Nâng chất thu hút FDI

“Cần đẩy mạnh cải cách cơ chế, chính sách để tạo làn sóng FDI mới vào Việt Nam” - Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đã chỉ đạo như vậy tại hội nghị 25 năm thu hút FDI do Bộ Kế hoạch - Đầu tư (KH-ĐT) tổ chức ở Hà Nội hôm qua 27-3. Dự thảo nghị quyết về định hướng nâng cao hiệu quả thu hút, sử dụng và quản lý vốn FDI trong thời gian tới được đưa ra lấy ý kiến để ngay sau hội nghị, Chính phủ sẽ xem xét ban hành.

Thủ tục “giết” doanh nghiệp

Nâng chất thu hút FDI ảnh 1
Theo báo cáo của Bộ KH-ĐT, tính đến hết tháng 2-2013, nước ta đã thu hút được 14.550 dự án có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) còn hiệu lực với tổng vốn đăng ký đạt gần 211 tỷ USD, vốn thực hiện gần 100 tỷ USD.

Đầu tư nước ngoài đã trở thành nguồn lực quan trọng trong tổng vốn đầu tư toàn xã hội (chiếm 25%), thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế, đổi mới công nghệ, nâng cao năng lực quản lý kinh tế, quản trị doanh nghiệp, đóng góp lớn cho kim ngạch xuất khẩu (chiếm 60% tổng kim ngạch xuất khẩu năm 2012) và ngân sách (14,2 tỷ USD giai đoạn 2001-2010 và khoảng 3,7 tỷ USD năm 2012)…

Tuy nhiên, theo Thứ trưởng Bộ KH-ĐT Đào Quang Thu, việc thu hút FDI thời gian qua còn nhiều tồn tại, hạn chế như hiệu quả tổng thể chưa cao, tỷ lệ vốn thực hiện thấp, mục tiêu thu hút và chuyển giao công nghệ chưa đạt, một số dự án gây ô nhiễm môi trường, một số doanh nghiệp FDI có biểu hiện chuyển giá để trốn thuế, cơ chế phân cấp còn nhiều bất cập…

Những hạn chế, tồn tại trên đã được phản ánh qua ý kiến một số bộ, ngành, địa phương. Theo ông Dương Anh Điền, Chủ tịch UBND TP Hải Phòng, vẫn còn tâm lý ỉ lại vào nguồn vốn thu hút từ nước ngoài, trong khi số lượng vốn thu hút được bao nhiêu, chất lượng thế nào lại phụ thuộc vào nội lực trong nước.

Từ thực tế quản lý ở địa phương, ông Lê Mạnh Hà, Phó Chủ tịch UBND TPHCM, cho rằng thời gian cấp chứng nhận đầu tư ở địa phương thường bị chậm trễ do phải chờ các cơ quan trung ương cho ý kiến thẩm tra: “Thời gian cho ý kiến là 15 ngày nhưng hầu như đều bị quá thời hạn, trong khi ý kiến các bộ nhiều lúc còn chung chung, làm khó cho địa phương”.

Một vấn đề khác là quy định thời hạn đăng ký lại đối với doanh nghiệp FDI của Luật Doanh nghiệp khiến nhiều doanh nghiệp phải ngừng hoạt động do chưa thực hiện thủ tục.

“Bất cập này khiến doanh nghiệp đang sống phải chết, muốn mở rộng đầu tư lại vướng thủ tục” - ông Lê Mạnh Hà nói.

Về vấn đề này, theo Bộ trưởng Bộ KH-ĐT Bùi Quang Vinh, trong dự thảo nghị quyết về định hướng nâng cao hiệu quả thu hút, sử dụng và quản lý vốn FDI, Chính phủ giao Bộ KH-ĐT chủ trì phối hợp với Bộ Tư pháp dự thảo sửa đổi Khoản 2, Điều 170 Luật Doanh nghiệp, theo hướng không giới hạn thời gian đăng ký lại của doanh nghiệp FDI để Chính phủ trình Quốc hội xem xét thông qua tại kỳ họp thứ 5 tới.

Một vấn đề nữa khiến nhiều địa phương băn khoăn là cơ chế phân cấp đầu tư. Tại dự thảo nghị quyết của Chính phủ, Bộ KH-ĐT đề xuất 2 phương án.

Phương án 1: Đối với các dự án quan trọng, dự án áp dụng cơ chế chính sách đặc thù, dự án có tác động lớn cho kinh tế - xã hội, Bộ KH-ĐT là cơ quan chủ trì, tổng hợp trình Thủ tướng chấp thuận chủ trương đầu tư.

