Mạnh tay với nhập siêu

Từ ngày 1-6, các mặt hàng tiêu dùng xa xỉ như rượu, mỹ phẩm, điện thoại di động (trừ hành lý mang theo người của khách nhập cảnh) chỉ được làm thủ tục nhập khẩu, thông quan tại 3 cảng biển quốc tế Hải Phòng, Đà Nẵng và TPHCM. Ngoài các chứng từ xuất trình theo quy định hiện hành của hải quan, phải xuất trình thêm giấy chỉ định hoặc ủy quyền là nhà phân phối, nhà nhập khẩu của chính hãng sản xuất, kinh doanh hoặc hợp đồng đại lý của chính hãng sản xuất, kinh doanh mặt hàng đó. Các giấy tờ này được cơ quan đại diện ngoại giao Việt Nam ở nước ngoài hợp pháp hóa lãnh sự theo quy định của pháp luật.

Đối với ô tô nhập khẩu 9 chỗ ngồi trở xuống, từ 26-6, khi làm thủ tục nhập khẩu, ngoài việc thực hiện các quy định hiện hành, phải nộp bổ sung giấy tờ chỉ định hoặc giấy ủy quyền là nhà nhập khẩu, nhà phân phối của chính hãng sản xuất, kinh doanh hoặc hợp đồng đại lý của chính hãng sản xuất, kinh doanh loại ô tô đó đã được cơ quan đại diện ngoại giao Việt Nam ở nước ngoài hợp pháp hóa lãnh sự theo quy định của pháp luật; giấy chứng nhận cơ sở bảo hành, bảo dưỡng ô tô đủ điều kiện do Bộ Giao thông-Vận tải cấp. Ngoài ra, các nhóm hàng tiêu dùng khác như máy rửa bát, máy hút bụi; thiết bị vệ sinh; thịt gia súc, gia cầm đông lạnh; xe đạp điện; rau quả tươi... cũng được đưa vào nhóm kiểm soát giá tính thuế.

Kiểm soát chặt chẽ việc nhập khẩu các mặt hàng tiêu dùng xa xỉ là cần thiết song nếu nhìn vào cơ cấu nhập khẩu hiện nay của Việt Nam, lại cho thấy giải bài toán giảm nhập siêu hàng năm không dễ dàng. Trong 3 nhóm hàng nhập khẩu, tốc độ tăng trưởng của nhóm hàng cần nhập khẩu đạt mức cao nhất 34,6%; nhóm hàng cần kiểm soát nhập khẩu đã giảm nhẹ 2,2% và nhóm hàng cần hạn chế nhập khẩu chỉ tăng 13,8%. Tuy nhiên, nhập siêu 5 tháng đầu năm vẫn đạt khoảng 6,5 tỷ USD, tương đương 19% kim ngạch xuất khẩu, cao hơn so với mục tiêu không quá 16%.

Nguyên nhân do các biện pháp này chủ yếu tập trung vào nhóm hàng hóa cần hạn chế và kiểm soát nhập khẩu, trong khi tỷ trọng của 2 nhóm hàng này rất thấp trong tổng kim ngạch nhập khẩu (16,9%) nên việc giảm nhập siêu chưa đạt được mục tiêu đề ra. Nhóm 1, nhóm hàng cần nhập khẩu (gồm máy móc thiết bị, vật tư, nguyên liệu phục vụ sản xuất, kể cả sản xuất hàng xuất khẩu) chiếm tỷ trọng khoảng 83,1% nhưng biện pháp quản lý nhập khẩu đối với nhóm này chưa thực sự phát huy tác dụng nên mục tiêu kiềm chế ở mức 16% của năm nay hết sức khó khăn.

Hạn chế nhập khẩu khó giảm còn do nước ta vẫn phải nhập khẩu một lượng lớn máy móc thiết bị và nguyên liệu trong nước chưa sản xuất được. Hay nói cách khác, chống nhập siêu của Việt Nam hiện nay chỉ mang tính chất… mùa vụ, có tác dụng nhất định với những mặt hàng có cơ cấu nhập khẩu không quá lớn. Điều này cho thấy việc kiềm chế nhập siêu hiện nay đang đi không đúng hướng trong bối cảnh chúng ta chưa làm chủ được phần cơ bản nhất của nhập khẩu là nguyên liệu và máy móc. Tăng xuất khẩu là biện pháp chủ lực để giảm nhập siêu nhưng với cơ cấu xuất khẩu như hiện nay, nhiều mặt hàng giá trị lớn song giá trị gia tăng không nhiều lại làm tăng nhập khẩu và có tác dụng ngược lại.

Ngoài tình trạng công nghiệp phụ trợ kém phát triển nên phải nhập khẩu nguyên liệu nhiều, các chuyên gia còn cảnh báo nguy cơ kép khi ta xuất thô, nhập tinh do ảnh hưởng của biến động giá thế giới. Điều này thể hiện rõ qua việc 5 tháng đầu năm nhập khẩu xăng dầu lên đến trên 5,14 triệu tấn với giá trị hơn 4,5 tỷ USD. Trong khi đó, giá trị hàng hóa quy số lượng chỉ tăng 15,6% - nhưng giá trị quy bằng tiền tăng tới 41%. Nghĩa là chúng ta đang phải trả giá nhiều hơn cho mặt hàng mà chúng ta đang nhập trong khi xuất lại không mang lại giá trị tương ứng.

Đã đến lúc cần nghiêm túc nhìn lại cơ cấu hàng hóa xuất nhập khẩu để giải quyết bài toán nhập siêu một cách căn cơ hơn. Đó là bên cạnh việc phát triển công nghiệp phụ trợ, việc tính toán lại mặt hàng xuất khẩu chủ lực, nhất là mặt hàng liên quan đến tài nguyên đất nước. Bởi nếu không, chúng ta sẽ phải trả nhiều tiền hơn để nhập khẩu chính những mặt hàng chúng ta đã xuất rẻ trước đó. Thực tế đó cho thấy, nếu chỉ loay hoay với các biện pháp ngắn hạn mà không tính biện pháp dài hơi, nhập siêu vẫn sẽ là căn bệnh nan y của nền kinh tế và kiềm chế nhập siêu ở tỷ lệ bao nhiêu phần trăm là hợp lý vẫn tiếp tục là câu chuyện được bàn từ năm này sang năm khác mà chưa ra kết quả.

ĐẦU TƯ TÀI CHÍNH

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Góc chuyên gia

Giảm thiểu rủi ro hệ thống ngân hàng

(ĐTTCO) - Dự án luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Các TCTD cần phải sửa đổi một số vấn đề liên quan đến kiểm soát quản lý tín dụng, nợ các tổ chức cá nhân… nhằm làm cho hệ thống tài chính trở nên lành mạnh và an toàn hơn. 

Chính sách

105 TTHC Bộ Tài chính thực hiện qua dịch vụ bưu điện

(ĐTTCO)- Bộ Tài chính đã ban hành Quyết định số 1043/QĐ-BTC về việc công bố danh mục thủ tục hành chính có thể thực hiện qua dịch vụ bưu chính công ích thuộc phạm vi chức năng quản lý nhà nước của Bộ Tài chính.