Mở cơ chế hút vốn đầu tư

Mở cơ chế hút vốn đầu tư ảnh 1

Theo Bộ Kế hoạch - Đầu tư (KH-ĐT), sau 2 năm thực hiện Nghị định 61/2010/NĐ-CP về chính sách khuyến khích doanh nghiệp đầu tư vào nông nghiệp, nông thôn (NN-NT), chỉ vỏn vẹn… 9 tỉnh cấp giấy xác nhận ưu đãi, hỗ trợ đầu tư bổ sung cho doanh nghiệp đầu tư vào NN-NT.

Cụ thể, mới có 42 dự án của 42 doanh nghiệp trong tổng số 25.760 doanh nghiệp đang hoạt động trong lĩnh vực NN-NT được ưu đãi đầu tư theo Nghị định 61 với mức ưu đãi rất hạn chế.

Là lĩnh vực luôn có đóng góp quan trọng cho nền kinh tế, song nguồn lực đầu tư của Nhà nước cũng như doanh nghiệp cho NN-NT chưa tương xứng. Từ nhiều năm nay, Nhà nước đã ban hành nhiều văn bản, chính sách được cho là hết sức ưu đãi đối với doanh nghiệp, đặc biệt là Nghị định 61 của Chính phủ.

Nhưng thực tế cho thấy những chính sách này chưa đủ sức hấp dẫn. Bên cạnh đó, quá trình thực thi chính sách còn nhiều vấn đề khiến doanh nghiệp nản lòng. Không ít doanh nghiệp cho biết đã quá “mệt mỏi” với hành trình gõ cửa các cơ quan nhà nước để được hưởng những ưu đãi đầu tư vào nông nghiệp theo Nghị định 61 với những thủ tục nhiêu khê, nhưng rốt cuộc vẫn không nhận được sự hỗ trợ nào.

Nguyên nhân chủ yếu do Nghị định 61 quy định nguồn vốn hỗ trợ doanh nghiệp phải được trích từ ngân sách địa phương nơi doanh nghiệp có dự án đầu tư. Theo đó quy trình để được hưởng ưu đãi theo Nghị định 61 cũng rất lòng vòng; hồ sơ đề nghị được hưởng ưu đãi của doanh nghiệp gửi đến Sở KH-ĐT, sau đó được chuyển sang Sở Tài chính, Sở Nông nghiệp - Phát triển nông thôn để lấy ý kiến thẩm định.

Nếu được 2 sở này chấp thuận tính khả thi của dự án, hồ sơ lại được trả về Sở KH-ĐT để trình Chủ tịch UBND tỉnh xem xét, phê duyệt. Theo khảo sát của Trung tâm Tư vấn chính sách nông nghiệp (Viện Chính sách và chiến lược phát triển NN-NT), khi được hỏi đã có 76% doanh nghiệp cho rằng thủ tục phức tạp là trở ngại cho khả năng phát triển của họ trong 5 năm tới, trong đó 33% doanh nghiệp nói đặc biệt trở ngại.

Trước tình hình này, Bộ KH-ĐT đang soạn thảo một nghị định mới thay thế Nghị định 61. Theo dự thảo này, danh mục ưu đãi đầu tư giảm từ 28 xuống còn 15 lĩnh vực, nhưng mức ưu đãi lớn hơn rất nhiều.

Cụ thể, doanh nghiệp có dự án nông nghiệp thuộc diện ưu đãi, khuyến khích đầu tư nếu được Nhà nước giao đất sẽ được miễn, giảm 50% hoặc 70% tiền sử dụng đất phải nộp ngân sách đối với dự án đầu tư đó; được Nhà nước hỗ trợ 100% kinh phí đào tạo nghề cho công nhân.

Bên cạnh đó, doanh nghiệp còn được hỗ trợ kinh phí tương đương 50% thuế phải nộp cho ngân sách để chi phí quảng cáo cho doanh nghiệp và sản phẩm trên các phương tiện thông tin đại chúng… Tính chung các mức hỗ trợ của Nhà nước ở khoảng 10% tổng nguồn vốn của dự án.

Tuy nhiên, với thực tế đã diễn ra khi thi hành Nghị định 61, ưu đãi lớn hơn chưa hẳn đã là yếu tố hấp dẫn thu hút doanh nghiệp đầu tư vào NN-NT. Vấn đề quan trọng để chính sách mới mang lại hiệu quả là doanh nghiệp cần được hưởng những ưu đãi trực tiếp từ ngân sách nhà nước mà không bị áp dụng cơ chế “xin-cho” như Nghị định 61.

Việc doanh nghiệp có thể tiếp cận những ưu đãi đầu tư nông nghiệp một cách dễ dàng chính là bước đệm cần thiết để đưa doanh nghiệp về nông thôn. Một vấn đề khác cần xử lý là nguồn vốn nhà nước đầu tư cho NN-NT. Vốn này phải được đưa vào cơ sở, kết cấu hạ tầng để đảm bảo đó là nền tảng cho phát triển nông nghiệp ổn định, đồng thời phải được điều chỉnh theo hướng tăng dần.

Dưới góc độ vốn của Việt Nam vẫn còn xa mới sử dụng hết các nguồn hỗ trợ cho nông nghiệp, mà theo cam kết quốc tế có thể đạt đến 10% giá trị sản xuất nông nghiệp. Do vậy, vấn đề là chúng ta dùng như thế nào để vừa phù hợp với cam kết quốc tế, vừa để nông dân được hưởng lợi.

Vì thế, vốn nhà nước cần phải gắn với một số định chế tài chính, thí dụ như Agribank hay các ngân hàng thương mại khác, nhằm tạo ra sự năng động nhất định để tín dụng của các ngân hàng, trong đó có khối tư nhân, đổ vào nông nghiệp.

Hiện nay, bên cạnh nguồn vốn nhà nước đầu tư cho nông nghiệp, nguồn FDI cho lĩnh vực này cũng bắt đầu tăng. Nhưng muốn phát huy hiệu quả những đồng vốn đó, ngành nông nghiệp phải tạo thêm giá trị gia tăng và nó phải bắt đầu từ khâu sản xuất của nông dân, doanh nghiệp... Nếu mối liên kết 4 nhà được thực hiện tốt sẽ góp phần giảm chi phí nội hóa và tăng định lượng.

ĐẦU TƯ TÀI CHÍNH

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Góc chuyên gia

Tăng cường kỷ luật ngân sách

(ĐTTCO) - Khuyết điểm lớn nhất của hệ thống tài chính công là vấn đề kỷ luật ngân sách không nghiêm ngay từ khâu lập dự toán, tổ chức thực hiện và chế độ giám sát trong suốt quá trình thực hiện.
 

Chính sách

105 TTHC Bộ Tài chính thực hiện qua dịch vụ bưu điện

(ĐTTCO)- Bộ Tài chính đã ban hành Quyết định số 1043/QĐ-BTC về việc công bố danh mục thủ tục hành chính có thể thực hiện qua dịch vụ bưu chính công ích thuộc phạm vi chức năng quản lý nhà nước của Bộ Tài chính.