2013 - Tâm điểm xử lý nợ xấu

Nếu bất động sản đi xuống hoặc đóng băng, con số nợ xấu sẽ tiếp tục tăng lên. Có lẽ đây là lý do tại sao Việt Nam đang muốn “cứu” thị trường bất động sản. Trong phiên họp cuối năm 2012, chính phủ và NHNN đang có kế hoạch giải cứu thị trường bất động sản bằng kế hoạch bơm 100.000-150.000 tỷ đồng vào quý II hoặc quý III-2013. Nhưng liệu bơm tiền sẽ cứu được thị trường bất động sản và lấy tiền từ đâu đang là vấn đề. 

Nguy cơ rủi ro

Nhận diện nền kinh tế thế giới ở một góc nhìn khác, theo kinh tế-chiêm tinh (astro-economic), khả năng các nhà lãnh đạo toàn cầu sẽ phải tiến hành cắt giảm nợ và thâm hụt ngân sách. Diêm Vương Tinh, một hành tinh chi phối nợ đang ở cung Ma Kết, cung chi phối chính phủ.  

Tổng số nợ phải trả của tập đoàn kinh tế, tổng công ty nhà nước (gồm 91 công ty) tính đến ngày 31-12-2011 là 1,3 triệu tỷ đồng (khoảng 62 tỷ USD), tăng 16,9% so với năm 2010. Hệ số nợ tính trên vốn tự có là 1,77. Trong đó, có đến 30 tập đoàn, tổng công ty hệ số nợ phải trả/vốn chủ sở hữu lớn hơn 3 lần. Đặc biệt, có 8 đơn vị có hệ số trên 10 lần, 10 doanh nghiệp từ 5-10 lần, 12 tập đoàn, tổng công ty từ 3-5 lần. Với mức đòn bẩy tài chính trên, hoàn toàn có khả năng diễn ra kịch bản “nợ xấu” của một số tập đoàn nhà nước.

Bộ trưởng Bộ Tài chính VƯƠNG ĐÌNH HUỆ  (Phát biểu tại phiên chất vấn Quốc hội ngày 16-11-2012)

Cung Ma Kết bị chi phối bởi Thổ Tinh, hành tinh đang nằm ở cung Bọ Cạp, là cung do Diêm Vương Tinh chi phối. Đây là hiện tượng gọi là “Mutual Reception - Tương hỗ” và ý nghĩa của nó chỉ ra “Thời điểm phải thanh toán”.

Có lẽ các nhà lãnh đạo trên toàn cầu đã hiểu ra giới hạn của nợ sau nhiều thập niên tích lũy con số nợ công khổng lồ. Đã đến lúc, thế giới phải hành động, phải tìm kiếm biện pháp cắt giảm chi tiêu ngân sách.

Nhưng cũng có một kịch bản khác, nếu cắt giảm nợ không thành công hoặc việc giảm nợ đột ngột, có thể dẫn đến sự vỡ nợ.

Theo nghiên cứu của Trường Đại học Arizona (tháng 1-2013), khả năng hiện tượng El Nino sẽ quay trở lại vào mùa đông và mùa xuân năm 2013. Điều này có thể tạo nên các thảm họa hạn hán và lũ lụt.

Nếu điều này xảy ra sẽ là mối quan ngại cho giá lương thực thực phẩm, tiềm ẩn mối nguy cơ lạm phát toàn cầu. Bằng chứng là theo chiêm tinh địa tâm, Thiên Vương Tinh đang trở nên nổi bật từ năm 2008-2015 bởi cặp góc vuông với Diêm Vương Tinh trong phần cuối mẫu hình Cardinal Climax (cực đỉnh tứ phương).

Thiên Vương Tinh liên quan đến động đất, vòi rồng, bão lũ... Đây là một tin tức xấu vì trong bối cảnh nền kinh tế thế giới đang suy yếu, những cú sốc đến từ thảm họa tự nhiên sẽ khiến cho con đường phục hồi trở nên mờ nhạt.

