Hủy bỏ 474 văn bản, truy thu 150.000 tỷ đồng

(ĐTTCO) - Đó là kết quả sơ bộ của hoạt động kiểm toán trong 21 năm qua được ông Đoàn Xuân Kiên, Phó Tổng Kiểm toán nhà nước (KTNN) cho biết tại hội thảo nâng cao hiệu quả quản lý, sử dụng ngân sách nhà nước (NSNN) thông qua hoạt động kiểm toán tại Hà Nội sáng nay (24-9).

Ngăn chặn thất thoát ngân sách

 Hủy bỏ 474 văn bản, truy thu 150.000 tỷ đồng ảnh 1
Theo ông Kiên, NSNN là đối tượng kiểm toán thường xuyên của KTNN. Qua 21 năm hoạt động, KTNN đã kiến nghị Quốc hội, Chính phủ, các bộ, ngành, địa phương hủy bỏ 474 văn bản sai quy định hoặc không phù hợp với thực tiễn. Trong lĩnh vực thu chi NSNN, qua kiểm toán KTNN đã kiến nghị truy thu gần 150.000 tỷ đồng, chủ yếu là chi sai quy định.

Điều này cho thấy chất lượng kiểm toán ngày càng nâng cao, ngày càng đóng vai trò quan trọng trong quản trị ngân sách quốc gia. Các báo cáo kết quả kiểm toán do KTNN công bố hàng năm được nhiều cơ quan của Quốc hội, Chính phủ sử dụng ngày càng nhiều trong việc xem xét, phê duyệt dự toán ngân sách.

Ghi nhận những kết quả của hoạt động kiểm toán, ông Đặng Văn Thanh, Chủ tịch Hiệp hội Kế toán kiểm toán Việt Nam (VAA), cho rằng trong bối cảnh phân cấp đầu tư mạnh như hiện nay hoạt động kiểm toán ngày càng đóng vai trò quan trọng trong giám sát, nâng cao hiệu quả sử dụng NSNN trong các lĩnh vực đầu tư phát triển.

Người đại diện cho VAA cũng chỉ ra 3 hạn chế trong quản lý, sử dụng NSNN hiện nay là phân cấp NSNN chưa đảm bảo sự thống nhất còn phân tán, chưa xử lý được tình trạng lồng ghép khoản thu, chi. Bên cạnh đó thẩm quyền các cấp trong ban hành chính sách, tiêu chuẩn, định mức ngân sách chưa rõ ràng. Cùng với đó là việc phân bổ ngân sách đang bị chia cắt, phân cấp nguồn thu, nhiệm vụ chi. Bộ Kế hoạch và Đầu tư quyết định chi đầu tư phát triển, Bộ Tài chính quyết định chi thường xuyên, vì vậy có sự chia cắt trong chi NSNN những năm qua.

Hơn nữa, Luật NSNN 2015 quy định rất mở về phân cấp, cho phép ngân sách địa phương bội chi. Điều này cần phải xem xét kỹ khi cơ chế kiểm soát chưa rõ, chưa đủ mạnh. Những năm trước tại Hà Giang đã có tình trạng chi cho đầu tư xây dựng cơ bản quá nhiều dẫn đến bội chi ngân sách địa phương đến nay sau 3 năm vẫn không cân đối được.

Từng giữ cương vị Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Quốc hội, TS. Đặng Văn Thanh cũng thẳng thắn: "Tôi ngồi ở Quốc hội 1 khóa thấy buồn. Trong phiên họp về dự toán NSNN hàng năm chỉ có 5 ý kiến phát biểu, vì tài liệu quá nhiều, quá dày với hàng trăm khoản mục nên đại biểu không biết thảo luận gì. Phiên họp dự kiến kết thúc 16 giờ 30 thì 15 giờ đã kết thúc".

Vì vậy, cần cải tiến cách thức cung cấp thông tin về ngân sách của các bộ ngành cho Quốc hội. Ở các nước Quốc hội bao giờ cũng có một bộ phận kiểm toán chuyên cung cấp thông tin cho các đại biểu Quốc hội, cung cấp tài liệu về thu chi NSNN từng lĩnh vực cho từng nhóm đại biểu chuyên trách cụ thể. Làm như vậy mới nâng cao khả năng quyết định ngân sách hàng năm của Quốc hội.

Đẩy mạnh kiểm toán hiệu quả sử dụng ngân sách

Về những hạn chế hoạt động kiểm toán thời gian qua, đại diện KTNN thừa nhận chất lượng hoạt động kiểm toán hiện nay vẫn chưa đáp ứng được yêu cầu quản trị ngân sách khi mới tập trung vào kiểm toán tuân thủ quy định pháp luật, chưa đẩy mạnh kiểm toán hoạt động, kiểm toán hiệu quả kinh tế trong sử dụng ngân sách cho đầu tư phát triển và chi thường xuyên.

Để nâng cao hiệu quả sử dụng ngân sách, nguyên Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Công Nghiệp cho rằng cần mở rộng phạm vi hoạt động của KTNN, hoạt động của KTNN hiện nay mới tập trung vào kiểm toán báo cáo tài chính và thực hiện các quy định pháp luật trong thu chi ngân sách là chính.

Luật NSNN 2015 quy định quyết toán NSNN phải được kiểm toán. Nhưng quy định này chưa thực hiện được ở cấp huyện, cấp xã. Thậm chí không thể kiểm toán được quyết toán ngân sách của 11.000 xã trên cả nước. Thực tế cán bộ KTNN không thể đến tận cấp xã để kiểm toán được. Nên có ban kiểm toán nằm trong hội đồng nhân dân cấp huyện, cấp xã để thực hiện quy định này.

Còn theo TS Đặng Văn Du, nguyên Trưởng khoa Tài chính công (Học viện Tài chính), ở góc độ người dân bình thường thì báo cáo kiểm toán được KTNN công bố định kỳ chưa đủ minh bạch. Cần khắc phục để báo cáo kiểm toán càng rõ ràng càng tốt. Trong ngắn hạn, hoạt động kiểm toán cần chuyển từ hậu kiểm sang tiền kiểm, muốn làm được điều này cần lập được báo cáo đầu tư NSNN. Làm như vậy sẽ ngăn chặn thất thoát NSNN ngay trong khâu thực hiện.

Đăng Tuân

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Góc chuyên gia

Giảm thiểu rủi ro hệ thống ngân hàng

(ĐTTCO) - Dự án luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Các TCTD cần phải sửa đổi một số vấn đề liên quan đến kiểm soát quản lý tín dụng, nợ các tổ chức cá nhân… nhằm làm cho hệ thống tài chính trở nên lành mạnh và an toàn hơn. 

Chính sách

105 TTHC Bộ Tài chính thực hiện qua dịch vụ bưu điện

(ĐTTCO)- Bộ Tài chính đã ban hành Quyết định số 1043/QĐ-BTC về việc công bố danh mục thủ tục hành chính có thể thực hiện qua dịch vụ bưu chính công ích thuộc phạm vi chức năng quản lý nhà nước của Bộ Tài chính.