Phương án 2: Bộ KH-ĐT sẽ chủ trì, tổng hợp trình Thủ tướng chấp thuận chủ trương đầu tư với dự án có vốn đầu tư 100 triệu USD trở lên, dự án sử dụng trên 5ha đất đô thị và 50ha trở lên đối với loại đất khác.

Về phương án này, ông Nguyễn Văn Sửu, Phó Chủ tịch UBND TP Hà Nội, lưu ý: “Để thu hút đầu tư, cần phân cấp mạnh hơn cho địa phương. Muốn hoàn thiện cơ chế phân cấp theo phương án 2 cần tổ chức hội thảo chuyên đề về vấn đề này để lắng nghe ý kiến từ thực tế trước khi quyết định”.

Ông Lê Mạnh Hà cũng đồng tình rằng cần có đánh giá sâu sắc hơn về vấn đề này, bởi nếu thiếu cân nhắc sẽ ảnh hưởng tới môi trường đầu tư ở địa phương.

Cải thiện môi trường đầu tư

Phát biểu chỉ đạo hội nghị, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng yêu cầu trong thời gian tới tập trung đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính; khẩn trương hoàn thiện các văn bản pháp luật, cơ chế, chính sách về đầu tư theo hướng thuận lợi và có tính cạnh tranh hơn so với các nước trong khu vực; tạo môi trường thuận lợi nhất cho thu hút đầu tư; có chính sách ưu đãi cao, đủ sức hấp dẫn đối với một số dự án hạ tầng có quy mô lớn, có tính lan tỏa và tác động tích cực đến phát triển kinh tế - xã hội.

“Vừa qua, Thủ tướng đã làm việc với các địa phương để tạo điều kiện cho các dự án lớn như dự án của Samsung ở Bắc Ninh, Thái Nguyên, dự án lọc hóa dầu ở Phú Yên đi vào triển khai. Nhưng nếu Thủ tướng cứ phải trực tiếp đi tháo gỡ như thế, chúng ta sẽ cạnh tranh không kịp. Cho nên, cải cách cơ chế, chính sách là vấn đề cấp bách để thu hút đầu tư” - Thủ tướng nói.

Một vấn đề khác được Thủ tướng nhấn mạnh là cần đẩy mạnh thu hút FDI vào các dự án hợp tác công - tư (PPP), bố trí nguồn vốn ngân sách để đầu tư đối ứng cho các dự án PPP này. Đồng thời, bổ sung quy định về tiêu chí doanh nghiệp công nghệ cao với các ưu đãi phù hợp (trước hết là công nghệ thông tin, công nghệ sinh học), có tính đến nhóm các dự án công nghệ cao có doanh thu, kim ngạch xuất khẩu hàng năm lớn và sử dụng nhiều lao động.

Rà soát, bổ sung cơ chế phát triển công nghiệp hỗ trợ, ưu đãi cao hơn cho doanh nghiệp đầu tư vào các dự án nằm trong chuỗi sản xuất tạo ra giá trị gia tăng cao tại Việt Nam. Cuối cùng, cần hoàn thiện cơ chế phân cấp và công tác cấp chứng nhận đầu tư; phối hợp chặt chẽ giữa Trung ương với địa phương để hạn chế tối đa những sai sót trong thu hút đầu tư, gây phương hại đến lợi ích chung của đất nước.

Các cơ quan quản lý nhà nước các cấp thường xuyên nắm tình hình, kịp thời tháo gỡ các khó khăn, tạo thuận lợi trong lĩnh vực cấp phép và giải quyết thủ tục hành chính.

Bảo Minh

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Góc chuyên gia

Giảm thiểu rủi ro hệ thống ngân hàng

(ĐTTCO) - Dự án luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Các TCTD cần phải sửa đổi một số vấn đề liên quan đến kiểm soát quản lý tín dụng, nợ các tổ chức cá nhân… nhằm làm cho hệ thống tài chính trở nên lành mạnh và an toàn hơn. 

Chính sách

105 TTHC Bộ Tài chính thực hiện qua dịch vụ bưu điện

(ĐTTCO)- Bộ Tài chính đã ban hành Quyết định số 1043/QĐ-BTC về việc công bố danh mục thủ tục hành chính có thể thực hiện qua dịch vụ bưu chính công ích thuộc phạm vi chức năng quản lý nhà nước của Bộ Tài chính.