Mối nguy nợ xấu bất động sản

Theo công bố của Ngân hàng Nhà nước (NHNN), nợ xấu của ngân hàng thương mại (NHTM) Việt Nam vào khoảng 250.000 tỷ đồng (khoảng 12 tỷ USD). Nhưng điều đáng lo ngại là con số nợ xấu thực tế còn có thể lớn hơn bởi liên quan nhiều đến yếu tố đất đai, vốn ít khi được công khai minh bạch.  

Trên phương diện quốc gia, nợ công của Việt Nam cũng là vấn đề đáng chú ý. Tổng nợ công của Việt Nam năm 2011 theo định nghĩa quốc tế đã là 128,9 tỷ USD bằng 106% GDP (121,7 tỷ USD). Con số này cao hơn 67 tỷ USD được công bố. Nếu con số này là thực, nợ công của Việt Nam đang tương đương với các quốc gia đang gặp khủng hoảng nợ ở châu Âu.

Diễn biến thị trường bất động sản trong năm 2013 chính là yếu tố quan trọng đối với chiều hướng nợ xấu Việt Nam, vì hơn 64% các khoản vay được đảm bảo tài sản là bất động sản.

Nợ xấu trong lĩnh vực ngân hàng liên quan đến hoạt động của các doanh nghiệp nhà nước (DNNN); các tập đoàn, tổng công ty nhà nước hoạt động yếu kém với đòn bẩy nợ. Trong khi đó, trên thị trường bất động sản có sự tham gia mạnh mẽ của các DNNN.

Mối quan hệ giữa các ngân hàng và DNNN khá gần gũi bởi mối quan hệ sở hữu chéo. Điều này có khả năng diễn ra khi thống kê cho thấy vốn đầu tư ngoài ngành của DNNN chiếm đến 39% vào bất động sản và 38% vào ngân hàng.

Chính nhờ vào sở hữu chéo, đã giúp các DNNN có nguồn vốn đầu tư sang lĩnh vực bất động sản. Bằng chứng là hiện nay nhiều DNNN chính là chủ đầu tư của nhiều dự án bất động sản lớn. Vì vậy, sức khỏe tài chính của các chủ đầu tư là điều quan trọng.  

2013 - Tâm điểm xử lý nợ xấu ảnh 1

Phá băng thị trường bất động sản là nhiệm vụ cấp bách năm 2013. Ảnh: C.THĂNG

Ngoài các DNNN, nhiều doanh nghiệp tư nhân lớn ở Việt Nam cũng tham gia vào thị trường bất động sản, điển hình như DPR, QCG, HAG... Một khảo sát nhỏ cho thấy, các doanh nghiệp của những doanh nhân này đều đang có hệ số nợ khá cao.

Do vậy, ngay cả khi NHNN bơm tiền giải cứu cho thị trường bất động sản cũng khó có thể chữa được căn bệnh của thị trường. Vì các DNNN cũng như các doanh nghiệp tư nhân lớn đang chịu áp lực phải giảm đòn bẩy nợ.

2013 - Tâm điểm xử lý nợ xấu ảnh 2

Ngân hàng muốn cho vay nhưng chưa chắc các doanh nghiệp đã muốn vay và vay nhiều. Đây là điều được gọi là áp lực giảm phát - nợ. Trong năm 2012, chúng ta đã thấy bóng dáng của hiện tượng này khi tăng trưởng tín dụng chỉ ở mức 8,91%, rất thấp so với mục tiêu 15-17% hồi đầu năm.

Mặc dù cho rằng thị trường bất động sản khó có thể phục hồi vững chắc trong dài hạn với kế hoạch bơm tiền của NHNN, tuy nhiên có thể xuất hiện một sự phục hồi trung hạn trong lĩnh vực bất động sản. Những nghiên cứu chiêm tinh-kinh tế cho thấy một hiện tượng thú vị: Từ tháng 6-2013 đến tháng 7-2014, Mộc Tinh sẽ di chuyển sang cung Con Cua.

Mộc Tinh có tính chất mở rộng và cung Con Cua liên quan đến lĩnh vực nhà hàng, khách sạn, bất động sản... Do đó, có thể kỳ vọng một sự tăng giá trong lĩnh vực bất động sản vào cuối năm 2013 hoặc sang năm 2014.

TS. Lê Đạt Chí, Đại học Kinh tế TPHCM

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất