Khó hoàn thành NQ 19 trong lĩnh vực hải quan?

(ĐTTC) - Đánh giá việc thực hiện Nghị quyết 19/NQ-CP trong buổi tọa đàm nâng cao năng lực cạnh tranh nhìn từ góc độ hải quan ngày 11-8 tại Hà Nội, ông Vũ Ngọc Anh, Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Hải quan cho biết thủ tục hành chính trong lĩnh vực thông quan hàng hóa về cơ bản chỉ vướng thủ tục chuyên ngành.

Tổng cục Hải quan đang tiếp tục làm việc các bộ ngành để rà soát, sửa đổi các văn bản trong lĩnh vực thông quan hàng hóa nhưng hiệu quả chưa như mong muốn. Trong số hơn 300 văn bản luật, nghị định, thông tư…cần rà soát, sửa đổi mới có 9/19 luật, 19/54 nghị định và một số văn bản do các bộ, ngành và UBND cấp tỉnh ban hành được sửa đổi.

Chậm vẫn tự tin hoàn thành

Để đơn giản hóa thủ tục thông quan hàng hóa, Tổng cục Hải quan đang tích cực hoàn tất việc sửa đổi Nghị định 187/2013/NĐ-CP quy định danh mục hàng hóa xuất nhập khẩu. Dù tiến độ triển khai thực hiện Nghị quyết 19 rất chậm, ông Vũ Ngọc Anh vẫn tin tưởng các bộ, ngành đạt được các mục tiêu nghị quyết đề ra.

Khó hoàn thành NQ 19 trong lĩnh vực hải quan? ảnh 1
Làm thủ tục hải quan điện tử.

Nghị quyết 19 năm 2015 đặt mục tiêu rút ngắn thời gian thông quan hàng quá qua biên giới của Việt Nam trong năm 2015 ngang bằng với các nước ASEAN 6, phấn đấu ngang bằng các nước ASEAN 4 trong năm 2016. Theo đó, thời gian thông quan hàng hóa qua biên giới còn 14 ngày với xuất khẩu, 13 ngày với nhập khẩu (trung bình hiện nay 21 ngày), góp phần giảm 10-20% chi phí và 30% thời gian thông quan hàng hóa cho doanh nghiệp (DN).

Thời gian thông quan hàng hóa của Việt Nam hiện nay (khoảng 21 ngày), gấp 5 lần Singapore, 3 lần Malaysia và chỉ hơn Lào, Campuchia và Myanmar. Để rút ngắn thời gian thông quan hàng hóa, ông Vũ Ngọc Anh cho rằng sự nỗ lực của các cơ quan hải quan là chưa đủ, bởi bên cạnh yếu tố thủ tục hành chính thì cơ sở hạ tầng cảng bốc dỡ tại cảng và thời gian vận chuyển nội địa. Đơn cử tại cảng Sài Gòn, dù hàng hóa đã được thông quan nhưng doanh nghiệp vẫn phải chờ đến đêm mới có thể vận chuyển hàng hóa ra khỏi cảng.

Cảng Hải Phòng là cảng cũ, được chia cho 16 đơn vị quản lý cảng, cơ quan hải quan phải chia nhỏ lực lượng ra làm việc tại các cụm cảng. Vì vậy, vấn đề lưu kho bãi cần sự phối hợp của nhiều bộ, ngành và địa phương để giải quyết vấn đề lưu kho, lưu bãi, vận chuyển hàng hóa và không dễ giải quyết trong ngày một, ngày hai.

Theo ông Vũ Ngọc Anh, hiện nay cơ quan hải quan đã đưa vào vận hành hệ thống thông quan điện tử nhưng sự phối hợp với các bộ, ngành chưa như mong muốn đặc biệt là việc cấp phép điện tử. Bên cạnh đó còn các phần mềm hỗ trợ như: thuế điện tử, quản lý rủi ro thuế, kết nối ngân hàng thương mại… chưa đồng bộ với hệ thống hải quan điện tử cũng là rào cản thông quan hàng hóa.

Khó hoàn thành?

Từ thực tế vào cuộc của các bộ, ngành, địa phương hiện nay, TS Nguyễn Đình Cung, Viện trưởng Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế trung ương (CIEM) nghi ngờ việc hoàn thành các mục tiêu Nghị quyết 19 đặt ra trong năm 2015. Ông đánh giá, cơ quan hải quan đã tích cực trong việc rà soát, sửa đổi hơn 300 văn bản liên quan nhưng rà soát mới ở mức khởi động, còn một loạt văn bản chưa sửa đổi. Mấu chốt việc tạo thuận lợi hóa thương mại nằm ở quản lý chuyên ngành và kết nối hải quan với các bộ chuyên ngành. Có một số bộ tích cực, một số bộ chưa, vì vậy không đồng bộ, chưa đạt mục tiêu mong muốn, chậm so với yêu cầu nghị quyết, chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ.

