Xem trọng lợi ích của dân

 Xem trọng lợi ích của dân ảnh 1

Ảnh minh họa. Nguồn: Internet 

Lâu nay, trong các thông báo tăng hay giảm giá bán lẻ xăng dầu, thường thấy đứng tên liên bộ Tài chính - Công thương thống nhất điều hành. Thế nhưng, cuộc tranh cãi nảy lửa giữa Bộ Công Thương với Bộ Tài chính tại cuộc hội thảo tổ chức ngày 20-9 vừa qua đã lộ rõ nhiều bất cập trong điều hành giá xăng dầu, cho thấy sự thống nhất trên chỉ là hình thức.

Không rõ bức xúc tới đâu, vị thứ trưởng Bộ Công Thương dự hội thảo đã nặng lời nói việc điều hành giá xăng dầu thời gian qua là “bịt mắt, bắt dê” và “cần dùng đầu nhiều hơn dùng tay chân”.

Trong khi đó, nhiều doanh nghiệp xăng dầu, đứng đầu là Petrolimex liên tục kêu than về tình trạng “lỗ trường kỳ” với con số mỗi năm hàng ngàn tỷ đồng. Việc bùng nổ mâu thuẫn có thể xuất phát từ quyết định giảm giá bán lẻ xăng dầu 500 đồng/lít hồi cuối tháng 8 và việc mới đây Bộ Tài chính bác đề nghị tăng giá xăng dầu của các doanh nghiệp.

Doanh nghiệp cho rằng quyết định giảm giá bán lẻ xăng dầu quá bất ngờ và không phản ánh đúng thực tế thị trường. Thế nhưng phát biểu mạnh mẽ của tân Bộ trưởng Bộ Tài chính Vương Đình Huệ đã cho thấy thực tế khác. Ông khẳng định việc giảm giá xăng dầu thời điểm tháng 8 dựa trên số liệu của hải quan, cho thấy lúc đó Petrolimex đang lãi 780 đồng/lít xăng, sau khi đã tính đủ các chi phí và cả 300 đồng lợi nhuận định mức mà Chính phủ cho phép.

Hẳn nhiều người vẫn còn nhớ khi Petrolimex tổ chức IPO, đã đưa ra bản cáo bạch “đẹp như mơ” với con số lãi hàng ngàn tỷ đồng mỗi năm (ĐTTC đã có nhiều bài phân tích về vấn đề này). Sau đó, khi được chất vấn tại sao lúc nói lãi, lúc nói lỗ, lãnh đạo Petrolimex đã đưa ra nhiều giải thích thiếu tính thuyết phục.

Và một lần nữa, giải thích này không được Bộ trưởng Bộ Tài chính chấp nhận tại một diễn đàn công khai, cho rằng với kinh nghiệm 10 năm kiểm toán ông thuộc các số liệu lỗ lãi của doanh nghiệp như lòng bàn tay.

Chính vì thế, người đứng đầu ngành tài chính không ngại đưa ra tuyên bố mạnh mẽ: “Chúng tôi điều hành giá xăng dầu vì trách nhiệm với hơn 80 triệu người dân, chứ không vì lợi ích của một bộ phận hay một doanh nghiệp nào cả. Nếu doanh nghiệp nào cảm thấy lỗ quá, không thể kham nổi, chúng tôi sẵn sàng cử doanh nghiệp khác thay thế. Nhà nước không dọa ai và cũng không ai dọa được Nhà nước”.

Có thể, trên một phương diện nào đó, việc Bộ Tài chính và Bộ Công Thương công khai tranh cãi đã làm mất điểm các cơ quan quản lý nhà nước. Nhưng hội thảo này đã giúp dư luận và người dân thấy rõ bức tranh thực sự về điều hành giá xăng dầu thời gian qua.

Tại Nghị quyết 11 ban hành đầu năm nay, Chính phủ tiếp tục xác định sẽ thực hiện lộ trình điều hành giá xăng dầu theo cơ chế thị trường. Nhưng trong bối cảnh giá hàng hóa thế giới biến động phức tạp, lạm phát là thách thức lớn nhất đe dọa ổn định vĩ mô, thực tế lỗ lãi của doanh nghiệp xăng dầu thiếu minh bạch, việc điều hành “theo giá thị trường” cần được hiểu thế nào?

Nếu “thả” hết giá để doanh nghiệp tự ấn định, lợi ích chung của nền kinh tế sẽ ra sao? Điều này chắc chắn sẽ có hại nhiều hơn lợi.

Cũng không thể mang chuyện điều hành giá xăng dầu ở một số quốc gia khác để so sánh, bởi thị trường xăng dầu Việt Nam vẫn tồn tại độc quyền. Hiện 3 doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu lớn đang chiếm đến trên 90% thị phần, trong đó riêng Petrolimex hơn 60%.

Nếu 3 doanh nghiệp này “đi đêm” với nhau chắc chắn doanh nghiệp khác chết, người tiêu dùng sẽ chịu thiệt. Chính vì thế, lời giải hiện nay là phải kiên trì theo nguyên tắc điều hành giá theo cơ chế thị trường nhưng có sự quản lý của Nhà nước. Lộ trình thị trường hóa phải thích hợp với mục tiêu ổn định kinh tế vĩ mô, kiềm chế lạm phát, bảo đảm an sinh xã hội.

Bộ trưởng Vương Đình Huệ cam kết sẽ dùng nhiều biện pháp để minh bạch chuyện kinh doanh xăng dầu của doanh nghiệp. Đây chính là mong muốn của người dân và của công luận đặt vấn đề nhiều năm nay. Khi lợi ích và trách nhiệm của cả 3 phía (Nhà nước, doanh nghiệp, người tiêu dùng) được minh định và sòng phẳng, giá xăng dầu mới thực sự mang tính thị trường.

Người dân kỳ vọng, sau những tuyên bố của mình tại hội thảo trên, “tư lệnh” ngành tài chính sẽ tiếp tục khẳng định bản lĩnh, làm rõ “lợi ích nhóm” chung quanh mặt hàng này, mở ra một thời kỳ mới trong điều hành giá xăng dầu, thoát khỏi tình cảnh tù mù lâu nay. 

ĐẦU TƯ TÀI CHÍNH

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Góc chuyên gia

Chính sách

105 TTHC Bộ Tài chính thực hiện qua dịch vụ bưu điện

(ĐTTCO)- Bộ Tài chính đã ban hành Quyết định số 1043/QĐ-BTC về việc công bố danh mục thủ tục hành chính có thể thực hiện qua dịch vụ bưu chính công ích thuộc phạm vi chức năng quản lý nhà nước của Bộ Tài chính.