Cần hạn chế nhập khẩu VLXD

Trao đổi với ĐTTC về “bài toán khó” liên quan đến đầu ra cho các doanh nghiệp VLXD, Chủ tịch Hội VLXD Việt Nam Trần Văn Huynh cho biết: “Sai về quy hoạch đã dẫn đến những hệ lụy không mong muốn hiện nay. Trước mắt, để hỗ trợ doanh nghiệp VLXD vượt khó, Nhà nước cần hạn chế nhập khẩu. Bởi phần lớn sản phẩm VLXD doanh nghiệp trong nước đều có thể đáp ứng được”-

PHÓNG VIÊN: - Đánh giá của ông thế nào về mức độ khó khăn các doanh nghiệp ngành VLXD đang gặp phải hiện nay?

Ông TRẦN VĂN HUYNH: - Phải nói rằng ngành VLXD đang đứng trước những khó khăn chưa từng có, bất lợi đủ bề. Không chỉ doanh nghiệp nhỏ và vừa mà hàng trăm doanh nghiệp lớn cũng điêu đứng. Hàng tồn kho nhiều, vốn ứ, ngân hàng không cho vay, không xuất khẩu được, tiêu thụ trong nước liên tục giảm những tháng gần đây, giá nguyên vật liệu tăng, giá các mặt hàng phụ trợ tăng…

Đáng lẽ thời điểm cuối năm là “mùa” của VLXD nhưng năm nay khác. Dự báo tình hình khó khăn sẽ còn kéo dài bởi thị trường BĐS chưa có dấu hiệu khởi sắc, xuất khẩu tiếp tục hạn chế và những chính sách vĩ mô của Nhà nước thuận lợi cho ngành VLXD chắc chắn cũng không thể có một sớm một chiều.

- Một trong những yếu tố khiến doanh nghiệp VLXD “chết” là thiếu vốn, theo ông đâu là giải pháp tháo gỡ?

Cần hạn chế nhập khẩu VLXD ảnh 1

Khi thị trường BĐS đóng băng, sản xuất gạch cùng chung số phận. Ảnh: LÃ ANH

- Chết là điều tất yếu xảy ra. Thí dụ xi măng tồn kho, tạm tính khoảng 750.000 tấn, tức vốn đọng ở đây cả trăm tỷ đồng. Trong khi với ngành VLXD số tiền đầu tư ban đầu rất lớn. Rồi lãi mẹ đẻ lãi con, chưa kể đến nguyên vật liệu nhập khẩu, giá điện, xăng, than leo thang và cả USD cũng lên giá.

Nợ nhà nước không trả được trong khi lãi suất vay ngân hàng lên đến trên 20%/năm. Vốn sản xuất không có, vốn trả không có, tiến không được, lùi cũng không xong. Đây là tình cảnh bi đát không chỉ với doanh nghiệp xi măng, mà bao trùm tất cả doanh nghiệp VLXD.

Vừa qua, Bộ Tài chính cho biết đang phải trả nợ giùm cho 4 công ty xi măng mà Nhà nước đã đứng ra bảo lãnh để vay mượn nước ngoài lên đến 1,3 tỷ USD, điều này không có gì ngạc nhiên. Theo tôi, Nhà nước cần phải xem xét lại vấn đề siết tín dụng.

Sản xuất là trên hết, cái gì có lợi cho sản xuất nên cấp vốn cho làm, đầu tư cho tiêu dùng có thể cho vay. Hạn chế toàn bộ như hiện nay khiến ngành VLXD bị đình đốn, kể cả những doanh nghiệp “làm thật, ăn thật” cũng phải kêu trời.

- Cũng có ý kiến cho rằng đây là cơ hội để có thể thanh lọc các doanh nghiệp. Ông nghĩ sao?

