UBTVQH chất vấn Tổng Thanh tra Chính phủ

“Nóng” chống tham nhũng

Hôm qua 22-8, Tổng Thanh tra Chính phủ Huỳnh Phong Tranh đã trả lời chất vấn tại phiên họp thứ 10 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội. Bức xúc về tệ nạn tham nhũng, hiệu quả hoạt động của các tập đoàn, tổng công ty nhà nước (TĐ, TCT) là những vấn đề nóng được các đại biểu Quốc hội nêu ra tại phiên chất vấn này.

“Lợi ích nhóm” bao che tham nhũng?

Theo đại biểu Lê Như Tiến (Quảng Trị), đến nay có 464 vụ thanh tra được Thanh tra Chính phủ chuyển sang cơ quan điều tra (chiếm chưa tới 1% tổng số vụ thanh tra trong 5 năm qua), trong khi cơ quan thanh tra thừa nhận thất thoát tài sản liên quan đến tham nhũng được phát hiện lên tới hàng nghìn ha đất, hàng chục nghìn tỷ đồng.

Nhìn nhận “đó là trách nhiệm của ngành”, Tổng Thanh tra Huỳnh Phong Tranh cam kết cơ quan thanh tra sẽ tiếp tục xem xét và trong quá trình làm việc, nếu phát hiện dấu hiệu vi phạm nghiêm trọng, sẽ chuyển ngay sang cơ quan điều tra không cần chờ kết luận thanh tra.

Năm 2012, Thanh tra Chính phủ đã chuyển 3 vụ việc có dấu hiệu tham nhũng lớn sang cơ quan điều tra xử lý. Trao đổi thêm về vấn đề này, Thứ trưởng Bộ Công an, Trung tướng Phạm Quý Ngọ lý giải nguyên nhân các vụ thanh tra chuyển sang điều tra ít là do tội phạm tham nhũng có kinh nghiệm che dấu hành vi phạm tội nên việc phát hiện không dễ dàng. Ông Ngọ đề nghị, khi đã có dấu hiệu tội phạm thanh tra chuyển hồ sơ sớm để cơ quan công an điều tra.

Nhìn nhận từ góc độ khác, ông Nguyễn Đình Quyền, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp của Quốc hội, thắc mắc: “Năng lực, tổ chức bộ máy và quyết tâm không thiếu nhưng vẫn không phát hiện được tham nhũng. Phải chăng có vấn đề về lợi ích nhóm, về bao che trong đội ngũ cán bộ?”.

Nhấn mạnh một thực trạng hết sức đáng lo ngại của Đảng và Nhà nước là 5 năm qua việc phát hiện và xử lý hành vi tham nhũng năm sau giảm hơn năm trước, dù tình hình tham nhũng vẫn diễn ra nghiêm trọng, phức tạp, đại biểu Quyền đề nghị Tổng thanh tra cho biết nguyên nhân.

Trả lời vấn đề này, Tổng Thanh tra Huỳnh Phong Tranh cho rằng trong thời gian dài chưa có thống kê số vụ tham nhũng, nên những năm đầu thống kê thường cao, nhất là những vụ có giải quyết nhưng còn tồn đọng. Những năm về sau ít hơn vì tồn đọng không còn.

Nguyên nhân thứ hai, là hành vi rất tinh vi, tiềm ẩn, càng về sau người tham nhũng thường là người có chức vụ, quyền hạn, đặc biệt trong các tổ chức của cơ quan nhà nước phát hiện tố cáo tham nhũng rất ít. Không đồng tình với giải thích này, đại biểu Đỗ Văn Đương (TPHCM), cho rằng nguyên nhân xử lý ít vụ việc tham nhũng “chính là chỗ mắc mớ về quyền lực và tiền bạc”.

Đại biểu Lê Như Tiến cũng bày tỏ băn khoăn: “Liệu có biểu hiện ngại, nể nang, né tránh, e dè, sợ va chạm hoặc lựa chọn hệ số an toàn cao trong thanh tra các vụ việc liên quan đến tham nhũng, bởi hầu hết quá trình xử lý các vụ tham nhũng đều kéo dài?”.

 “Nóng” chống tham nhũng ảnh 1 “Nóng” chống tham nhũng ảnh 2

"Đến nay Thanh tra Chính phủ chuyển sang cơ quan điều tra chưa tới 1% tổng số vụ trong 5 năm. Phải chăng đang có xu hướng hành chính hóa các vụ tham nhũng?"

Đại biểu Lê Như Tiến (Quảng Trị)

"Thời gian qua, công tác thanh tra ở một số nơi, lĩnh vực chưa được thực hiện nghiêm túc, chưa đi đến cuối cùng của vi phạm, nên việc phát hiện tham nhũng và đề nghị cơ quan điều tra vào cuộc chưa nhiều".

Tổng Thanh tra Huỳnh Phong Tranh 

Ủy viên thường trực Ủy ban Pháp luật Ngô Văn Minh đi vào vấn đề cụ thể hơn: “Kết luận thanh tra tại 4 TĐ và TCT Hàng hải Việt Nam (Vinalines) có chỗ nào tham nhũng không?”.

Theo Tổng Thanh tra Huỳnh Phong Tranh, đối với các TĐ, TCT, trên cơ sở phát hiện những thiếu sót, sai phạm, vi phạm, cơ quan thanh tra đã đề nghị chấn chỉnh và thu hồi, chuyển cơ quan điều tra 3 vụ: “Nếu có phát hiện thêm vụ nào sau kết luận thanh tra, chúng sẽ tôi chuyển tiếp cơ quan điều tra”.

