Tiếp tục đẩy mạnh cải cách môi trường kinh doanh

(ĐTTCO) - Hiện có 34% các loại hàng hóa đang phải kiểm tra tại cửa khẩu trong tổng số 8,4 triệu lô hàng xuất nhập khẩu hàng năm. Năm 2016 phải giảm tỷ lệ hàng hóa phải kiểm tra xuống còn 15% tổng lô hàng xuất nhập khẩu. Đây được coi là nhiệm vụ quan trong nhất của năm nay, của Nghị quyết 19/2016.

Tiếp tục đẩy mạnh cải cách môi trường kinh doanh ảnh 1 

Cần làm rõ vì sao khoảng 4 triệu lô hàng phải thực hiện kiểm tra, phải cấp giấy phép khi thông quan, giấy phép đó nằm ở Bộ nào, lĩnh vực nào để cắt giảm. Thứ trưởng Bộ Tài chính Đỗ Hoàng Anh Tuấn đã nhấn mạnh như vậy tại Hội nghị triển khai Nghị quyết 19/2016 do Văn phòng Chính phủ tổ chức sáng 18 - 5 tại Hà Nội.

Đề xuất nâng nghị quyết thành luật

Thứ trưởng Bộ Tài chính cho rằng, trong thời kỳ hội nhập kinh tế quốc tế giao lưu hàng hóa qua biên giới đóng vai trò rất quan trọng. Tổng hợp từ 14 Bộ ngành tham gia hoạt động thông quan hàng hóa qua biên giới, trách nhiệm kiểm tra của Bộ Tài chính khoảng 28% số thủ tục. Bộ phấn đấu đến 2018 sẽ giảm còn 14% thông qua việc sửa chữa chính sách, quy trình, phương thức hoạt động của hải quan...

Nhưng quan trọng là 72% thủ tục thông quan phụ thuộc vào 13 Bộ còn lại. Nó liên quan đến 7 luật, nghị định, thông tư. Có 2 cái chốt là Luật An toàn vệ sinh thực phẩm và Luật Chất lượng hàng hóa chuyên ngành. Bộ đã làm việc với các Bộ về luật này, đưa vào chương trình sửa luật nhưng tới năm 2019 mới sửa được sẽ rất khó cải thiện thời gian, thủ tục thông quan hàng hóa qua biên giới.

Cần có sự đột phá trong thực hiện Nghị quyết 19/2016. Kiểm tra an toàn liên quan đến kiểm dịch, rồi nhóm kiểm tra về hợp chuẩn, hợp quy về tiêu chuẩn, phải theo tiêu chuẩn quốc tế. Chẳng hạn hàng hóa nhập khẩu từ các nước G20, G7 nên công nhận luôn, không cần chờ công nhận song phương. Nếu DN nhập về gia công rồi xuất ngược lại G7, G20 thì không cần kiểm tra.

Thứ trưởng Đỗ Hoàng Anh Tuấn đặt vấn đề, có dám làm mạnh thế không? Nếu làm cần nâng cấp nội dung của Nghị quyết 19/2016 thành nội dung của luật để báo cáo Quốc hội vào tháng 10 tới. Đồng thời làm rõ cái gì Nhà nước phải làm, cái gì Nhà nước ra tiêu chuẩn để xã hội hóa, phân biệt rõ phí, lệ phí, phương thức thực hiện, thì mới giảm được.

Cũng theo Bộ Tài chính, việc thực hiện NQ 19/2016 có một thách thức là giảm chỉ số 39,4% đóng góp của DN về thuế, bảo hiểm. Trong 39,4% này thuế đóng góp 14 - 15%, giờ giảm xuống nữa là khó. Với Đông Nam Á, thuế cạnh tranh nhất là Singapore với DN nhỏ và siêu nhỏ chỉ 7%, thông thường 15 - 17%. Việt Nam thông thường là 20% và doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ là 17%.

Như vậy về nộp thuế chính thức của ta chỉ sau Singapore. Cần phải đánh giá rõ chỉ tiêu 24,5% mà nghị quyết đề ra. Phải xem lại chỉ tiêu này nhất là xu hướng từ nay tới 2018 để có kiến nghị phù hợp.

3 năm ghi nhận nhiều cải cách môi trường kinh doanh

Thủ tướng có quyền đình chỉ hoặc bãi bỏ văn bản của Bộ trường, Chủ tịch ký sai luật... DN, hiệp hội cứ kiến nghị thẳng, không cần kiến nghị Bộ, ngành sửa thông tư vì sai luật. Thủ tướng vào cuộc nhanh hơn. Tất nhiên cần nghiên cứu kỹ, sai thì đề nghị bỏ luôn.

Ông Lê Mạnh Hà,



Phó Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ

TS Nguyễn Đình Cung, Viện trưởng Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế trung ương (Ciem), người chắp bút NQ19 3 năm qua ghi nhận, 3 lần Chính phủ ban hành Nghị quyết 19 đã thu được nhiều kết quả, kinh nghiệm. Một trong số đó là các Bộ cho đến thời điểm năm ngoái chưa tích cực, trừ một số như Bộ Tài chính. Trong Bộ Tài chính, hải quan và thuế là 2 lĩnh vực tiên phong thực hiện NQ 19 theo hướng đổi mới, cải cách.

