng ở góc độ của một quỹ đầu tư, điều này không hợp lý và có thể làm giảm mức độ hiệu quả của danh mục tổng thể.

Tuy nhiên, nếu nhìn ở góc độ lợi ích của doanh nghiệp nói riêng và nền kinh tế nói chung, tôi cho rằng đây là một quyết định đúng đắn. Nhìn chung, khi Nhà nước thoái vốn tại các doanh nghiệp này sẽ tạo cơ hội sở hữu và tham gia hoạt động quản trị lớn hơn cho các nhà đầu tư tổ chức khác, đặc biệt các nhà đầu tư nước ngoài.

Mức độ sâu sát và kinh nghiệm điều hành tại từng lĩnh vực chuyên biệt của nhà đầu tư mới sẽ giúp các doanh nghiệp này nâng cao hiệu quả hoạt động, kéo theo tăng trưởng tốt hơn. Khi hiệu quả hoạt động của các doanh nghiệp được củng cố sẽ mang lại nhiều lợi ích cho nền kinh tế.

Đối với riêng trường hợp của Vinamilk - doanh nghiệp được ví như con gà đẻ trứng vàng - tôi cho rằng đây là thời điểm thích hợp để gặt hái thành quả. Khác với giai đoạn gần như mang tính chi phối trước đây, hiện tại bối cảnh cạnh tranh của lĩnh vực này đã khác với sự tham gia của cả nhà đầu tư trong và ngoài nước nên tính cạnh tranh đa dạng hơn.

Nói cách khác, miếng bánh thị phần đang dần bị chia cho nhiều đối tượng hơn. Để giúp Vinamilk giữ được thị phần trong nước và nhìn xa hơn là mở rộng thị trường xuất khẩu, cần sự tham gia của các nhà đầu tư chiến lược nước ngoài với lợi thế về kinh nghiệm và chiến lược phát triển. Bởi nếu xét trên góc độ này cũng là điều tốt mang lại sự phát triển cho Vinamilk.

Chọn nhà đầu tư chiến lược mạnh ảnh 2

Cân đối bài toán vốn

Về lo ngại tỷ lệ Nhà nước đang nắm giữ lớn tại các doanh nghiệp thoái vốn sẽ tạo hiệu ứng tiêu cực đến thị trường như sức cầu chẳng hạn, theo tôi phương án tốt nhất là nên phối hợp với doanh nghiệp để tìm nhà đầu tư chiến lược có khả năng tài chính vững chắc, bề dày kinh nghiệm và cùng hoạt động trong các lĩnh vực tương ứng.

Tất nhiên, khi bán cho những nhà đầu tư đó, đa phần sẽ thông qua hình thức giao dịch thỏa thuận, không làm ảnh hưởng đến cung cầu của các giao dịch khớp lệnh trên sàn. Sự tham gia của các nhà đầu tư tổ chức, đặc biệt các nhà đầu tư chiến lược có khả năng tài chính vững mạnh, kinh nghiệm điều hành và định hướng phát triển trong các lĩnh vực kinh doanh chuyên biệt của mỗi doanh nghiệp, sẽ quyết định đến tính hiệu quả trong quyết sách này của Chính phủ.

Tuy nhiên, không chỉ liên quan đến yếu tố lợi nhuận, Chính phủ cần phải cân đối nhiều bài toán khác để đảm bảo lợi ích cho doanh nghiệp và nền kinh tế.

Thêm vấn đề nữa là danh sách mở room cho các ngành nghề có điều kiện đối với sở hữu của nhà đầu tư nước ngoài cần được Bộ KH-ĐT sớm hoàn thiện để tạo cơ chế tham gia cho khối ngoại và các công ty đa quốc gia.

Hiện Vinamilk, FPT, BMP đều đã kịch trần của giới hạn sở hữu nước ngoài được phép, trong khi để bán được những khối lượng lớn như thế phải thu hút thêm lực cầu của nhà đầu tư nước ngoài, thị trường mới có thể hấp thụ hết được.

Về sự phát triển của các doanh nghiệp sau thoái vốn, đặc biệt trong bối cảnh Việt Nam tham gia các hiệp định thương mại tự do, các hiệp định có quy mô rộng như TPP và Việt Nam - EU, nên sức ép cạnh tranh tại thị trường nội địa sẽ tăng mạnh, các hoạt động xuất khẩu hoặc phát triển cung ứng dịch vụ ra các nước khác trong khối sẽ thuận lợi hơn.

Do đó nếu đánh giá một cách chi tiết, phải tính đến độ mở, đặc biệt là lộ trình giảm thuế quan, của các lĩnh vực cụ thể các doanh nghiệp đang hoạt động. Thí dụ, lĩnh vực viễn thông (FPT, FPT Telecom) có thể không chịu quá nhiều sức ép do tính nhạy cảm của ngành nghề. Trong khi đó, đa số lĩnh vực khác như bảo hiểm (BMI, VNR); hàng tiêu dùng (VNM), vật liệu xây dựng (BMP, NTP)… sẽ gặp nhiều thời cơ và cả thách thức mới.

Như vậy, lựa chọn được những đối tác để chuyển nhượng là nhà đầu tư chiến lược mạnh có thể giúp doanh nghiệp giữ được thị phần trong nước, cũng như mở rộng được thị trường xuất khẩu. Điều này sẽ mang tính quyết định đến tiềm năng tăng trưởng của các doanh nghiệp này sau đó.

Nhữ Đình Hòa, Tổng giám đốc CTCK Bảo Việt

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Cơn địa chấn mang tên “đất công”

Cơn địa chấn mang tên “đất công”

(ĐTTCO) - Việc Cơ quan An ninh điều tra Bộ Công an có văn bản yêu cầu phối hợp điều tra việc mua bán nhà, đất công sản trên địa bàn TP Đà Nẵng từ năm 2006 đến nay, bước đầu hé lộ những thông tin lợi nhuận khủng từ việc xẻ thịt đất công mà lâu nay mọi người vẫn râm ran.