Khắc phục mua sắm xa xỉ, vượt định mức

(ĐTTCO) - 2016 là năm đầu tiên việc mua sắm tập trung (MSTT) sẽ được thực hiện theo yêu cầu tại Quyết định 08/2016/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ. Bộ Tài chính cũng đã có văn bản đề nghị các bộ, ngành, địa phương tổng hợp nhu cầu mua sắm tài sản tập trung cấp quốc gia về Bộ Tài chính trước ngày 30-5-2016. Trao đổi với ĐTTC, ông NGUYỄN TÂN THỊNH (ảnh), Phó Cục trưởng Cục Quản lý công sản (Bộ Tài chính), cho biết:

Việc MSTT sẽ giúp tiết kiệm chi phí mua sắm công thông qua các lý do: mua sắm với số lượng lớn nên giá mua sẽ giảm; giảm đầu mối thực hiện mua sắm do MSTT chỉ thực hiện một hoặc một số cuộc đấu thầu trong năm cho mỗi loại mặt hàng; khắc phục được tình trạng mua sắm vượt tiêu chuẩn, định mức, vượt nhu cầu thực tế và mua sắm xa xỉ, không hiệu quả; hạn chế tiêu cực, sai phạm trong việc mua sắm công do việc thực hiện mua sắm được chuyên nghiệp hóa, công khai, minh bạch; phương thức MSTT đi vào vận hành một cách chuyên nghiệp sẽ giảm bộ máy và biên chế trong mua sắm công.

PHÓNG VIÊN: - Thông qua MSTT, ngân sách sẽ tiết kiệm được bao nhiêu, thưa ông?

Khắc phục mua sắm xa xỉ, vượt định mức ảnh 1
Ông NGUYỄN TÂN THỊNH: - Theo kinh nghiệm áp dụng của các nước, khi MSTT áp dụng ở Việt Nam có thể tiết kiệm được 10-17% chi phí so với cách mua sắm theo phương thức cũ. Chi phí giảm được do mua số lượng lớn giá giảm, các đơn vị có điều kiện sàng lọc mức giá phù hợp để lựa chọn nhà thầu, giảm số lượng cuộc đấu thầu...

 Điểm lợi đáng chú ý trong MSTT là việc phải công khai hoa hồng. Thực tế, các nhà cung cấp thường có chế độ khác nhau với khách hàng. Vì vậy, khi MSTT số lượng lớn, giá trị nhiều các khoản chiết khấu, giảm giá, chi hoa hồng sẽ buộc công khai. Số tiền này trước đây đơn vị giữ lại sử dụng vào mục đích chung nhưng nay các khoản này sẽ không giữ lại cho đơn vị MSTT mà xử lý theo quy định là đưa vào ngân sách. Hiện nay, giá trị tài sản công được mua sắm hàng năm vào khoảng 200.000 tỷ đồng.

- Hiện nay có nhiều tài sản phổ biến tại các cơ quan, tổ chức, đơn vị nhà nước phù hợp điều kiện để đưa vào danh mục MSTT, đồng thời việc MSTT theo kinh nghiệm quốc tế rất có hiệu quả, nhưng tại sao Bộ Tài chính chỉ chọn mặt hàng xe ô tô thuộc danh mục MSTT cấp quốc gia?

Theo quy định hiện hành, điều kiện tài sản được đưa vào danh mục tài sản MSTT là các tài sản mua sắm với số lượng lớn hoặc chủng loại hàng hóa, dịch vụ được sử dụng phổ biến tại nhiều cơ quan, tổ chức, đơn vị; tài sản có yêu cầu tính đồng bộ, hiện đại; tài sản thuộc danh mục MSTT cấp bộ, cơ quan Trung ương, địa phương không được trùng lắp với danh mục tài sản MSTT quốc gia do Bộ Tài chính và Bộ Y tế ban hành và công bố. MSTT được thực hiện theo 2 cách là ký thỏa thuận khung và ký hợp đồng trực tiếp. Bên cạnh đó, cần phải công khai về nhu cầu mua sắm; kế hoạch lựa chọn nhà thầu; kết quả mua sắm...

- Theo kinh nghiệm quốc tế, danh mục MSTT cấp quốc gia được xác định phù hợp với thực tế và yêu cầu quản lý của mỗi nước. Trong đó, một số nước lựa chọn danh mục gồm vài chục mặt hàng, từ tài sản có giá trị nhỏ như giấy, bút... đến những tài sản có giá trị lớn như máy móc thiết bị, xe ô tô thậm chí cả dịch vụ đi lại, dịch vụ thuê hội trường để tổ chức hội thảo, hội nghị… Tuy nhiên, để triển khai những quy mô như thế phụ thuộc vào nhiều yếu tố, như hệ thống pháp luật, hệ thống thông tin, thị trường cung cấp tài sản, tổ chức bộ máy, nhân sự… và đều phải trải qua quá trình 3-5 năm.

