“Bàn tay sắt” Trương Đình Anh

Nhắc đến Trương Đình Anh (ảnh), Tổng giám đốc (CEO) CTCP FPT (FPT), nhiều người vẫn nhớ lại tuyên bố của anh cách đây 15 năm: “Ước mơ của tôi là trở thành tỷ phú năm 35 tuổi và trở thành Thủ tướng năm 40 tuổi”. Vì câu nói này, Trương Đình Anh bị xem là người ngông cuồng, ngạo mạn. “Bầu” Đức của Hoàng Anh Gia Lai, người cũng nổi tiếng với những phát ngôn “văng mạng” nhưng vẫn được lòng đám đông, còn Trương Đình Anh có vẻ không được như vậy.

Chịu đau để phẫu thuật

“Bàn tay sắt” Trương Đình Anh ảnh 1

Anh có dáng người khá đậm, cặp mắt cương nghị luôn xoáy thẳng vào người đối diện. Cách nói chuyện của Trương Đình Anh trực diện, ít dùng từ hoa mỹ. Anh trả lời chi tiết những câu hỏi liên quan đến công việc, đến FPT nhưng lại “nhát gừng” khi nói về đời tư. Phong thái của vị CEO sinh năm 1970 này giống một vị tướng trận mạc hơn là một quý ông lịch lãm.

Trương Đình Anh gắn khá chặt với chặng đường phát triển của FPT. Công ty này có thể khái quát bằng 3 giai đoạn: Từ khi thành lập năm 1988 - 2001, FPT hoạt động theo kiểu doanh nghiệp nhà nước nên có phần gò bó. Sau khi chuyển thành CTCP vào tháng 4-2002, FPT đã có 5 năm tăng trưởng mạnh với tốc độ 70-80% năm.

Nhưng khoảng 4 năm gần đây, đà tăng trưởng của FPT có phần chững lại. Khoảng 6 năm nay, FPT đi theo hướng một tập đoàn kinh tế, có một số ngành nghề, lĩnh vực không phù hợp với sức mạnh cốt lõi.

Giai đoạn khủng hoảng, suy thoái kinh tế vừa qua đã buộc tập đoàn phải nhìn lại và suy nghĩ. Tháng 12 năm ngoái, FPT đề ra tỷ lệ tăng trưởng năm 2011 là 20%, nhưng sau khi nhậm chức CEO vào ngày 25-3, anh đã nâng tỷ lệ này lên 30% và tăng gấp 4 lần sau 4 năm. 6 tháng đầu năm nay, doanh thu của FPT đạt 12.190 tỷ đồng, tăng 22% so với cùng kỳ năm trước nhưng số lượng nhân sự lại giảm khoảng 0,6%.

Quý I-2011, HĐQT FPT đã tái định hướng FPT là tập đoàn công nghệ và thực hiện chiến lược One FPT. Nhiều ý kiến đánh giá Trương Đình Anh là một nhà quản lý khá “tàn bạo”, nhưng với chiến lược One FPT anh lại là người phù hợp hơn cả.

Từ hàng trăm nhân viên truyền thông, Trương Đình Anh đã tinh giản chỉ còn vài người. Chương trình quản trị dòng tiền tập trung được triển khai đã tiết kiệm 10-15% chi phí lãi vay.

Trương Đình Anh phân tích: “Không thể có tình trạng một vài thành viên dư tiền mặt, đem gửi ngân hàng với lãi suất 15-16%/năm trong khi những thành viên khác thiếu tiền, phải đi vay bên ngoài với lãi suất 20-21%/năm. Sẽ chỉ có một bộ phận đàm phán về lãi suất tiền gửi hoặc vay theo nhu cầu thực tế của tập đoàn. Những hoạt động công ty mẹ làm, công ty con, cháu cũng làm cần phải chấm dứt".

