Ứng phó nguy cơ giảm phát

Ứng phó nguy cơ giảm phát ảnh 1

Theo số liệu thống kê vừa được công bố, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tại Hà Nội và TPHCM tiếp tục giảm trong tháng 7, lần lượt là 0,29% và 0,57%.

Khi lạm phát ở 2 đầu tàu kinh tế của đất nước đều giảm, dự báo chỉ số CPI chung cả nước cũng sẽ tăng trưởng âm trong tháng này và mức suy giảm có thể cao hơn tháng trước.

Khi CPI tháng 6 giảm 0,26%, lần đầu tiên sau 38 tháng, đã có nhiều ý kiến lo ngại về nguy cơ giảm phát. Nhưng một số chuyên gia kinh tế trấn an rằng khi lạm phát về mức âm trong 1 tháng chưa thể gọi là giảm phát, có chăng chỉ là dấu hiệu thiểu phát.

Tuy nhiên, trong trường hợp CPI giảm liên tiếp 2 tháng như dự báo và mức suy giảm có chiều hướng tăng, lại là câu chuyện hoàn toàn khác. Nguy cơ giảm phát là có thực và việc cấp bách ứng phó với tình trạng này cần được xem xét một cách nghiêm túc.

Về lý thuyết, lạm phát cao bào mòn của cải xã hội nhanh, trong khi giảm phát thường có xu hướng gắn liền với đình trệ và thất nghiệp. Giảm phát kéo dài rất nguy hiểm bởi khi đó vòng luẩn quẩn giảm phát hoàn toàn có thể diễn ra theo chiều hướng sau: Giảm tổng cầu ® giảm giá cả chung ® nợ xấu tăng ® vỡ nợ và thất nghiệp ® giảm thu nhập ® giảm tổng cầu…

Để ứng phó với nguy cơ giảm phát, trước hết cần xem xét nguyên nhân dẫn tới tình trạng này. Theo phân tích của nhiều chuyên gia kinh tế, diễn biến đi xuống của CPI từ đầu năm đến nay đều xuất phát từ mẫu số chung là tổng cầu giảm, sức mua suy yếu. Có thể thấy rõ điều này khi lạm phát cơ bản tăng cao hơn mức lạm phát chung.

Theo Tổng cục Thống kê, kể từ quý II-2012, lạm phát cơ bản (lạm phát tiền tệ) tính theo tháng đều cao hơn so với lạm phát chung được công bố chính thức. Đến tháng 6, CPI so với cuối năm ngoái tăng trên 2,5% nhưng lạm phát cơ bản đã loại trừ lương thực, thực phẩm tăng tới gần 3,8%.

Đây là diễn biến bất thường, bởi thông thường lạm phát chung vẫn cao hơn lạm phát cơ bản. Chẳng hạn, thời điểm tháng 8-2011, khi mức lạm phát chung tăng tới 15%, theo tính toán của NHNN, lạm phát cơ bản chỉ tăng 8,3%.

Một nguyên nhân khác được đặt ra khác với đầu năm, xu hướng giá giảm hiện nay gắn nhiều hơn với diễn biến giá thế giới đang trên đà đi xuống. Ở trong nước, nhóm hàng lương thực, thực phẩm giảm giá khá mạnh 15-30% so với đầu năm.

Trong khi đó, giá nguyên liệu nhập khẩu như xăng dầu, gas liên tiếp giảm trong thời gian gần đây khẳng định tác động từ xu hướng giảm giá thế giới vào trong nước khá rõ ràng.

Trước những diễn biến trên, tập trung thực hiện các giải pháp nhằm tăng sức cầu nền kinh tế để ứng phó với nguy cơ giảm phát là điều được các chuyên gia kinh tế khuyến nghị. Trên thực tế, từ đầu quý II đến nay, Chính phủ đã đưa ra nhiều nhóm giải pháp thực hiện mục tiêu này, nhưng kết quả thu được chưa thực rõ nét.

