Khắc phục thất thoát đầu tư công

Khắc phục thất thoát đầu tư công ảnh 1

Nhiều năm qua, đầu tư công ở nước ta được xem là động lực quan trọng nhất đối với sự phát triển nền kinh tế, đặc biệt đã góp phần định hình và phát triển cơ sở hạ tầng kinh tế - xã hội quốc gia, tạo môi trường thuận lợi góp phần thúc đẩy sản xuất phát triển, xóa đói giảm nghèo và cải thiện đời sống nhân dân.

Tuy nhiên, bên cạnh những thành công và đóng góp tích cực vào quá trình phát triển đất nước, đầu tư công đang tồn tại nhiều hạn chế, nhất là về hiệu quả đầu tư, gây bức xúc dư luận.

Đó là các vấn nạn: Lãng phí và tốn kém do phân cấp quá rộng lại thiếu các biện pháp quản lý đồng bộ; phê duyệt quá nhiều dự án vượt khả năng cân đối vốn ngân sách nhà nước và trái phiếu chính phủ; đầu tư phân tán và nguồn vốn được phân bổ vào quá nhiều dự án, khiến các dự án thường bị thiếu vốn và kéo dài tiến độ, làm tăng chi phí đầu tư và chậm đưa công trình vào sử dụng.

Đầu tư dàn trải còn dẫn đến dư thừa công suất, gây lãng phí và đặc biệt tạo kẽ hở cho tình trạng tham nhũng, tham ô. Hệ quả là làm giảm hiệu quả và sức cạnh tranh của nền kinh tế.

Đã từ lâu trong thực tiễn quản lý và điều hành đất nước, với lối “tư duy nhiệm kỳ”, cục bộ địa phương, phát triển kinh tế diễn ra theo đơn vị hành chính nên 63 tỉnh, thành đã hình thành 63 “pháo đài khép kín” thiếu tính gắn kết, biến cả nước thành 63 nền kinh tế phân tán, rời rạc.

Với quy mô của nền kinh tế chỉ hơn 120 tỷ USD nhưng cả nước có đến 100 cảng biển, 28 sân bay, 18 khu kinh tế ven biển, 260 khu công nghiệp, 27 khu kinh tế cửa khẩu và khoảng 650 cụm công nghiệp, hơn 100 ngân hàng.

Điều này chỉ ra một thực tế: Các địa phương không phát triển kinh tế dựa trên lợi thế cũng như tiềm năng của mình mà cùng cạnh tranh khốc liệt, đã khiến tất cả cùng ốm yếu, thương tổn.

Đầu tư công và quản lý đầu tư công kém hiệu quả không chỉ khiến hiệu quả đầu tư xã hội bị hạn chế, mà còn làm gia tăng nhiều hệ quả tiêu cực to lớn và kéo dài khác, như tăng sức ép lạm phát trong nước, mất cân đối vĩ mô, cán cân xuất - nhập khẩu, cán cân thanh toán, dự trữ ngoại hối và tích lũy - tiêu dùng và làm gia tăng chênh lệch giàu nghèo giữa các vùng, miền, địa phương và các bộ phận dân cư trong xã hội.

Vì thế, để tái cấu trúc và nâng cao hiệu quả đầu tư công phải quyết liệt đổi mới quan điểm, thấy được lỗi hệ thống và có quyết tâm cải cách thể chế.

Theo đó, Nhà nước chỉ đầu tư vào những công trình công cộng mà kinh tế tư nhân không hoặc chưa đầu tư. Cần ban hành Luật Đầu tư công quy định rõ việc mua sắm công và thu hút vốn từ khu vực tư nhân cùng đầu tư với Nhà nước.

 Để công khai, minh bạch đầu tư công, một công tác không thể thiếu là tăng cường giám sát, tức nâng cao vai trò, hiệu lực của Kiểm toán Nhà nước (KTNN) trong toàn bộ quá trình thực hiện đầu tư công.

Tuy nhiên, vấn đề đặt ra là vai trò của KTNN dù được coi là quan trọng trong việc nâng cao hiệu quả đầu tư, nhưng nếu không tự thay đổi sẽ khó phát huy. Chẳng hạn, trong thời gian qua, KTNN mới tập trung kiểm toán một giai đoạn của quá trình đầu tư và thường tiến hành khi công trình đã hoàn thành.

Trong khi đó, các giai đoạn khác của quá trình đầu tư gây thất thoát, lãng phí không nhỏ, đặc biệt là khâu chuẩn bị đầu tư, lại không được chú trọng. Hoặc việc chưa kiểm toán đánh giá chất lượng công trình xây dựng cũng đang là hạn chế lớn của KTNN trong lĩnh vực kiểm toán dự án đầu tư xây dựng cơ bản…

Để nâng cao chất lượng kiểm toán trong lĩnh vực đầu tư công, điều quan trọng phải kiểm toán các chương trình, dự án ở tất cả các giai đoạn của quá trình đầu tư. Bên cạnh đó, tích cực chuyển dần trọng tâm kiểm toán theo chuyên đề chuyên sâu, nhất là những vấn đề đang được Quốc hội, Chính phủ và người dân quan tâm.

Cùng với đó thực hiện kiểm toán trước (tiền kiểm toán), nâng cao chất lượng hoạt động, phát triển đội ngũ kiểm toán viên có đạo đức nghề nghiệp.

ĐẦU TƯ TÀI CHÍNH

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

TPHCM nhập siêu hơn 4,5 tỷ USD

TPHCM nhập siêu hơn 4,5 tỷ USD

(ĐTTCO) - Theo Cục Hải quan TPHCM, tính từ đầu năm đến ngày 12-12, kim ngạch xuất nhập khẩu qua các cửa khẩu trên địa bàn đạt 88,5 tỷ USD, tăng 6,24% (tăng 5,2 tỷ USD) so với cùng kỳ 2016.

Góc chuyên gia

Cổ phần hóa đang đi vào thực chất

(ĐTTCO) - Theo ông ĐẶNG QUYẾT TIẾN (ảnh), Cục trưởng Cục Tài chính doanh nghiệp (DN), với việc công khai danh mục và tỷ lệ cổ phần hóa (CPH) DN từng năm, DN thoái vốn đã cho thấy quyết tâm của Chính phủ trong việc cải cách DN. Trao đổi với ĐTTC, ông Tiến nhận định:
 

Chính sách

105 TTHC Bộ Tài chính thực hiện qua dịch vụ bưu điện

(ĐTTCO)- Bộ Tài chính đã ban hành Quyết định số 1043/QĐ-BTC về việc công bố danh mục thủ tục hành chính có thể thực hiện qua dịch vụ bưu chính công ích thuộc phạm vi chức năng quản lý nhà nước của Bộ Tài chính.