Xây tháp truyền hình: Cần cân nhắc kỹ

(ĐTTCO)-Khái toán tổng mức đầu tư của dự án tháp truyền hình Việt Nam ước tính 1,3-1,5 tỷ USD, trong đó chi phí xây dựng tháp khoảng 900 triệu USD, phần còn lại để phát triển khu đô thị chức năng. Với chiều cao 636m, đây được coi là tháp truyền hình cao nhất thế giới. Trao đổi với ĐTTC, TS. Phạm Sỹ Liêm (ảnh), Phó Chủ tịch Tổng hội Xây dựng Việt Nam, nhận định việc xây dựng tháp truyền hình phải đáp ứng được 3 khía cạnh, biểu trưng, kinh tế và khoa học kỹ thuật. Nếu không đạt cần cân nhắc lại quy mô xây dựng và tổng mức đầu tư dự án.

Xây tháp truyền hình: Cần cân nhắc kỹ ảnh 1 
-PHÓNG VIÊN: - Thưa ông, về góc độ biểu trưng việc xây tháp truyền hình cao nhất thế giới có ý nghĩa thế nào với một quốc gia?

-Ông PHẠM SỸ LIÊM: - Ở khía cạnh xã hội, khi xây tháp truyền hình cao nhất thế giới, VTV muốn có một biểu trưng cho thủ đô Hà Nội. Xây dựng biểu trưng cho một thành phố, một đất nước là cần thiết, nhưng nó phải thể hiện cái thực chất, chứ biểu trưng cho cái không có thật là vô nghĩa. Một số biểu trưng của thế giới như tháp Eiffel (Pháp) lúc dựng lên hoàn toàn không có ý nghĩa gì khác ngoài tác dụng biểu trưng. Vì khi đó hội chợ thế giới diễn ra tại Paris cuối thế kỷ XIX, nước Pháp muốn thể hiện sức mạnh của mình cả về kinh tế, khoa học công nghệ xây dựng. Theo thời gian, tháp Eiffel đã nổi tiếng hơn nhờ khả năng thu hút khách du lịch và trở thành biểu tượng nổi tiếng thế giới. Tương tự, thành phố Đài Bắc (Đài Loan) cũng xây tòa nhà 101 tầng, trở thành kỷ lục tòa nhà cao nhất thế giới hồi đó. Thời gian này Đài Loan là một vùng lãnh thổ phát triển nhưng chưa gây ấn tượng với thế giới nên họ xây tòa nhà cao nhất thế giới để biểu trưng cho sự phát triển về kinh tế và công nghệ.

- Từ góc độ kinh tế, đặc biệt là kinh tế du lịch của Hà Nội, cũng như ở góc độ công nghệ, kỹ thuật, theo ông có cần thiết phải xây dựng tháp truyền hình quy mô lớn như vậy?

- Nếu nói xây tháp truyền hình để thu hút khách du lịch cũng không ổn. Bởi với những di sản văn hóa hiện có, Hà Nội đang thu hút rất lớn sự quan tâm của du khách quốc tế nhưng vẫn làm chưa tốt. Chẳng hạn, xe chở khách du lịch đến Văn Miếu không có chỗ gửi, phải đậu đầy ngoài đường. Hơn nữa, khách nước ngoài đến Việt Nam để khám phá những vẻ đẹp của đất nước, con người Việt Nam, còn nếu để tham quan tháp truyền hình, họ sang Tokyo, Thượng Hải, Paris… còn hấp dẫn hơn nhiều. Nếu muốn thu hút khách du lịch đến Hà Nội, tháp truyền hình Việt Nam phải đặt trong chiến lược, chương trình và chính sách phát triển du lịch của thủ đô. Về ý kiến cho rằng tháp truyền hình Việt Nam sẽ tạo động lực phát triển khu vực Tây Hồ Tây của Hà Nội. Nhưng để phát triển khu vực này cũng phải rõ được quy hoạch, chiến lược phát triển thế nào, không thể mù mờ như hiện nay. Không thể tự dưng "lòi ra" dự án tháp truyền hình cao nhất thế giới riêng biệt, không đặt trong tổng thể, bối cảnh, hoàn cảnh mà lại chi tiêu hàng tỷ USD. Trong khi với Việt Nam chi tiêu hàng tỷ USD phải ở tầm chiến lược phát triển quốc gia.

Đầu tư xây dựng một tháp truyền hình cao nhất thế giới nếu dễ các nước đã làm từ lâu rồi. Sẽ có rất nhiều khó khăn, phức tạp đặt ra, như về công nghệ, kỹ thuật xây dựng, về giới hạn của con người. Trước hết cần tính toán đến vấn đề động đất. Hà Nội xưa đã có tháp Báo Thiên tương đối cao gần hồ Hoàn Kiếm nhưng đã đổ sụp vì động đất. Điều này để nói rằng thiết kế những công trình cao phải đề phòng động đất. Hà Nội được liệt vào khu vực có khả năng xảy ra động đất cấp 7, thường công trình hệ trọng phải cộng thêm 1 cấp. Với công trình cao nhất thế giới phải tính toán kỹ hơn. Hơn nữa khu vực Hồ Tây là lòng sông cổ, sự đổi dòng bồi lấp thành nên phải cẩn thận về nền móng. Tất cả những yếu tố đó không hề đơn giản, phải tính toán kỹ. Không phải cứ thuê chuyên gia thiết kế quốc tế tính toán là yên tâm, bởi thế giới cũng đã có nhiều bài học thất bại. Vì thế, trong quy hoạch khu vực Tây Hồ Tây có dự án tháp truyền hình nhưng làm đến quy mô nào cần phải tính toán thật kỹ.

- Chủ trương xã hội hóa xây dựng tháp truyền hình trong bối cảnh hiện nay có khả thi, và cần làm gì để hài hòa lợi ích giữa Nhà nước và nhà đầu tư, thưa ông?

- Trong đề án xây dựng tháp truyền hình cao nhất thế giới VTV đề xuất chủ trương xã hội hóa, nhưng việc này đến nay chưa có tiền lệ. Việc xây dựng tháp truyền hình Tokyo do nhà nước đầu tư. Hơn nữa, nếu muốn áp dụng hình thức xã hội hóa cho siêu dự án này, VTV nên mở cuộc đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư. Nhà đầu tư nào đưa ra dự án hay nhất với giá phù hợp nhất thì chọn. Áp dụng cơ chế cạnh tranh sẽ ra được giá sát nhất, đừng ước lượng hôm nay 1 tỷ USD, ngày mai 2 tỷ USD rất phức tạp.

Nguyên tắc đã xã hội hóa phải tạo ra nhiều lợi nhuận mới thu hút được đầu tư tư nhân tham gia. Muốn vậy dự án xây dựng tháp truyền hình phải đa chức năng, không chỉ là chức năng phát sóng truyền hình. Bên cạnh đó, vấn đề ưu đãi thế nào để đủ hấp dẫn nhà đầu tư nhưng vẫn đảm bảo được lợi ích của Nhà nước cần phải tính toán kỹ. Vì lúc đầu đưa ra ưu đãi xây dựng trên quy mô 14,1ha nhưng xem ra chưa đủ hấp dẫn nên VTV đã nâng lên quy mô xây dựng tháp lên 49ha. Bên cạnh đó hàng loạt ưu đãi vốn cũng được đề xuất, như xin miễn hoàn trả chi phí đầu tư hệ thống hạ tầng ban đầu, hạ tầng chung; xin áp dụng cơ chế ưu đãi theo hình thức giao đất, miễn 100% tiền sử dụng đất, thuế đất và miễn chi phí giải phóng mặt bằng...  Kinh nghiệm của thế giới trong những trường hợp này để đảm bảo lợi ích giữa Nhà nước và tư nhân cần có bên thứ 3 tham gia. Vấn đề hiệu quả đầu tư phải tính toán kỹ. Chúng ta đã có nhiều bài học đầu tư công thiếu hiệu quả gây lãng phí nguồn vốn nhà nước.

- Xin cảm ơn ông.

Tháp truyền hình VTV sẽ biểu trưng cho điều gì? Nếu nói về kinh tế, Việt Nam đang là nước có thu nhập trung bình thấp. Về biểu trưng cho năng lực khoa học công nghệ, trình độ phát triển chắc không phải. Bởi rất nhiều nước giàu có, phát triển hơn Việt Nam cũng đâu cần xây dựng một biểu trưng hoành tráng như vậy.

Gia Bảo (thực hiện)

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Góc chuyên gia

Giảm thiểu rủi ro hệ thống ngân hàng

(ĐTTCO) - Dự án luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Các TCTD cần phải sửa đổi một số vấn đề liên quan đến kiểm soát quản lý tín dụng, nợ các tổ chức cá nhân… nhằm làm cho hệ thống tài chính trở nên lành mạnh và an toàn hơn. 

Chính sách

105 TTHC Bộ Tài chính thực hiện qua dịch vụ bưu điện

(ĐTTCO)- Bộ Tài chính đã ban hành Quyết định số 1043/QĐ-BTC về việc công bố danh mục thủ tục hành chính có thể thực hiện qua dịch vụ bưu chính công ích thuộc phạm vi chức năng quản lý nhà nước của Bộ Tài chính.