Người đứng đầu cơ quan thanh tra của Chính phủ cũng thừa nhận phát hiện tham nhũng trong thanh tra vừa qua chưa tương xứng với vi phạm của các TĐ, TCT. Vì thế, Thanh tra Chính phủ sẽ tiếp tục tăng cường chất lượng trong công tác thanh tra, “làm sao truy cho đến cùng vi phạm để tìm dấu hiệu tham nhũng, chuyển các cơ quan có trách nhiệm xử lý".

Tiếp tục truy trách nhiệm vụ Vinalines

Cũng liên quan đến sai phạm tại các TĐ, TCT, các đại biểu Quốc hội đã đưa ra nhiều chất vấn về trách nhiệm của các cơ quan quản lý trong vụ Vinalines. Đại biểu Lê Thị Nga, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp của Quốc hội, băn khoăn trong sai phạm của Vinalines, căn cứ nào mà Thanh tra Chính phủ loại bỏ trách nhiệm của các bộ, ngành liên quan và trách nhiệm của Thanh tra Chính phủ trong vấn đề này?

Theo Tổng Thanh tra Huỳnh Phong Tranh, trong thực hiện thanh tra TĐ, TCT và các cơ quan nhà nước, sẽ thanh tra việc chấp hành các quy định của pháp luật, bởi các đơn vị đó là trực tiếp, còn các đơn vị liên quan, Thanh tra Chính phủ có trách nhiệm kiến nghị để cơ quan nhà nước có thẩm quyền xem xét, xử lý trách nhiệm. Khi kết luận sai phạm tại Vinalines, Thanh tra Chính phủ đã có kiến nghị liên quan đến 3 bộ Giao thông - Vận tải (về mua bán tàu), Nội vụ (về bổ nhiệm cán bộ) và Tài chính để Thủ tướng xem xét đánh giá khuyết điểm 3 cơ quan này.

“Chúng tôi đã kiến nghị trách nhiệm của 3 bộ, việc kiến nghị trách nhiệm của các cơ quan liên quan nhiều năm trước vẫn thực hiện như thế” - ông Tranh nói. Cũng theo Tổng thanh tra, việc tách bạch trách nhiệm từng bộ, ngành khi kết luận thanh tra ở các đơn vị kinh tế trực tiếp không thể làm được, do quy mô của từng cuộc thanh tra cũng như “chưa có tiền lệ”.

Bổ sung vấn đề này, Bộ trưởng Bộ Tài chính Vương Đình Huệ cho biết Bộ Tài chính nhận được kết luận của Thanh tra Chính phủ và khẳng định, khuyết điểm, thiếu sót của Vinalines là do trách nhiệm của chủ tịch hội đồng thành viên, hội đồng thành viên và các tổng giám đốc công ty con…

Thực hiện kiến nghị của Thanh tra Chính phủ thu hồi hơn 8 tỷ đồng thuế thu nhập doanh nghiệp 4 công ty của Vinalines, Bộ Tài chính đã chỉ đạo Tổng Cục thuế truy thu đầy đủ nộp vào ngân sách nhà nước.

Bộ trưởng Vương Đình Huệ cũng thừa nhận về phía cơ quan quản lý nổi lên 2 vấn đề là chậm, sơ hở trong khâu ban hành cơ chế cũng như chưa phân định rõ trách nhiệm trong việc đại diện vốn nhà nước tại doanh nghiệp: “Tới đây Thủ tướng sẽ chỉ bổ nhiệm chủ tịch hội đồng thành viên của TĐ, còn tổng giám đốc thì sẽ giới thiệu để bầu. Các TĐ, TCT sẽ chịu trách nhiệm toàn diện” - ông Huệ nói.

Một vấn đề khác cũng được các đại biểu quan tâm là việc ông Dương Chí Dũng được bổ nhiệm làm Cục trưởng Cục Hàng hải trong khi quá trình thanh tra vẫn chưa kết thúc. Thay vì kiến nghị tạm dừng bổ nhiệm, Thanh tra Chính phủ lại im lặng.

Trước câu hỏi này, Tổng Thanh tra Huỳnh Phong Tranh tiếp tục khẳng định đã làm theo quy định: “Trong lúc điều chuyển chưa phát hiện ông Dũng vi phạm, cơ quan điều động cũng không tham khảo ý kiến, nên chúng tôi cũng không thể cản trở việc điều động trong lúc cán bộ đó chưa có dấu hiệu vi phạm”.

 Câu trả lời này không nhận được sự đồng tình của đại biểu Lê Thị Nga. Bà Nga cho biết Bộ trưởng Bộ Giao thông - Vận tải cũng từng nói quá trình bổ nhiệm ông Dũng đã không nhận được ý kiến từ Thanh tra Chính phủ: “Như vậy người bổ nhiệm cứ bổ nhiệm, người thanh tra cứ thanh tra, để khi hậu quả xảy ra dư luận vô cùng bức xúc”.

Đại biểu Trương Trọng Nghĩa (TPHCM) cũng cho rằng việc bổ nhiệm ông Dũng có thể không thuộc thẩm quyền và không ai hỏi, nhưng thanh tra có quyền phản đối và bảo lưu ý kiến của mình. Vậy trả lời của Tổng Thanh tra có thể nói là còn ngại, né tránh và không làm tròn trách nhiệm, trong đó có trách nhiệm tham mưu cho Thủ tướng?

Ông Nghĩa cũng đề nghị Bộ Công an cho biết kết quả ban đầu về điều tra vụ Dương Chí Dũng. Phó Chủ tịch Quốc hội Uông Chu Lưu yêu cầu Bộ Công an trả lời bằng văn bản vấn đề này, trong khi Tổng Thanh tra Huỳnh Phong Tranh nói sẽ trả lời đại biểu Nghĩa bằng văn bản.

Bảo Minh

Các tin, bài viết khác