Hành lang thúc đẩy doanh nghiệp nhỏ phát triển

(ĐTTCO) - Trao đổi với ĐTTC về chính sách hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV), ông ĐẶNG HUY ĐÔNG (ảnh), Thứ trưởng Bộ Kế hoạch - Đầu tư (KH-ĐT), cho biết dự thảo Luật Hỗ trợ DNNVV đã được Chính phủ trình ra Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến. Chúng ta hay nói DNNVV Việt Nam như đội quân thuyền thúng vươn ra biển lớn, nhưng đây chính là chìa khóa cho sự phát triển của đất nước.

Hành lang thúc đẩy doanh nghiệp nhỏ phát triển ảnh 1
PHÓNG VIÊN: - Thưa ông, Chính phủ đặt mục tiêu đến năm 2020 có thêm 1 triệu DN, phần lớn trong số này là DNNVV. Vậy chúng ta cần có những chính sách hỗ trợ gì để thúc đẩy sự phát triển khu vực DNNVV trong thời gian tới?

Ông ĐẶNG HUY ĐÔNG: - DNNVV Việt Nam đang đóng góp 30% ngân sách, 40% GDP và tạo ra 60% công ăn việc làm cho nền kinh tế, nhưng họ chỉ tiếp cận được 20% nguồn vốn. Vì vậy cần một chính sách hỗ trợ phù hợp để huy động nhiều nguồn lực cho khu vực này.

Đặc biệt cần sớm tạo nguồn vốn cho khởi nghiệp, hình thành các quỹ đầu tư mạo hiểm. Hiện Bộ KH-ĐT đã hoàn thành dự thảo Luật Hỗ trợ DNNVV và Chính phủ đã trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến. Tôi mong luật này sớm được ra đời, giúp nắn dòng vốn của xã hội đổ vào kinh doanh bền vững, lành mạnh, góp phần thúc đẩy khu vực DNNVV phát triển mạnh mẽ.

- Hiện ở Nhật Bản có tới 99,7% DN là DNNVV và đang có đóng góp rất lớn vào nền kinh tế lớn thứ 3 thế giới này. Vậy chúng ta có thể học hỏi được gì từ Nhật Bản trong phát triển khu vực DNNVV?

- Ngay từ những ngày đầu xây dựng lại đất nước sau thế chiến 2, Nhật Bản đã có những chính sách phát triển DNNVV. Họ đặt vấn đề phát triển DNNVV là trụ cột, là xương sống của nền kinh tế. Từ những kinh nghiệm của Nhật Bản, chúng tôi mong muốn Luật Hỗ trợ các DNNVV đi theo đúng xu thế của thế giới.

Qua khảo sát, nghiên cứu, cho thấy các nước đều có chính sách hỗ trợ DNNVV, vì đây là đối tượng rất dễ bị tổn thương. Không phải chỉ những nước đang phát triển như Việt Nam, mà các nước rất phát triển như G7 cũng đều rất quan tâm và hỗ trợ khu vực DNNVV. Chính vì vậy, cộng đồng DNNVV của họ lớn mạnh và đóng góp tích cực cho nền kinh tế.

Nguồn lực Nhật Bản dành cho hỗ trợ DNNVV nước họ rất lớn. Họ có hơn 20.000 nhân viên phục vụ cho việc hỗ trợ DNNVV trên khắp cả nước, đi cùng đó là nguồn ngân sách rất dồi dào. Tôi không có ý rằng chúng ta sẽ phải “đuổi theo” cạnh tranh về mức độ hỗ trợ từ phía Chính phủ Việt Nam ngang bằng với Nhật Bản, vì nguồn lực của đất nước ở giai đoạn này cũng hữu hạn.

Nhưng theo tôi cách tiếp cận và phương pháp tiếp cận đúng đắn, đi đúng bài bản cùng với số lượng tiền bỏ ra mà làm tốt, làm đúng, dù với nguồn lực hạn hẹp chúng ta vẫn có thể hỗ trợ DNNVV một cách hiệu quả nhất.

Không có mẫu chuẩn cho một chính sách cụ thể nào về hỗ trợ khu vực DNNVV. Mỗi quốc gia ở một giai đoạn phát triển có điều kiện khác nhau, ta chỉ có thể học hỏi kinh nghiệm tốt nhất từ các nước và tìm kiếm những gì phù hợp với khả năng của đất nước ở giai đoạn hiện tại gắn với đặc thù DNNVV của Việt Nam, để ra chính sách phù hợp nhất.