“Tái cấu trúc doanh nghiệp đồng nghĩa có những sự thay đổi, có khi rất đau đớn nhưng phải chấp nhận. Cũng giống như việc anh chấp nhận phẫu thuật, rất đau nhưng sẽ có cơ hội sống sót” - Trương Đình Anh bày tỏ.

Một động thái khác trong chiến lược One FPT gây ra không ít tranh cãi là hợp nhất các công ty con về lại công ty mẹ, bao gồm CTCP Hệ thống thông tin FPT (FIS), CTCP Công nghệ phần mềm FPT (Fsoft) và CTCP Thương mại FPT (FPT Trading).

Trước ý kiến cho rằng việc này thực chất chỉ đem lại lợi ích cho “người nhà” FPT và cổ đông bên ngoài phải chịu thiệt, Trương Đình Anh lý giải: “Các công ty con được thành lập với xuất phát điểm gần như bằng không, phải xông pha vào một lĩnh vực mới, rất vất vả. FPT không đem một con bò to béo ra xẻ thịt mà tìm những hướng đi mới, để duy trì động lực tăng trưởng. Khi thành công, họ xứng đáng được hưởng lợi do tâm huyết mình đã bỏ ra”.

FPT niêm yết trên TTCK đúng vào thời hoàng kim, đã giúp không ít người trong tập đoàn trở nên giàu có. Vì vậy, sau đó, khoản lương thưởng - vốn đóng vai trò rất quan trọng để tạo động lực phấn đấu cho CBCNV - trở nên nhỏ bé. Không ít những “công thần” của FPT đã không còn nhiệt huyết làm việc.

Những kế hoạch, tham vọng của tập đoàn không còn đánh thức bản lĩnh của những người đã từng “chém tướng, đoạt thành” từ những ngày gian khó. Tính “pháp lệnh” khi nhận và hoàn thành nhiệm vụ bị buông lỏng. Trong tình thế ấy, Trương Đình Anh khẳng định nhiệm vụ của anh là “đánh thức họ dậy, thúc bách để họ tỉnh lại và chạy thật nhanh”.

Hàng loạt yêu cầu khắt khe đã được đặt ra nhằm khai thác tối đa hiệu suất làm việc của cả tập đoàn. Đối với một số thành viên có tốc độ tăng trưởng 50%/năm đã là rất tốt, nhưng Trương Đình Anh vẫn đặt vấn đề tiếp tục nâng lên 60-70%/năm.

Quay về lĩnh vực thế mạnh

Với mục tiêu tăng trưởng 30-35% trong giai đoạn 2011-2014, FPT tiếp tục mở rộng các ngành kinh doanh nhưng sẽ chỉ xoay quanh trục công nghệ. Một trong những lĩnh vực được Trương Đình Anh đặt nhiều kỳ vọng nhất là nội dung số, bao gồm quảng cáo trực tuyến, mạng xã hội, sản xuất game…

Dư địa phát triển nội dung số tại Việt Nam vẫn còn rất lớn với lợi thế dân số trẻ, năng động, mức độ phổ cập internet khá cao… Nhưng để khai thác tốt, cần giải quyết một khâu quan trọng là khả năng kết nối thanh toán. Thời gian qua, một số đơn vị đã triển khai hình thức ví điện tử nhằm đón đầu xu hướng thương mại điện tử, trong đó có cả việc mua các thẻ cào trả trước.

Nhưng Trương Đình Anh lại tìm hướng đi mới, cho rằng để phát triển ví điện tử, hệ thống tài khoản ngân hàng cũng phải gia tăng tương ứng. Anh ví von: “Trong tài khoản ngân hàng của tôi, hễ có tiền là vợ rút hết và chi tiêu bằng tiền mặt. Nhiều thống kê cho thấy ta có mười mấy triệu tài khoản trong ngân hàng nhưng có bao nhiêu tài khoản có tiền lại là chuyện khác”.

