Phát triển hạ tầng: Tạo cơ chế hút vốn tư nhân

Trong 10 năm tới, Việt Nam cần khoảng 160 tỷ USD để đầu tư phát triển cơ sở hạ tầng. Để có số vốn khổng lồ ấy, Việt Nam cần huy động cả vốn và kỹ thuật, kỹ năng quản lý của khu vực tư nhân, đó là ý kiến của nhiều doanh nghiệp tham dự Diễn đàn doanh nghiệp Việt Nam - VBF 2011 mới đây.

Cơ sở hạ tầng yếu vì thiếu vốn, thiếu thông tin

Phát triển hạ tầng: Tạo cơ chế hút vốn tư nhân ảnh 1
Đại lộ Thăng Long. (Ảnh internet)

Theo ông Tony Foster, Trưởng nhóm Công tác cơ sở hạ tầng của VBF, Việt Nam đang xếp hạng cuối cùng trong chỉ số năng lực cạnh tranh về chất lượng cơ sở hạ tầng so với các nước lân cận, và nguyên nhân chủ yếu khiến hạ tầng của Việt Nam "chậm tiến" là vì thiếu vốn.

Lâu nay, những nguồn vốn truyền thống từ Ngân sách nhà nước, trái phiếu Chính phủ và viện trợ phát triển từ các chính phủ nước ngoài chỉ thỏa mãn được một nửa nhu cầu trong nước. Điều này có nghĩa là hơn 50% đầu tư phải được huy động từ các DN trong nước và nước ngoài. Tuy nhiên, có nhiều DN nước ngoài vẫn ngần ngại đầu tư vào các dự án hạ tầng do họ quan ngại về hiệu quả đầu tư, tỷ lệ lãi suất trả lại và những đảm bảo về vốn.

Chưa kể, Chính phủ cũng còn khá dè dặt trong việc mời gọi các nhà đầu tư nước ngoài đầu tư vào một số lĩnh vực như điện, thông tin liên lạc. Điều này đã khiến tình trạng thiếu hụt điện năng ngày càng nghiêm trọng, nhất là trong bối cảnh lượng tiêu thụ điện dự tính sẽ tăng nhanh với tốc độ hơn 12%/năm.

Tình hình càng nghiêm trọng hơn trong mùa khô, do nhu cầu điện đạt tới đỉnh điểm. Để giải quyết vấn đề này, ông Alain Cany - Chủ tịch EuroCham khuyến nghị Việt Nam cần phải điều chỉnh giá năng lượng theo các khu vực. "Chỉ khi có mặt bằng giá cao hơn và thực tế hơn mới có thể giúp cho DN vững vàng về tài chính. Ở quy mô rộng hơn, Việt Nam cần giảm bớt sự độc quyền của ngành điện bằng cách cho phép các đơn vị khác tham gia thị trường điện và xây dựng thị trường này hoàn toàn mang tính cạnh tranh trước năm 2015 thay vì năm 2024 như dự kiến".

Nhóm Công tác cơ sở hạ tầng cũng bày tỏ quan ngại về tiến độ xây dựng hệ thống đường bộ và cảng biển của Việt Nam. Bên cạnh đó, công tác quy hoạch còn thiếu minh bạch, theo ông Foster: Sẽ rất khó để các đơn vị vận hành cảng biển tiến hành quy hoạch nếu chính quyền không công khai quy hoạch của những tuyến đường nối với cảng. Thêm vào đó, là khó khăn trong việc xác minh tiến độ thực sự của các dự án hạ tầng. Cần thiết lập một cơ chế thông tin liên lạc hiệu quả hơn nhằm cải thiện môi trường đầu tư là khuyến nghị của Nhóm Công tác này.

Hút đầu tư bằng cơ chế

BOT (xây dựng - kinh doanh - chuyển giao), BTO (xây dựng - chuyển giao - kinh doanh) và BT (xây dựng - chuyển giao) là những hình thức hợp tác nhằm huy động vốn của khu vực tư nhân đang được áp dụng khá phổ biến ở Việt Nam. Tuy nhiên, việc thu hút đầu tư hay tài trợ nước ngoài vào các dự án cơ sở hạ tầng không đơn giản vì nhà đầu tư sẽ không dễ gì tự động cho các dự án kém hiệu quả vay hàng tỷ USD.

Tuy nhiên, tình thế sẽ khác nếu có sự bảo lãnh của Chính phủ và sự hỗ trợ đối với một số rủi ro nhất định. Trong các dự án khí - điện - đạm Phú Mỹ, Chính phủ đã đứng ra bảo lãnh thực hiện hợp đồng cho tất cả các bên tham gia dự án của Việt Nam, bảo đảm sự ổn định về luật định, khả năng chuyển đổi ngoại hối, chuyển tiền và nguồn cung ngoại tệ, cũng như sự hỗ trợ trong việc loại bỏ các cản trở thủ tục hành chính. Các tổ chức tín dụng coi sự bảo lãnh "trọn gói" này là điều kiện cần thiết trong bối cảnh hệ thống luật pháp và các quy định về ngoại hối ở Việt Nam chưa thực sự ổn định, khả năng chuyển đổi của đồng tiền Việt Nam còn yếu.

Tại Diễn đàn VBF vừa qua, nhiều DN nước ngoài thẳng thắn chỉ ra những gánh nặng hành chính trong quá trình thương thảo các dự án hạ tầng lớn ở Việt Nam. Có quá nhiều tầng nấc, ban ngành, thủ tục liên quan cản trở nhà đầu tư. Sẽ là hợp lý nếu có một bộ phụ trách cơ sở hạ tầng, bộ này có quyền hạn vượt trên mọi lợi ích và sự quan liêu, trì trệ, là đầu mối chính làm việc với nhà đầu tư.

(KTĐT)

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Trước đó, ngày 4-8-2017, giá xăng cũng đã tăng 599 đồng/ lít

Giá xăng tiếp tục tăng 461 đồng

(ĐTTCO)-Thông báo của liên bộ Công Thương-Tài chính phát đi chiều 19-8 cho biết, mặt hàng xăng RON 92 tăng 461 đồng/lít; xăng E5 tăng 431 đồng/lít.
 

Góc chuyên gia

Chính sách

105 TTHC Bộ Tài chính thực hiện qua dịch vụ bưu điện

(ĐTTCO)- Bộ Tài chính đã ban hành Quyết định số 1043/QĐ-BTC về việc công bố danh mục thủ tục hành chính có thể thực hiện qua dịch vụ bưu chính công ích thuộc phạm vi chức năng quản lý nhà nước của Bộ Tài chính.