 Việc tổ chức MSTT theo quy định của Luật Đấu thầu năm 2013, Quyết định 08/2016/QĐ-TTg, Thông tư 35/2016/TT-BTC là cách thức mới ở Việt Nam, do vậy quá trình thực hiện cần phải có lộ trình. Ban đầu, Bộ Tài chính dự kiến trình Thủ tướng Chính phủ 4 mặt hàng (xe ô tô, máy photocopy, máy tính và máy in), tuy nhiên để phù hợp với điều kiện hiện nay ở nước ta, ô tô là mặt hàng sử dụng phổ biến có tiêu chuẩn, định mức rõ ràng được xã hội quan tâm để thực hiện MSTT cấp quốc gia. Qua quá trình triển khai thực hiện sẽ rút kinh nghiệm và bổ sung các mặt hàng mới phù hợp với thực tế của đất nước tại từng thời kỳ.

- Có ý kiến cho rằng việc MSTT ảnh hưởng đến phân cấp ngân sách của bộ, ngành Trung ương, địa phương và đơn vị. Ông bình luận gì về việc này?

- Trước đây, việc MSTT thực hiện theo cách thức giao ngân sách cho các đơn vị triển khai thực hiện, sau đó cấp tài sản cho đơn vị sử dụng làm ảnh hưởng đến phân cấp ngân sách. Nhưng nay MSTT có sự thay đổi theo cách thức ký thỏa thuận khung. Theo đó, đơn vị MSTT tổng hợp nhu cầu mua sắm, tiến hành lựa chọn nhà thầu theo quy định của pháp luật về đấu thầu hoặc thuê tổ chức đấu thầu chuyên nghiệp lựa chọn nhà thầu, ký thỏa thuận khung với nhà thầu được lựa chọn. Cơ quan, tổ chức, đơn vị sử dụng tài sản trực tiếp ký hợp đồng mua sắm với nhà thầu được lựa chọn, trực tiếp thanh toán cho nhà thầu được lựa chọn, tiếp nhận tài sản, hồ sơ về tài sản và thực hiện nghĩa vụ hợp đồng, chế độ bảo hành, bảo trì tài sản từ nhà thầu được lựa chọn.

Cách thực hiện này có tác dụng làm giảm chi phí, giảm công việc cho các bộ, ngành, địa phương và đơn vị, nhưng hoàn toàn không làm ảnh hưởng đến phân cấp ngân sách, không ảnh hưởng đến quyền tự chủ trong việc sử dụng kinh phí, ngân sách của các đơn vị, bộ, ngành, địa phương.

- Hiện Bộ Tài chính được Chính phủ giao xây dựng dự án Luật Quản lý, sử dụng tài sản công. Vậy, vấn đề MSTT dự kiến có thay đổi gì so với quy định hiện nay?

- Việc MSTT đang quy định hiện nay là bắt buộc thực hiện. Những tài sản đã thuộc đối tượng, thuộc danh mục phải MSTT. Tuy nhiên, qua kinh nghiệm của một số nước trên thế giới, ngoài MSTT có tính chất bắt buộc như hiện nay, còn cho phép các đơn vị, cơ quan, tổ chức có nhu cầu mua sắm tài sản tương tự được phép thống nhất gộp thành 1 gói thầu để thực hiện mua sắm.  Cách này cũng đem lại hiệu quả như MSTT bắt buộc nhưng linh hoạt hơn. Bộ Tài chính đang nghiên cứu phương án này để bổ sung phương thức MSTT này vào Luật Quản lý, sử dụng tài sản công.

- Xin cảm ơn ông.

Hà My

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Góc chuyên gia

Lực cản kìm hãm kinh doanh vẫn còn

(ĐTTCO) - Cạnh tranh là điều tất yếu trong nền kinh tế thị trường. Tuy nhiên, những quy định rườm rà đang là rào cản, kìm hãm doanh nghiệp (DN) cạnh tranh, gây lãng phí lớn cho xã hội. 

Chính sách

105 TTHC Bộ Tài chính thực hiện qua dịch vụ bưu điện

(ĐTTCO)- Bộ Tài chính đã ban hành Quyết định số 1043/QĐ-BTC về việc công bố danh mục thủ tục hành chính có thể thực hiện qua dịch vụ bưu chính công ích thuộc phạm vi chức năng quản lý nhà nước của Bộ Tài chính.