Theo nhiều dự báo, trong năm 2012 kiềm chế lạm phát ở mức 6-7% là phù hợp với các chỉ tiêu vĩ mô khác. Nhưng với diễn biến CPI giảm liên tiếp trong 2 tháng qua, sự tỉnh táo để có các giải pháp điều hành cụ thể và phù hợp trong từng giai đoạn rất cần thiết.

Cần nhớ rằng ứng phó với nguy cơ giảm phát, nhưng cũng đồng thời phải tính đến vấn đề xa hơn: khi đối diện với giảm phát, những giải pháp mở rộng tiền tệ quá nhanh và quá mức sẽ đẩy nền kinh tế vào tình trạng có quá nhiều tiền rẻ, một chu kỳ bong bóng tài sản và lạm phát mới có thể xuất hiện nhanh hơn mong đợi.

Bài học về vòng luẩn quẩn lạm phát - giảm phát trong những năm qua cần được nhìn nhận thấu đáo trong điều hành vĩ mô. Tính đến hết tháng 6, tăng trưởng tín dụng ngành ngân hàng chỉ đạt 0,67%. Mới đây Thống đốc NHNN Nguyễn Văn Bình cho biết mục tiêu phấn đấu tăng tín dụng cả năm 2012 khoảng 8-10%.

Nghĩa là dư địa tăng tín dụng còn khá lớn. Nhiều ý kiến lo ngại khi dòng tiền đổ mạnh vào những tháng cuối năm sẽ khiến nguy cơ lạm phát tăng trở lại. Vì thế, chính sách tài khóa cần có sự phối hợp nhịp nhàng hơn với chính sách tiền tệ để ngăn ngừa nguy cơ này.

Thực tế giải ngân vốn đầu tư từ ngân sách và trái phiếu chính phủ trong 6 tháng đầu năm quá chậm. Từ nay đến cuối năm khối lượng giải ngân sẽ rất lớn, phải đảm bảo tiến độ giải ngân hợp lý qua các tháng, tập trung chủ yếu vào quý III, vừa nhằm giải quyết hàng tồn kho, đặc biệt là vật liệu xây dựng, tăng thêm thanh khoản cho nền kinh tế, góp phần khơi thông tín dụng ngân hàng một cách hợp lý, đảm bảo tăng trưởng cho nền kinh tế, đồng thời không gây áp lực cho lạm phát vào năm sau.

ĐẦU TƯ TÀI CHÍNH

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

TPHCM mời gọi đầu tư hàng loạt dự án

TPHCM mời gọi đầu tư hàng loạt dự án

(ĐTTCO) - Ngày 11-10, Trung tâm Xúc tiến thương mại và đầu tư TPHCM (ITPC) đã tổ chức “Hội nghị Xúc tiến đầu tư vào TPHCM 2017”, thu hút gần 500 đại biểu trong nước và quốc tế tham dự. Phó Chủ tịch UBND TPHCM Trần Vĩnh Tuyến chủ trì hội nghị, gợi mở chủ trương thu hút đầu tư của lãnh đạo TP.
 

Góc chuyên gia

Lực cản kìm hãm kinh doanh vẫn còn

(ĐTTCO) - Cạnh tranh là điều tất yếu trong nền kinh tế thị trường. Tuy nhiên, những quy định rườm rà đang là rào cản, kìm hãm doanh nghiệp (DN) cạnh tranh, gây lãng phí lớn cho xã hội. 

Chính sách

105 TTHC Bộ Tài chính thực hiện qua dịch vụ bưu điện

(ĐTTCO)- Bộ Tài chính đã ban hành Quyết định số 1043/QĐ-BTC về việc công bố danh mục thủ tục hành chính có thể thực hiện qua dịch vụ bưu chính công ích thuộc phạm vi chức năng quản lý nhà nước của Bộ Tài chính.