Tái cơ cấu kinh tế: Vì sao chưa có đột phá?

Đề án chưa nêu được những mục tiêu cụ thể như: trong khi thực hiện tái cơ cấu thì tăng trưởng bao nhiêu là hợp lý? Sau khi tái cơ cấu xong là bao nhiêu cũng chưa được trả lời.

Đề án tái cơ cấu tổng thể nền kinh tế sau khi đưa ra bàn thảo và lấy ý kiến góp ý của Quốc hội đã có những điều chỉnh. Cơ quan soạn thảo Đề án là Bộ Kế hoạch và Đầu tư chiều 8-10, đã có buổi họp quan trọng xung quanh việc thực hiện Đề án này.

“Dễ thực hiện, thiếu hiệu quả”

Tái cơ cấu kinh tế: Vì sao chưa có đột phá? ảnh 1

Mở đầu cuộc họp, TS. Nguyễn Đình Cung- Viện phó Viện nghiên cứu và quản lý kinh tế Trung ương nhấn mạnh, cần phải định vị lại vai trò của Đề án tái cơ cấu tổng thể nền kinh tế.

Theo TS. Cung, Đề án Tái cơ cấu chỉ là một trong số các công cụ triển khai thực hiện Chiến lược Phát triển Kinh tế-xã hội giai đoạn 2011-2020 và Phương hướng nhiệm vụ phát triển đất nước 5 năm 2011-2015 (theo Nghị quyết số 10/NQ-CP ngày 24/4/2012 của Chính phủ). Vì thế, Đề án chỉ là một bộ phận, một phần của kế hoạch 5 năm, chứ không thay thế cho kế hoạch này.

Nói cách khác, tái cơ cấu chỉ góp phần chứ không phải là giải pháp bảo đảm đạt được mục tiêu chiến lược về tăng trưởng kinh tế, cho dù thời gian thực hiện tương ứng với Chiến lược này.

Từ việc định vị này, TS. Cung cũng cho biết, Chương trình hành động dự kiến cũng được ban hành cùng nội dung Đề án. Theo đó, việc giao nhiệm vụ cho các bộ, ban ngành cũng được đề cập.

Đồng ý với việc đề bài được đặt ra cho Đề án bị “bó buộc” trong bối cảnh hiện nay, thế nhưng, Thứ trưởng thường trực Bộ Kế hoạch và Đầu tư Cao Viết Sinh nhận xét, Chương trình hành động dự kiến có vẻ “dễ thực hiện, mà thiếu hiệu quả”.

Theo Thứ trưởng Sinh, việc đưa ra những câu chung chung kiểu phát triển hợp lý, hay tăng trưởng năm sau cao hơn năm trước là “nói suông”. Đề án chưa nêu được những mục tiêu cụ thể như: trong khi thực hiện tái cơ cấu thì tăng trưởng bao nhiêu là hợp lý? Sau khi tái cơ cấu xong thì mức tăng trưởng hợp lý là bao nhiêu cũng chưa được trả lời.

Tại chương trình hành động dự kiến, nhiệm vụ giao cho các Bộ cũng cần có mục tiêu cụ thể, chứ không thể bao gồm toàn bộ những gì các Bộ đang triển khai. Vì như thế, thì “cả làng đều vui, mà chẳng có tác dụng gì?”.

Bởi, quá trình tái cơ cấu chắc chắn là phải đau đớn, vậy chẳng có lý gì mà vui cho được?

Đồng ý với cách dẫn đề của Thứ trưởng Sinh, Viện trưởng Viện Chiến lược phát triển Bùi Tất Thắng cho hay, cái quan trọng hiện nay là chúng ta phải xem đầu ra là cái gì?

Ông Thắng khẳng định, khi chỉ dựa trên những khung khổ có sẵn, thì Đề án không thể có gì mới. Hiện, việc xây dựng Đề án được đặt vấn đề liên quan tới kỹ thuật chứ không liên quan đến thể chế. Thế nhưng, nếu chỉ giải quyết các yếu tố liên quan đến kỹ thuật, thì cũng không thể thực hiện Đề án một cách triệt để, vì Đề án tổng thể có tầm bao phủ rất rộng, và động đến đâu cũng thấy “vướng”.

Về Chương trình hành động dự kiến, vị viện trưởng này thẳng thắn, nếu cách chia việc vẫn theo lôgic cũ, và “các Bộ vẫn cười” thì chắc chắn không thể thực hiện được Đề án như kỳ vọng của rất nhiều người.

Đã thực sự đột phá?

Phát biểu tại cuộc họp, Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Bùi Quang Vinh cho rằng, nội dung Đề án chưa thực sự có điểm đột phá, mới dừng ở khung chung mà chưa có gì cụ thể.

Cục trưởng Cục Đầu tư nước ngoài Đỗ Nhất Hoàng chỉ ra rằng, hiện nay đang có xu thế luật chuyên ngành “chèn ép” luật chung. Chính do có quá nhiều luật chuyên ngành nên dẫn đến một vấn đề, hay một lĩnh vực có thể bị điều chỉnh bởi rất nhiều luật khác nhau, dẫn đến sự chồng chéo, khó dẫn chiếu khi thực hiện luật trong cuộc sống. Để xử lý vấn đề này, ông Hoàng cho rằng, cần phải sử dụng một luật để sửa nhiều luật.

Theo Đề án, các dự án đầu tư xây dựng công trình sẽ được chia thành 3 loại: Dự án cấp quốc gia, Dự án cấp vùng, Dự án cấp địa phương để có cơ chế quản lý phù hợp.

“Chúng ta đã hỗ trợ quá nhiều trong khi nguồn lực hạn chế. Liệu chúng ta có dám dừng hết các dự án địa phương để tập trung nguồn lực cho dự án quốc gia không?”, một đại biểu đặt câu hỏi?

Đặt vấn đề rằng, chúng ta có dám từ bỏ những gì đang có, có dám hy sinh cả sự tăng trưởng cùng sự ổn định để thay đổi và phát triển không? TS. Bùi Hà, Vụ trưởng Vụ tổng hợp kinh tế quốc dân cho rằng, cần có đánh giá những chính sách đang làm méo mó cơ cấu kinh tế của đất nước. Từ đó, cần hoàn thiện thể chế thị trường.

Phải thổi sức sống mới cho Đề án

Tại buổi họp, Vụ trưởng Vụ quản lý các Khu kinh tế, Vũ Đại Thắng cho hay, để thực hiện hóa Đề án này, cần phải trả lời 4 câu hỏi:

(1) Thời gian thực hiện tái cơ cấu, phân kỳ quá trình này như thế nào?

(2) Nguồn lực ở đâu?

(3) Cơ quan triển khai thực hiện: cấp nào?

(4) Tính đồng thuận ra sao?

Để tăng tính đồng thuận và khả năng hiện thực hóa thành công Đề án, ông đề xuất Bộ Kế hoạch và Đầu tư đứng ra làm thí điểm tái cơ cấu đầu tư công. “Bộ đã nghĩ, đã viết, thì cần phải làm, phải hành động. Khi đã có thực tiễn thì chắc chắn sẽ có được sự đồng thuận và ủng hộ cao”, ông Thắng khẳng định.

Nhấn mạnh rằng, Đề án này như một cuộc đổi mới lần 2, PGS, TS. Bùi Tất Thắng cho rằng, việc thực hiện Đề án không thể giao cho một hay một vài bộ triển khai mà cần một cấp rất cao trực tiếp chỉ đạo thực hiện.

“Phải thay đổi cách làm luật, cần tái cơ cấu cách làm luật, cũng như phải có một hệ thống riêng để xây dựng luật mới giải quyết được các nút thắt”, ông Thắng nói.

Đồng tình với viện trưởng Thắng, PGS, TS. Đào Văn Hùng (Giám đốc Học viện Chính sách và phát triển) cho rằng, không thể giao nhiệm vụ cho từng bộ để thực hiện tái cơ cấu nền kinh tế, mà phải có một ủy ban đặc biệt do trực tiếp Thủ tướng làm trưởng ban thì mới có thể triển khai được.

Về chi phí để thực hiện Đề án, ông Hùng lưu ý, Chính phủ cần phân tích mình đang có gì, và đóng vai trò gì? Thực tế, Chính phủ cho có cơ chế, chính sách để khuyến khích khu vực này, hạn chế khu vực khác. Chính vì thế, để thực hiện thành công tái cơ cấu, Chính phủ cần sự hỗ trợ rất lớn từ bên ngoài.

Tóm lược lại, Bộ trưởng Bùi Quang Vinh yêu cầu nhóm tác giả Đề án phải thổi sức sống mới cho Đề án. Để Đề án có thể thay đổi, biến đổi đất nước cần phải có trí tuệ của tập thể và phải được chuẩn bị rất công phu. Ông cho rằng, việc cần làm ngay là phải xác định rõ mục tiêu tái cấu trúc, cũng như cần chỉ ra một cáchh sâu sắc các nguyên nhân dẫn đến yếu kém hiện nay, đặc biệt là vấn đề thể chế.

Bộ trưởng cũng yêu cầu ban soạn thảo phải chọn và đưa ra được những giải pháp thật cụ thể, có hiệu quả chứ không chung chung như Đề án cũ.

(TTVN)

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

TPHCM: Phấn đấu giải ngân 100% kế hoạch vốn đầu tư công

TPHCM: Phấn đấu giải ngân 100% kế hoạch vốn đầu tư công

(ĐTTCO) - Nhằm phấn đấu giải ngân 100% kế hoạch vốn đầu tư công năm 2017, UBND TPHCM đã yêu cầu các sở, ban, ngành, UBND các quận-huyện, doanh nghiệp nhà nước TP đẩy nhanh việc bồi thường giải phóng mặt bằng, đấu thầu.

Góc chuyên gia

Chính sách

105 TTHC Bộ Tài chính thực hiện qua dịch vụ bưu điện

(ĐTTCO)- Bộ Tài chính đã ban hành Quyết định số 1043/QĐ-BTC về việc công bố danh mục thủ tục hành chính có thể thực hiện qua dịch vụ bưu chính công ích thuộc phạm vi chức năng quản lý nhà nước của Bộ Tài chính.