Nhiều năm nay, các nhà cung cấp nội dung số đã chiến đấu kịch liệt với các nhà khai thác dịch vụ viễn thông về tỷ lệ ăn chia trong việc thanh toán thông qua hình thức nhắn tin. Các nhà mạng được hưởng tỷ lệ đến 60-70%, dẫn đến thị trường nội dung số trở nên méo mó.

“Bàn tay sắt” Trương Đình Anh ảnh 2

Nhân sự của FPT được tái cơ cấu theo hướng chuyên nghiệp, tinh giản.

Để triển khai kế hoạch này, FPT đã ký hợp đồng liên doanh với một đối tác Thái Lan trong việc triển khai kiosk thanh toán. Theo đó, một thiết bị tương tự hộp điện thoại công cộng với màn hình LCD sẽ hỗ trợ người sử dụng trong việc mua thẻ cào của game, điện thoại và thanh toán một số dịch vụ khác.

FPT dự kiến sẽ triển khai khoảng 10.000 kiosk trên toàn quốc và kỳ vọng sẽ tiết kiệm đáng kể chi phí cũng như nâng cao tính chuyên nghiệp cho các nhà cung cấp nội dung số. Từ đó, có thể thu hút thêm các đơn vị chuyên nghiệp khác đầu tư nâng chất lượng của thị trường.

“FPT sẽ tiếp tục đầu tư mạo hiểm vào những lĩnh vực, sản phẩm mới đòi hỏi sự sáng tạo, hàm lượng chất xám cao. Ngoài chuyện cấp vốn và sở hữu khoảng 30-51% trong các dự án mạo hiểm, chúng tôi cũng sẵn sàng chia sẻ kiến thức, kinh nghiệm của FPT để tốc độ phát triển lĩnh vực này nhanh hơn. Sau 3-5 năm, nếu các dự án thành công và nằm trong định hướng chung của FPT, chúng tôi sẽ tiến hành hợp nhất, còn nếu không sẽ thoái vốn”.

Nếu mọi việc diễn ra đúng như vậy, đây sẽ là tin vui cho không ít bạn trẻ có những dự án sáng tạo, khả thi nhưng đang thiếu vốn thực hiện. Anh cũng nhấn mạnh về việc sẽ tạo một cơ chế thông thoáng: “Không thể bắt một đứa bé mới sinh ra đi học toán ngay. Vì vậy đưa những phương thức quản trị, giám sát, tiêu chuẩn ISO nọ kia cho các dự án đầu tư mạo hiểm có thể dẫn đến việc nó chết yểu”.

Thúc đẩy vươn tầm thế giới

“Bàn tay sắt” Trương Đình Anh ảnh 3Thay vì thực hiện kế hoạch theo năm, tôi yêu cầu lãnh đạo các đơn vị thành viên báo cáo chi tiết mục tiêu thực hiện theo quý để tránh tình trạng che giấu “tù mù”, đến cuối năm không hoàn thành kế hoạch lại cười xòa cho qua. Kế hoạch 100 đồng mà hoàn thành 99 đồng cũng là không hoàn thành. Giữa 100 đồng và 99 đồng là hai vấn đề khác nhau. Đối với những vị trí quản trị cao cấp, nếu không muốn làm thì “xin mời ông ra” để người khác vào thay.
“Bàn tay sắt” Trương Đình Anh ảnh 4

Anh TRƯƠNG ĐÌNH ANH,
Tổng giám đốc CTCP FPT

Cũng như một số đại gia công nghệ - viễn thông khác, FPT cũng có xu hướng Go Global - Vươn ra thế giới. Anh Trương Đình Anh nói: “Đây không phải là câu chuyện con gà tức nhau tiếng gáy hay “đi Tây lấy tiếng”.

Thí dụ, nội bộ anh em FPT vẫn ví von CTCP Hệ thống thông tin FPT (FIS) như một con cá voi trong bể bơi. FIS hiện đang chiếm hơn một nửa thị phần trong mảng tích hợp hệ thống tại Việt Nam nên nếu muốn tiếp tục tăng trưởng mạnh, phải vươn ra biển lớn.

