Ngành thuế đau đầu vì… thuế

Con số nợ thuế được Bộ Tài chính đưa ra gần đây đã phản ánh một thực trạng đáng báo động hiện nay. Nhưng vấn đề không nằm ở con số tuyệt đối khoảng 74.000 tỷ đồng (chiếm 10% số thuế DN phải nộp trong năm) mà ở việc khả năng thu đang gặp rất nhiều khó khăn.

Khó cưỡng chế

Ngành thuế đau đầu vì… thuế ảnh 1 
Tại hội nghị về thi đua khen thưởng mới đây, ngành thuế đã dành khoảng thời gian 1 buổi cho các cục thuế địa phương trình bày tham luận với chủ đề nóng nhất hiện nay là làm sao thu hồi nợ thuế một cách hiệu quả.

Cục trưởng Cục Thuế TPHCM Nguyễn Đình Tấn cho biết thường xuyên mời các đơn vị lên đối chiếu, rà soát việc thu nộp thuế, nhưng có những đơn vị đối chiếu hàng tháng chưa xong. Đến khi áp dụng quản lý nợ, lực lượng kiểm tra không còn thời gian đi làm công tác thanh tra.

Ông Tấn cũng thừa nhận việc rà soát, cưỡng chế cần có sự quyết liệt hơn nữa trong thời gian tới. Đồng quan điểm, ông Lê Ngọc Sơn, Cục trưởng Cục Thuế Thanh Hóa, cho biết việc cưỡng chế thu hồi nợ thuế hiện nay khá nan giải, phạt vì nợ thuế cũng không ngăn được phát sinh nợ.

“Có nên áp dụng luật phá sản vào cưỡng chế nợ thuế không, bởi nếu coi cơ quan thuế là chủ nợ thì có thể đưa vào và sau 3 tháng có thể khởi kiện phá sản” - ông Sơn đề xuất và cho biết có nơi cưỡng chế thuế không thu được vì thế chấp cho ngân hàng, trong khi cưỡng chế qua ngân hàng thực hiện được ít. Đó chính là vấn đề nan giải, do đó yêu cầu về nợ đọng thuế chỉ 5% là khó thực hiện.

Theo ông Hà Minh Hải, Cục trưởng Cục Thuế Hà Nội, cưỡng chế thuế trên tài khoản của doanh nghiệp là giải pháp khả thi nhất. Đánh giá, xác định đúng và cưỡng chế được sẽ xác định đúng dòng tiền doanh nghiệp. Tuy nhiên, biện pháp này còn hạn chế, hiệu quả đạt được chưa cao.

Chẳng hạn, theo quy trình cưỡng chế tài khoản, đầu tiên là lấy thông tin của doanh nghiệp, sau đó gửi ngân hàng và thời gian trong quy định là hiệu lực từ ngày ký cộng thêm 5 ngày. Do đó khi triển khai, gửi quyết định cho doanh nghiệp vẫn gặp trục trặc do nhiều khi dòng tiền có nhưng lại chưa ra được quyết định cưỡng chế.

Chính vì lẽ đó, đại diện Cục Thuế Hà Nội kiến nghị bổ sung cơ chế chia sẻ thông tin giữa cơ quan thuế với ngân hàng về cơ sở dữ liệu thuế một cách chuẩn xác và ngân hàng khấu trừ nợ trên hệ thống của họ. Biện pháp này có tính hiệu quả cao, giảm được thời gian cuỡng chế. Bên cạnh đó triển khai sử dụng chữ ký điện tử để giải quyết nhanh được vấn đề công văn, giấy tờ.

Ngoài ra, trường hợp doanh nghiệp gặp khó khăn có thể cho phép nộp dần trong 12 tháng nhưng phải có bảo lãnh của ngân hàng. Nhiều doanh nghiệp cũng cho rằng họ sẽ nộp thuế dần dần được nếu cơ quan thuế cho phép. Mặt khác, doanh nghiệp cũng kiến nghị việc nộp nợ thuế cần trải đều trong 12 tháng và nếu hết thời gian cam kết không nộp mới thực hiện cưỡng chế, bởi nếu nộp dần mà cần bảo lãnh của ngân hàng sẽ rất khó khăn.

Bêu tên nợ thuế

Việc công khai đôn đốc thu nợ thuế không phải do sức ép từ thu ngân sách mà vì tình trạng nợ đọng thuế đang không thể chấp nhận được, làm xấu đi tính tuân thủ pháp luật và môi trường kinh doanh. Năm nay làm mạnh vì kinh tế đã dần phục hồi. Còn thời gian trước, khi doanh nghiệp khó khăn, việc thực hiện biện pháp cưõng chế thuế mạnh là không phù hợp.

Ông Đỗ Hoàng Anh Tuấn,
Thứ trưởng Bộ Tài chính

Theo Thứ trưởng Bộ Tài chính Đỗ Hoàng Anh Tuấn, 6 tháng đầu năm 2015, tình trạng nợ đọng thuế gia tăng rất lớn, lên đến 74.000 tỷ đồng, chiếm khoảng 10% số thuế doanh nghiệp phải nộp trong năm. Đây là tỷ lệ vượt quá quy định, trong đó có nguyên nhân chủ quan là doanh nghiệp chưa chấp hành pháp luật.

Chẳng hạn, thời kỳ từ năm 2012 về trước, khi kinh tế khó khăn, Quốc hội và Chính phủ đã có giải pháp giãn, giảm thuế để hỗ trợ doanh nghiệp. Tuy nhiên, tới những năm 2013, 2014 và 2015 khi kinh tế đã phục hồi, nhiều doanh nghiệp vẫn lấy cớ còn khó khăn để chiếm dụng tiền thuế của ngân sách nhà nước. Mặt khác cũng có nguyên nhân do cơ quan thuế chưa thực hiện đầy đủ chức trách về mặt cưỡng chế thu thuế, dẫn tới môi trường kinh doanh không bình đẳng, ảnh hưởng tới kinh tế vĩ mô.

Do vậy Bộ trưởng Bộ Tài chính chỉ đạo cơ quan thuế thực hiện đầy đủ các quy định quản lý thu thuế, trong đó có cưỡng chế thuế và công khai nợ đọng thuế của doanh nghiệp. Hiện cả nước có khoảng 510.000 doanh nghiệp đang hoạt động sản xuất kinh doanh và số nợ đọng cũng khá lớn, chiếm gần 2%. Bộ Tài chính đã chỉ đạo Cục thuế Hà Nội và TPHCM mỗi nơi công bố công khai 200 doanh nghiệp còn các địa phương khác 200 doanh nghiệp. Yêu cầu phải chọn những đơn vị nợ tương đối lớn và các doanh nghiệp có nợ không liên quan tới khiếu nại, có khả năng thu, không phải là doanh nghiệp phá sản hay đình trệ ngừng sản xuất.

Bộ Tài chính cũng yêu cầu quý IV, các cơ quan thuế chuyển sang quản lý tập trung thống nhất. Tổng cục Thuế hàng tháng phải ra thông báo tới từng doanh nghiệp thông qua các cục thuế. Danh sách 1 là công bố các đơn vị doanh nghiệp nợ thuế đến ngày 61 (theo quy định đến ngày đó cơ quan thuế đôn đốc nhắc nhở và nghe phản hồi của đơn vị).

Danh sách 2 là công bố các đơn vị doanh nghiệp nợ thuế đến ngày 91. Các Cục trưởng Cục thuế thông báo trích tài khoản và phong tỏa tài khoản. Danh mục 3 là sau 30 ngày trích tài khoản chưa nộp thuế phải yêu cầu doanh nghiệp không được sử dụng hóa đơn trong kinh doanh đến 121 ngày chưa thực hiện nộp.

Theo Bộ Tài chính, việc thu thuế 7 tháng qua vẫn đạt kết quả tích cực và kinh tế vĩ mô của 5 tháng cuối năm nếu duy trì được như các tháng qua, các khoản thu từ địa bàn hoàn thành vượt dự toán.

Theo ông Nguyễn Thái Sơn, Giám đốc Công ty Tư vấn thuế Sài Gòn, việc đẩy mạnh thu nợ thuế là cần thiết nhưng cơ quan thuế cũng cần sòng phẳng. Hiện nay doanh nghiệp chậm nộp tiền thuế, cơ quan thuế tính tiền phạt, nếu không nộp sẽ bị cưỡng chế thi hành. Nhưng khi doanh nghiệp đủ điều kiện được hoàn thuế, cơ quan thuế tìm mọi cách để không hoàn, ngâm hồ sơ để kiểm tra, xác minh hồ sơ làm kéo dài thời gian. 

Hà My

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Góc chuyên gia

Tăng cường kỷ luật ngân sách

(ĐTTCO) - Khuyết điểm lớn nhất của hệ thống tài chính công là vấn đề kỷ luật ngân sách không nghiêm ngay từ khâu lập dự toán, tổ chức thực hiện và chế độ giám sát trong suốt quá trình thực hiện.
 

Chính sách

105 TTHC Bộ Tài chính thực hiện qua dịch vụ bưu điện

(ĐTTCO)- Bộ Tài chính đã ban hành Quyết định số 1043/QĐ-BTC về việc công bố danh mục thủ tục hành chính có thể thực hiện qua dịch vụ bưu chính công ích thuộc phạm vi chức năng quản lý nhà nước của Bộ Tài chính.