Khảo sát của nhóm chuyên gia Ngân hàng Thế giới (WB) đã chỉ ra, tại Việt Nam lượng hàng hóa thông quan qua biên giới hàng năm đạt trên 300 tỷ USD. Nếu rút ngắn thời gian thông quan hàng hóa qua biên giới 1 ngày thì nền kinh tế sẽ tiết kiệm được hơn 1 tỷ USD/năm. Không phải ngẫu nhiên mà Nghị quyết 19 năm 2015 lại tập trung vào lĩnh vực thông quan hàng hóa qua biên giới.
Theo TS Nguyễn Đình Cung, Nghị quyết 19 đặt ra mục tiêu đầy tham vọng, thách thức.

Từ mục tiêu thời gian thông quan hàng hóa qua biên giới ngang bằng các nước ASEAN 6 chuyển sang nhóm các nước ASEAN 4 là một  bước tiến rất dài. Tinh thần của Nghị quyết 19 tạo thuận lợi giảm rủi ro cho DN nhưng điều lo ngại nhất hiện này là sự vào cuộc thiếu quyết liệt của các bộ, ngành và địa phương. Đến nay nhiều địa phương vẫn chưa nắm được tinh thần Nghị quyết 19, chưa thực sự vào cuộc để cải thiện môi trường kinh doanh.

Để rút ngắn thời gian thông quan hàng hóa qua biên giới, TS Nguyễn Đình Cung, cho rằng, tại sao các nước khác làm được mình không làm được? "Nếu không làm được thì cứ lấy nguyên của họ về áp dụng cũng rất tốt rồi. Nhiều quy định quản lý hoạt động xuất nhập khẩu hiện nay thuộc thẩm quyền của các bộ, ngành và UBND cấp tỉnh. Vấn đề là các bộ trưởng, chủ tịch UBND địa phương vào cuộc một cách cụ thể, triển khai thực sự, ai không làm được thì thay. Sửa một thông tư cũng chỉ mất một tháng, thậm chí một tuần cũng làm được" - ông nói.

Dù đặt nhiều kỳ vọng vào sự thay đổi môi trường kinh doanh trong thời gian tới, nhưng ông Nguyễn Văn Thân, Phó Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam nói không lạc quan về việc thực hiện thành công các mục tiêu Nghị quyết 19 đề ra trong năm 2015 nhưng ông cũng cho rằng "cải thiện đến đâu thì tốt cho DN tới đó". Ông Thân nhận xét, thời gian qua, một số bộ, ngành còn ban hành các văn bản đi ngược lại tinh thần Nghị quyết 19 như: thông tư kiểm tra an toàn thực phẩm do Bộ Y tế ban hành đã yêu cầu các DN buộc phải thực hiện thủ tục kiểm tra, làm thủ tục cấp giấy chứng nhận an toàn thực phẩm của bộ mới được nhập khẩu hàng hóa.

Theo ông Nguyễn Văn Thân để giảm thời gian thông quan hàng hóa phải đào tạo cán bộ để họ giải quyết thủ tục hành chính ngay tại cửa khẩu, chứ để DN chạy về bộ xin cấp giấy rồi mang trình cơ quan hải quan thì mất nhiều thời gian. "Thông thường cơ quan nào kiểm tra thì cơ quan ấy cấp, có những việc không nhất thiết phải cơ quan hành chính cấp khi mà doanh nghiệp họ trang bị máy móc thiết bị hiện đại họ có thể kiểm tra, kiểm định, giám định, chứng nhận được", ông Thân nói.

Đăng Tuân

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Góc chuyên gia

Giảm thiểu rủi ro hệ thống ngân hàng

(ĐTTCO) - Dự án luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Các TCTD cần phải sửa đổi một số vấn đề liên quan đến kiểm soát quản lý tín dụng, nợ các tổ chức cá nhân… nhằm làm cho hệ thống tài chính trở nên lành mạnh và an toàn hơn. 

Chính sách

105 TTHC Bộ Tài chính thực hiện qua dịch vụ bưu điện

(ĐTTCO)- Bộ Tài chính đã ban hành Quyết định số 1043/QĐ-BTC về việc công bố danh mục thủ tục hành chính có thể thực hiện qua dịch vụ bưu chính công ích thuộc phạm vi chức năng quản lý nhà nước của Bộ Tài chính.