Chúng ta chưa có thói quen khi làm ăn trên thị trường quốc tế nên tôi xác định sẽ tiêu tốn nhiều chi phí, nguồn lực, nhưng để phát triển thực sự, có chiều sâu cần phải như vậy.

Hiện tại, 90% doanh thu của Fsoft bắt nguồn từ việc cung ứng dịch vụ ra quốc tế. Tất cả các thành viên của FPT từ năm 2011 phải lập chiến lược Go Global và hướng đến việc tạo ra những khoản doanh thu mới, thị phần mới, sản phẩm mới. Những thành viên làm được, làm tốt, sẽ được thưởng xứng đáng, được hỗ trợ để làm tốt hơn nữa”.

Trương Đình Anh là một người rất quý thời gian, rất đúng giờ. Anh tiết lộ: FPT là một trong số ít những đơn vị triển khai hệ thống hội nghị truyền hình Tele Presence do Cisco chế tạo, để phục vụ các cuộc họp của lãnh đạo tập đoàn ở các vùng khác nhau.

Điểm ưu việt của Tele Presence là chất lượng hình ảnh độ nét cao cộng với âm thanh được phát theo vị trí thực vì vậy rất hữu dụng trong những cuộc họp từ xa có yếu tố tranh cãi. Trương Đình Anh cho biết, hệ thống này góp phần quan trọng để anh đảm nhận cương vị CEO nhưng vẫn ở TPHCM trong khi đại bản doanh của FPT lại nằm ở Hà Nội.

Khi được hỏi, có phải do chi phí lên đến hàng trăm nghìn USD nên Tele Presence chưa được triển khai nhiều tại Việt Nam hay không? Trương Đình Anh cho rằng vấn đề nằm ở chỗ nhiều “sếp” vẫn thích “bay đi, bay về” hơn là tham gia những cuộc họp thông qua Tele Presence. Chừng nào mọi người biết quý thời gian, những công nghệ này mới có đất để diễn.

Trương Đình Anh được biết đến như một con người chỉ có công việc và gia đình. Theo anh, có rất nhiều cách để duy trì các mối quan hệ trong kinh doanh chứ không nhất thiết cứ phải ăn nhậu! Trong trường hợp bất khả kháng, anh cũng có thể… huy động vài cộng sự uống thay. Trong nét văn hóa doanh nghiệp sôi động pha lẫn “màu mè” của FPT, Trương Đình Anh có vẻ hơi lạc lõng. Phải chăng vì vẻ ngoài hơi lầm lì, khép kín và cách cư xử có phần lạnh lùng mà anh bị “soi” hơi kỹ?

- Anh suy nghĩ thế nào về nghề CEO của mình và ở nước ta?

- Ở Việt Nam hiện chưa có đội ngũ CEO - những người làm thuê chuyên nghiệp. Phần lớn CEO của các công ty trong nước đều là những người sáng lập, chính vì vậy khi có sự dịch chuyển vị trí quản lý là có thể dẫn đến những bi kịch như tổng giám đốc không bàn giao con dấu, HĐQT và ban giám đốc đấu đá nhau - vị CEO trẻ tuổi, thành đạt ở tập đoàn lớn này nhận xét.

Đến tháng 12 này Trương Đình Anh tròn 18 năm làm việc cho FPT. Kinh qua nhiều vị trí từ dưới lên trên nên khi nhận nhiệm vụ anh không mất quá nhiều thời gian để hiểu rõ cấu trúc tập đoàn.

Tuy nhiên, quản lý một tập đoàn với doanh thu hàng tỷ USD và hơn 12.000 nhân viên đòi hỏi người CEO phải luôn tìm mọi cách để duy trì đà tăng trưởng, vì chỉ cần một ngày dừng lại là ngày mai đã bị thụt lùi. 

PHAN NGUYỄN DIỄM HƯƠNG

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất