Phân trách nhiệm, tránh tiền lệ

Phân trách nhiệm, tránh tiền lệ ảnh 1
Một sự kiện chưa từng có là ngân sách nhà nước sẽ phải chi 155,9 tỷ đồng để bồi thường cho một nhà thầu do chậm giải phóng mặt bằng.

Theo đó, Bộ Giao thông - Vận tải (GT-VT) vừa kiến nghị Thủ tướng cho phép thanh toán cho nhà thầu Tokyu (Nhật Bản) khoản “chi phí bổ sung” trị giá 155,9 tỷ đồng.

Lý do: chậm giải phóng mặt bằng tại gói thầu số 3 đường dẫn phía Bắc dự án cầu Nhật Tân (Hà Nội) do nhà thầu Tokyu thực hiện, dẫn đến kéo dài tiến độ thực hiện gói thầu này 27 tháng. Số tiền đền trên lấy từ nguồn vốn dư tại hợp đồng số 3 xây dựng đường dẫn phía Bắc dự án cầu Nhật Tân, nhưng sau đó sẽ lấy từ ngân sách TP Hà Nội năm 2014 để hoàn trả.

Xét về khía cạnh kinh tế, việc đền bù trên là đúng. Bởi thực tế việc phải kéo dài tiến độ thi công tới 27 tháng đã khiến Tokyu thiệt hại 400 tỷ đồng (theo tính toán của nhà thầu).

Ban đầu nhà thầu Tokyu đề nghị được hỗ trợ kinh phí phát sinh là 200 tỷ đồng, nhưng qua thương thảo, Bộ GT-VT quyết định đưa ra con số 155,9 tỷ đồng. Nhưng nếu số tiền này lấy từ ngân sách ra để đền bù, chắc chắn sẽ tạo ra tiền lệ xấu, bởi tình trạng chậm giải phóng mặt bằng không chỉ diễn ra ở 1 dự án.

Tính riêng ở Hà Nội, hiện đang có 10 dự án giao thông trọng điểm chậm tiến độ vì mặt bằng. Điển hình là dự án xây dựng cầu Nhật Tân, theo kế hoạch phải hoàn thành giải phóng mặt bằng vào tháng 5-2013, nhưng hiện đang vướng 1,59ha đất liên quan đến 138 hộ dân trên địa bàn phường Phú Thượng (quận Tây Hồ).

Tương tự, dự án xây dựng Quốc lộ 3 mới Hà Nội - Thái Nguyên theo kế hoạch phải hoàn thành giải phóng mặt bằng trong tháng 5-2013, nhưng đến nay vẫn còn 2,37ha đất trên địa bàn huyện Gia Lâm và Sóc Sơn vướng mắc do dân kiến nghị nâng giá đền bù. Một dự án quan trọng khác là đường sắt đô thị Cát Linh - Hà Đông, dự kiến cuối năm 2014 hoàn thành và đư

a vào khai thác trong quý II-2015, nhưng đến nay mới đạt trên 40% khối lượng công việc do chậm giải phóng mặt bằng…

Ở phía Nam, dự án cao tốc TPHCM - Long Thành - Dầu Giây dự kiến thông xe cuối vào năm 2012, nhưng đến nay vẫn chưa biết đến bao giờ hoàn thành cũng bởi vướng mặt bằng ở một số đoạn tuyến. Tại TPHCM, dự án đường sắt đô thị số 1 Bến Thành - Suối Tiên cũng đang khó khăn do chưa giải tỏa mặt bằng ở gói thầu số 2, trong khi theo đại diện chủ đầu tư, nếu chậm bàn giao mặt bằng họ sẽ phải bồi thường hơn 2 tỷ đồng/ngày.

Các dự án giao thông trọng điểm đều có vốn đầu tư hàng chục ngàn tỷ đồng mỗi dự án. Nếu cứ theo phương thức chậm giải phóng mặt bằng, thiệt hại do tiến độ thi công kéo dài sẽ được ngân sách đền bù, thử hỏi ngân sách sẽ phải chi ra bao nhiêu tiền trong thời gian tới? Và theo quy định của Luật Ngân sách nhà nước, các khoản chi này có được xem là hợp lệ?

Gốc rễ của vấn đề là phải xem tại sao tình trạng chậm giải phóng mặt bằng ở các dự án giao thông lại trở thành “căn bệnh” kinh niên. Theo quy định hiện hành, ở những dự án giao thông trọng điểm, giải phóng mặt bằng thuộc trách nhiệm của địa phương.

Có rất nhiều lý do dẫn tới vướng mắc trong công tác này, nhưng chủ yếu là do việc đền bù, giải tỏa không thỏa đáng, khiến người dân không chấp nhận di dời. Ở Hà Nội, Chủ tịch UBNDTP Nguyễn Thế Thảo cho biết công tác giải phóng mặt bằng gặp khó khăn có nguyên nhân chủ quan từ việc xác định đơn giá bồi thường của TP chưa rõ ràng, dẫn tới vướng mắc.

Mặt khác, chính sách tạm cư cũng thiếu thống nhất, trong khi chỉ đạo điều hành chưa quyết liệt. Nhấn mạnh quan điểm “TP không chấp nhận để giải phóng mặt bằng chậm hơn nữa”, ông Thảo cảnh báo nếu các đơn vị không đáp ứng đúng tiến độ giải phóng mặt bằng, sẽ cho thanh tra, kiểm tra, xử lý nghiêm. Xem ra, chỉ đạo này thể hiện sự quyết tâm khá lớn để tạo chuyển biến trong công tác giải phóng mặt bằng.

Nhìn vào khoản tiền hàng trăm tỷ đồng sẽ phải đền bù cho nhà thầu như trong vụ việc ở dự án cầu Nhật Tân, cho thấy thật đau xót, bởi tiền ngân sách cũng từ dân! Cơ chế chính sách nếu chưa hợp lý cũng từ con người mà ra, việc triển khai thực hiện nhanh hay chậm cũng ở yếu tố con người.

Nếu xác định được ai, tổ chức nào thiếu trách nhiệm dẫn tới giải phóng mặt bằng chậm, cần có cả chế tài xử lý bằng kinh tế, chứ không chỉ bằng biện pháp hành chính.

Bởi thực tế chính những con người đó đã gián tiếp gây thiệt hại tiền bạc của Nhà nước, của nhân dân. Nói cách khác, xác định rõ trách nhiệm trong công tác giải phóng mặt bằng là yêu cầu bức thiết đang được đặt ra, không chỉ ở Hà Nội mà với tất cả địa phương trong cả nước.

ĐẦU TƯ TÀI CHÍNH

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Góc chuyên gia

Giảm thiểu rủi ro hệ thống ngân hàng

(ĐTTCO) - Dự án luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Các TCTD cần phải sửa đổi một số vấn đề liên quan đến kiểm soát quản lý tín dụng, nợ các tổ chức cá nhân… nhằm làm cho hệ thống tài chính trở nên lành mạnh và an toàn hơn. 

Chính sách

105 TTHC Bộ Tài chính thực hiện qua dịch vụ bưu điện

(ĐTTCO)- Bộ Tài chính đã ban hành Quyết định số 1043/QĐ-BTC về việc công bố danh mục thủ tục hành chính có thể thực hiện qua dịch vụ bưu chính công ích thuộc phạm vi chức năng quản lý nhà nước của Bộ Tài chính.