Vàng mặt vì vàng!

Vàng mặt vì vàng! ảnh 1
Từ đầu năm đến nay, giá vàng dù có những đợt giảm nhưng xu hướng chung vẫn tăng mạnh. Đến thời điểm này xu hướng tăng giá trong dài hạn của vàng vẫn được duy trì và có thể sẽ tạo lập kỷ lục mới trong năm 2012.

Diễn biến này đáng lẽ là tin vui với người dân vốn coi vàng là tài sản cất trữ từ bao đời nay.

Thế nhưng, hiện nay nhiều người đang hoang mang không biết tới đây cất trữ vàng bằng cách nào, khi từ ngày 25-11 các NHTM phải chấm dứt huy động vàng dưới dạng chứng chỉ vàng ngắn hạn, trong khi đề án huy động vàng trong dân vẫn chưa được NHNN công bố. Không lẽ đem vàng về để ở nhà?

Theo ước tính của các chuyên gia, ngoài lượng vàng gửi tiết kiệm tại các NHTM khoảng 100 tấn, lượng vàng còn nằm trong dân hơn 400 tấn, tương đương 22 tỷ USD, xấp xỉ dự trữ ngoại hối hiện có của nước ta.

Chỉ cần NHNN huy động được khoảng một nửa số vàng còn nằm trong dân này, ít nhất cũng có 10 tỷ USD, giúp khơi thông dòng vốn của nền kinh tế, đồng thời người dân cũng có được nơi tin cậy giao gửi tài sản của mình trong dài hạn.

Hiện nay, bên cạnh lo ngại tìm nơi cất giữ vàng, người dân cũng đắn đo trong việc có nên mua vàng tiếp trước những thông tin dự đoán giá vàng sẽ còn tăng? Đó là một nhu cầu chính đáng của người dân. Nhưng với chênh lệch của giá vàng trong nước đang quá cao so với thế giới, trên 3 triệu đồng/lượng, đã là rào cản cho nhu cầu ấy.

Sự lệch pha này, cộng với độc quyền về thương hiệu vàng miếng, đã phát sinh hệ lụy vàng giả thương hiệu SJC, gây thiệt hại không nhỏ cho người dân. Điều này không chỉ tổn hại thương hiệu vàng quốc gia SJC, gây thất thoát ngoại tệ (nhập lậu vàng sản xuất vàng thương hiệu giả SJC), mà nguy hiểm hơn là làm mất niềm tin trong dân, gây cản trở trong giao dịch mua bán vàng miếng thương hiệu SJC.

Đó là chưa nói đến việc nhiều người dân đã mua vàng các thương hiệu khác, nay phải “bán đổ, bán tháo” cho các công ty vàng để chuyển đổi sang vàng SJC, hoặc phải đi dập lại bao bì mới cho vàng miếng SJC để chống giả; rồi vàng SJC mệnh giá nhỏ (0,5 chỉ, 1 chỉ, 2 chỉ) đang bị ép giá hoặc bị thu phí khi giao dịch… Tất cả những điều này đang đi ngược nguyên tắc đảm bảo quyền sở hữu của người dân.

Không chỉ người dân lâm thế khó, các NHTM, nhất là nhóm G5+1 cũng đang “ngậm bồ hòn làm ngọt” với hệ quả của việc bán vàng bình ổn năm ngoái. Đây là cơ chế ưu đãi cho nhóm G5+1 khi được bán 40% vàng tồn quỹ trong kho ra thị trường và được mua vàng tài khoản trên thế giới để bảo hiểm rủi ro.

Tuy nhiên, nghiệp vụ này sẽ an toàn và có lợi cho các NHTM nếu như NHNN cho phép các ngân hàng nhập số lượng vàng mà họ mua từ tài khoản quốc tế. Thực ra thực hiện nhiệm vụ bình ổn, các NHTM cũng có một lượng tiền đồng để cho vay ra kiếm được chênh lệch lãi suất có khi lên đến 18-22%/năm.

Thời điểm đó, chỉ tính riêng quyền được chuyển vàng thành tiền đồng để gửi ở các NHTM khác hoặc cho vay thông thường, nhóm G5+1 cũng thu lãi lớn. Còn hiện nay, trong xu thế giá vàng tiếp tục tăng, một số NHTM gặp sự cố, người dân ồ ạt rút tiết kiệm vàng, đã gây khó cho các NHTM. Khi NHNN không cho nhập vàng, để bảo đảm chi trả cho dân các NHTM buộc phải mua vàng trong nước với giá cao hơn giá thế giới.

Chưa kể, giá vàng tăng cao người vay vàng không thể mua để trả nợ vàng đúng hạn. Nợ xấu vàng gia tăng càng tạo thêm áp lực giá, bởi người dân thấy giá vàng tăng càng đẩy mạnh gom vàng tranh với các NHTM. Hệ quả, giá vàng trong nước vẫn cô lập với thế giới do cung vàng trong nước khan hiếm.

Trong bối cảnh trên, các NHTM trong nhóm G5+1 tất yếu bị lỗ. Dù có lời từ kinh doanh vàng tài khoản khi giá vàng thế giới tăng, nhưng cũng không thể bù vào khoản lỗ khi bán vàng lấy tiền đồng để cho vay nay phải mua lại vàng với giá cao hơn giá thế giới.

Theo nhiều nguồn tin, có NHTM lỗ trên dưới 20% từ hoạt động kinh doanh vàng. Như vậy, từ chỗ các NHTM trong nhóm G5+1 có lợi thế nay thành thất thế. Cái khó, cái khổ của người dân và các NHTM xuất phát từ việc NHNN quản lý độc quyền thị trường vàng, nhưng lại không linh hoạt uyển chuyển trước những “tác dụng phụ” của việc độc quyền này, cũng như không lường hết những biến động của giá vàng để có thể kéo chênh lệch giá vàng trong và thế giới xuống 400.000 đồng/lượng như cam kết trước đây của NHNN.

Không chỉ vậy, NHNN cũng không thực hiện được nhiệm vụ khi độc quyền thị trường vàng, tức không chỉ kiểm soát mà còn phải đạt được yêu cầu khơi thông dòng chảy cung ứng vàng và bổ sung nguồn vàng khi cần thiết.

Tại hội thảo mới đây về huy động vàng trong dân, đã có ý kiến chuyên gia đầu ngành thẳng thắng cho rằng NHNN nên kịp thời sửa sai, đừng để quá muộn bằng việc xem xét lại những bất cập của Nghị định 24. Thực tế đề nghị này cũng đã được một số chuyên gia phản ánh trên báo ĐTTC.

Một chuyên gia kinh tế quan ngại rằng, có vẻ NHNN đang xem vàng - một vấn đề liên quan trực tiếp đến đời sống của người dân cũng như nền kinh tế - là một vấn đề quá sức đơn giản, nên gần như bỏ ngoài tai những ý kiến đóng góp, phản hồi.

Hệ quả là người dân chịu thiệt thòi nhất, bởi khi ngân hàng bị lỗ họ không thể giảm lãi suất để chia sẻ, hỗ trợ doanh nghiệp trong bối cảnh khó khăn hiện nay.

ĐẦU TƯ TÀI CHÍNH

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Dự án đường sắt trên cao Hà Đông - Cát Linh sử dụng vốn ODA và đội vốn "khủng"

Băn khoăn đầu mối quản lý nợ công

(ĐTTCO)-Việc tồn tại đến 3 cơ quan quản lý nợ công là Bộ Tài chính, Bộ KH-ĐT và Ngân hàng Nhà nước là điều khiến các đại biểu vẫn băn khoăn khi cho ý kiến về dự luật Quản lý nợ công...