Khi vốn sản xuất không có, tiêu thụ khó, không xuất khẩu được, cộng thêm phải cạnh tranh khốc liệt với bên ngoài, việc một số doanh nghiệp không thể trụ được là điều tất yếu. Hiện đã có vài nhà máy xi măng phải tạm ngừng sản xuất, một số nhà máy thép cũng đang rơi vào tình cảnh tương tự khi bị cắt điện, niêm phong nguyên liệu… do không có tiền trả nợ. Nếu cứ đà khó như thế này, việc các doanh nghiệp yếu thế bị phá sản là hoàn toàn có thể xảy ra, mà sẽ xảy ra sớm.

- Trên thực tế đây là một cơ hội để chúng ta có thể sàng lọc, doanh nghiệp nào vững có thể trụ lại, doanh nghiệp nào làm ăn chụp giật sẽ phải loại bỏ. Điều này là cần thiết khi chỉ 6 năm nữa, Nhà nước không thể bảo hộ cho doanh nghiệp.

Tuy nhiên, tôi muốn đề cập đến một khía cạnh sâu xa hơn của vấn đề, đó là quy hoạch. Hiện nay nếu làm “chặt”, làm đúng, không có sự dễ dãi dẫn đến vỡ quy hoạch thép, xi măng, chắc chắn tình hình sẽ không khó khăn như hiện nay. Có những vùng không có tiềm năng về xi măng, thép hoặc đã có quá nhiều nhà máy nhưng vẫn tiếp tục xây dựng.

Những cảnh báo lâu nay về viễn cảnh dư thừa thép, xi măng đã bị bỏ qua. Nghịch lý ở chỗ, nhiều năm trước khi nói về tình trạng thừa xi măng, thép, lại có ý kiến cho rằng đây là tín hiệu vui khi có thể đẩy mạnh xuất khẩu xi măng, thép!

Đây sẽ là bài học cho cả doanh nghiệp lẫn cơ quan chức năng trong thời gian tới. Theo đó cần kiểm soát chặt chẽ việc thành lập nhà máy, từ khâu thiết bị, môi trường, đến độ khả thi của dự án và xem xét lại việc dự báo thị trường. Có vậy doanh nghiệp không “chết” mà còn có “lực” để đủ sức để cạnh tranh với doanh nghiệp ngoại ngay cả trong nước.

- Theo ông, trước mắt cần làm gì để giúp doanh nghiệp VLXD qua thời điểm khó khăn hiện nay?

- Để thị trường VLXD khởi sắc trở lại phụ thuộc rất nhiều yếu tố. Trước mắt, ngoài việc khơi thông về vốn, cần cương quyết hạn chế nhập khẩu VLXD từ nước ngoài. Chỉ nhập khẩu những mặt hàng trong nước không sản xuất được, phục vụ cho sản xuất.

Bởi thực tế các sản phẩm từ xi măng, gốm sứ vệ sinh, đá ốp lát… doanh nghiệp trong nước đều rất mạnh. Trong khi đó hiện nay mỗi ngày chúng ta vẫn nhập khẩu số lượng lớn đá ốp lát, xi măng từ Trung Quốc. Ngoài ra, Nhà nước cũng phải mạnh tay về chính sách và chính sách ban hành ra rồi phải có chế tài bắt buộc. Thí dụ muốn VLXD không nung sống được phải dẹp lò nung đứng, nung thủ công.

Hay quy định 30% nhà cao tầng phải sử dụng vật liệu không nung nhưng hiện tại nhiều công trình xây dựng đâu có sử dụng, thậm chí cả những công trình nhà nước. Phải có chế tài buộc doanh nghiệp xây dựng  thực hiện nghiêm chỉnh các quy định trên, từ đó mới giúp doanh nghiệp VLXD sản xuất và tiêu thụ được sản phẩm.

- Xin cảm ơn ông.

HOÀI TRÂM (thực hiện)

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Cơn địa chấn mang tên “đất công”

Cơn địa chấn mang tên “đất công”

(ĐTTCO) - Việc Cơ quan An ninh điều tra Bộ Công an có văn bản yêu cầu phối hợp điều tra việc mua bán nhà, đất công sản trên địa bàn TP Đà Nẵng từ năm 2006 đến nay, bước đầu hé lộ những thông tin lợi nhuận khủng từ việc xẻ thịt đất công mà lâu nay mọi người vẫn râm ran.