Chỉ số thông quan qua biên giới là chỉ số không chỉ xuất nhập khẩu mà là chỉ số quan trọng, nếu giảm được 1 ngày thông quan hàng hóa sẽ tiết kiệm cả tỷ USD chi phí cho DN. Chỉ số này liên quan đến nhiều Bộ.

Theo quan sát của Ciem phần lớn các Bộ rất trì trệ trong phối hợp với Bộ Tài chính xử lý vấn đề này. Một cửa quốc gia chỉ kết nối được 2 - 3 thủ tục nhưng chủ yếu là thủ tục ít ảnh hưởng đến quyền lợi. Còn thủ tục ảnh hưởng nhiều đến DN giảm chi phí cho DN thì chưa kết nối. Rõ ràng vẫn chưa kết nối thực chất, vẫn là kết nối hình thức để báo cáo.

Ông Trương Văn Cẩm, Phó chủ tịch Hiệp hội Dệt may cũng ghi nhận, tín hiệu rất mừng với ngành dệt may khi Luật Thuế xuất nhập khẩu thông qua các DN dệt may nhập khẩu nguyên liệu gia công xuất khẩu chuyển từ hoàn thuế sang miễn thuế. Trước đó cứ lo tiền nộp thuế đã, hoàn tính sau. Giờ đỡ hơn nhiều.

Cơ quan hải quan đã làm việc với các DN, ký cam kết tạo thuận lợi cho DN là bước đi cần thiết. Bộ GTVT khi nhận được phản ảnh về phụ phí cũng đã tổ chức ngay hội thảo để đang có dự thảo về phụ phí với tàu biển.

Bên cạnh những Bộ ngành, địa phương tích cực cải thiện môi trường kinh doanh vẫn còn những văn bản được ban hành gây cản trở hoạt động kinh doanh. Theo ông Nguyễn Sơn, Hiệp hội Bông sợi, bông là sản phẩm của nông nghiệp, qua quy trình sơ chế công nghiệp. Trước nhập khẩu không có kiểm định thực vật nhưng 4 năm trở lại đây mới bắt đầu kiểm định. Năm 2015 nhập khẩu trên 1 triệu tấn bông, có khoảng 17.000 - 18.000 container bị kiểm tra lấy mẫu kiểm định. Chi phí là 1 triệu đồng/mẫu, tức DN phải bỏ ra khoảng 17 - 18 tỷ đồng để lấy mẫu kiểm tra, chưa kể người làm thủ tục phải chờ lấy từ 2,5 - 7 ngày.

Trong khi hàng ở cảng chỉ có 5 ngày miễn phí. Điều này gây ra gánh nặng chi phí rất lớn cho DN. Quá trình kiểm định trong mấy năm vừa rồi đều không phát hiện ra vấn đề gì. Bởi khi DN Hoa Kỳ xuất bông sang Việt Nam họ có kiểm dịch rồi mình có thể công nhận được. Đề nghị nên công nhận chế độ kiểm dịch của các nước khác.

Hiện Bộ NN-PTNT đang dự thảo thông tư về phân tích nguy cơ dịch bệnh trong hàng hóa nhập khẩu. Nếu quy định này thành hiện thực thì gây áp lực với DN.

Đánh giá việc thực hiện NQ 19/2016 trong thời gian qua, ông Lê Mạnh Hà, Phó Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ tái khẳng định, nghị quyết đã giao nhiệm vụ rất cụ thể nhưng cơ chế giám sát có chưa đủ mạnh. Giảm thời gian giải quyết thủ tục rất quan trọng, nhưng cần giảm cả nhũng nhiễu của cơ quan quản lý nhà nước.

Nếu thời gian ngắn đi mà nhũng nhiễu tăng lên vẫn phải gặp ông nọ bà kia, tiền không biết bao nhiêu, đó không phải mục tiêu của nghị quyết. Thời gian tới sẽ đẩy mạnh việc xây dựng Chính phủ điện tử để công khai, có công cụ để công khai và giám sát, không có người dân giám sát, DN giám sát thì sẽ có tiêu cực.

Văn phòng Chính phủ đã mở diễn đàn tiếp nhận thông tin phản ánh của người dân, DN. Nghị quyết 36a giao Văn phòng Chính phủ xây dựng mạng xã hội chính quyền. Thời gian tới Chủ tịch các tỉnh, thành phố phải ký với các VCCI về thực hiện Nghị quyết 19 về cải thiện môi trường kinh doanh.

Các Bộ sẽ phải giải quyết các kiến nghị của các DN trong hội nghị 6 tháng. Văn phòng Chính phủ sẽ làm việc với các Bộ về các vấn đề dai dẳng để dứt điểm những vấn đề thủ tục nhập khẩu formatdelhit, tiêu chuẩn  hợp chuẩn, không để hiệu lực quản lý nhà nước kém như hiện nay.

Gia Bảo

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Góc chuyên gia

Chính sách

105 TTHC Bộ Tài chính thực hiện qua dịch vụ bưu điện

(ĐTTCO)- Bộ Tài chính đã ban hành Quyết định số 1043/QĐ-BTC về việc công bố danh mục thủ tục hành chính có thể thực hiện qua dịch vụ bưu chính công ích thuộc phạm vi chức năng quản lý nhà nước của Bộ Tài chính.