Từ trước tới nay, chúng ta hay nói DNNVV của Việt Nam chỉ toàn là “thuyền thúng”, rồi phê phán nặng nề chính sách phát triển DN vì có tới 97% DN là DNNVV. Nhưng không chỉ ở nước ta, tại Nhật Bản khu vực DNNVV chiếm một tỷ lệ rất lớn trong cơ cấu DN. Cụ thể, DNNVV Nhật Bản chiếm tới 99,7% tổng số DN cả nước, quy mô DNNVV Nhật Bản trên thực tế cũng không lớn hơn DNNVV Việt Nam là bao.

Tại Nhật Bản chỉ có 0,3% tổng số DN trên cả nước được xác định là DN lớn, và họ không có chính sách hỗ trợ cho các DN lớn. Họ chỉ tập trung hỗ trợ DNNVV, bởi đây là khu vực DN có nhiều sự sáng tạo của con người, tạo ra giá trị gia tăng lớn cho nền kinh tế. Khu vực DNNVV đóng góp vào mắt xích chuỗi giá trị của các DN, tập đoàn lớn và tạo ra khoảng 70% công ăn việc làm cho xã hội.

- Dự thảo Luật Hỗ trợ DNNVV đang trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội có gì khác so với dự thảo đã trình Quốc hội tại kỳ họp thứ 2 khóa 14?

- Dự thảo lần này được thiết kế theo hướng tuân thủ nguyên tắc thị trường, hỗ trợ có thời hạn giúp DNNVV ổn định sản xuất. Cụ thể, hỗ trợ tiếp cận tín dụng, hỗ trợ thuế, mặt bằng sản xuất, hỗ trợ theo mục tiêu, trọng tâm, thu hẹp đối tượng, nguyên tắc và để Chính phủ quy định chi tiết phù hợp nguồn lực từng thời kỳ.

Về hỗ trợ thuế có 2 phương án. Phương án 1, áp dụng một mức thuế chung cho tất cả DNNVV với mức thuế suất thu nhập DN (TNDN) thấp hơn mức thông thường áp dụng cho DN. Hỗ trợ thuế TNDN cho DN chuyển quy mô từ siêu nhỏ thành DN nhỏ, từ DN nhỏ lên DN vừa được áp dụng mức thấp hơn trong thời hạn 3 năm. Phương án 2, áp dụng các mức thuế theo quy mô DN vừa với mức thuế TNDN thấp hơn mức thông thường áp dụng cho DN. Thí dụ 17% DN nhỏ, siêu nhỏ được áp dụng mức thuế TNDN thấp hơn mức áp dụng cho DN vừa và DN nhỏ, từ 15-13%. Hỗ trợ này được áp dụng mức thấp hơn trong thời hạn 3 năm.

Về hỗ trợ mặt bằng sản xuất cũng có 2 phương án. Phương án 1, căn cứ điều kiện ngân sách nhà nước (NSNN), cấp có thẩm quyền quyết định hỗ trợ giá thuê mặt bằng cho DNNVV tại khu, cụm công nghiệp thông qua giảm trừ tiền thuê đất, thuê sử dụng đất đối với DN, tổ chức trung gian; thời hạn tối đa 5 năm. Phương án 2, căn cứ điều kiện ngân sách địa phương, UBND cấp tỉnh hỗ trợ giá thuê mặt bằng cho DNNVV tại cụm công nghiệp thông qua giảm trừ tiền thuê đất, thuế sử dụng đất đối với DN, tổ chức trung gian; thời hạn tối đa 5 năm.

- Được biết, phía Nhật Bản đã có nhiều hỗ trợ cho khu vực DNNVV Việt Nam trong những năm qua. Vậy chính sách hỗ trợ này đã phát huy hiệu quả thế nào, thưa ông?

- Thời gian qua, phía Nhật Bản, thông qua các tổ chức JICA và JETRO, đã có nhiều chương trình hợp tác với Việt Nam trong việc hỗ trợ DNNVV phát triển. Một trong những hỗ trợ thiết thực nhất là chia sẻ kinh nghiệm từ Nhật Bản về hỗ trợ DNNVV đạt hiệu quả cao nhất. Họ cử các chuyên gia tình nguyện sang Việt Nam để tập huấn cho DN Việt Nam nhằm thay đổi cung cách quản lý, tổ chức sản xuất để đạt được tiêu chuẩn nhất định, từ đó sẽ tham gia chuỗi giá trị, chuỗi cung ứng của các DN, tập đoàn lớn của Nhật Bản tại Việt Nam.

- Xin cảm ơn ông. 

Gia Bảo (thực hiện)

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

BÁO XUÂN KỶ HỢI 2019