Gỡ vướng đẩy nhanh thoái vốn

Trong số báo ra ngày 30-3-2015, ĐTTC đã có bài “Nhọc nhằn thoái vốn doanh nghiệp nhà nước (DNNN) khỏi ngân hàng”, phản ánh việc thực hiện chủ trương thoái vốn của Chính phủ, đến nay chỉ thoái được 613 tỷ đồng, thu về 622 tỷ đồng so với hàng chục ngàn tỷ đồng DNNN đầu tư ngoài ngành vào lĩnh vực bảo hiểm, tài chính - ngân hàng. Điều này cho thấy việc thoái vốn ngoài ngành của DNNN đang gặp không ít khó khăn.

Tạo lực hút nhà đầu tư

Gỡ vướng đẩy nhanh thoái vốn ảnh 1 
Hàng loạt cơ chế chính sách nhằm tháo gỡ khó khăn cho việc thoái vốn, đấu giá bán cổ phần đã được ban hành, nhưng trong thực hiện vẫn còn nhiều vướng mắc cần phải chỉnh sửa. Đó là lý do không phải ngẫu nhiên, hội nghị phổ biến một số quy định mới về thoái vốn, bán cổ phần và đăng ký giao dịch, niêm yết trên thị trường chứng khoán diễn ra hôm qua (1-4), thu hút sự quan tâm tham dự của gần 600 đại biểu, trong đó gần một nửa thuộc các đơn vị bộ ngành, địa phương, tập đoàn, tổng công ty, DNNN, các công ty đại chúng hình thành từ DNNN.

Tính đến ngày 24-3, vốn nhà nước đã được thoái tại các DN đạt gần 4.900 tỷ đồng, thu về gần 7.000 tỷ đồng, bằng 1,42 lần giá trị sổ sách. Như vậy lượng vốn nhà nước thoái khỏi các DN đạt 10.000 tỷ đồng so với kế hoạch 15.000 tỷ đồng trong giai đoạn 2014-2015. Việc thoái vốn đầu tư ngoài ngành và bán vốn nhà nước tại DN đến nay đều bảo toàn vốn và có lãi.

Ông Bùi Hoàng Hải, Phó Vụ trưởng Vụ Quản lý phát hành (Ủy ban Chứng khoán Nhà nước - UBCKNN), cho biết hiện cơ quan này đã nhận được trên 60 hồ sơ xin thoái vốn và đã xử lý khoảng 50 hồ sơ. Với việc có Quyết định 51 của Thủ tướng Chính phủ (về thoái vốn, bán cổ phần và đăng ký giao dịch, niêm yết trên thị trường chứng khoán của DNNN) và các văn bản hướng dẫn, thời gian giải quyết các hồ sơ đã được rút gọn và thông thoáng hơn nhiều, đạt bình quân 10-11 ngày/hồ sơ. Việc đấu giá bán cổ phần năm 2014 cũng đã đạt được kết quả tích cực khi tỷ lệ bán thành công đến hơn 60% (năm 2013 chỉ đạt khoảng 40%).

Tuy nhiên, ông Hải cũng bày tỏ dù các phiên đấu giá bán cổ phần chưa nhiều nhưng kết quả cũng đang mang lại những quan ngại. Đó là tỷ lệ đấu giá thành công dường như đang trong xu hướng đi xuống. Để thu hút được sự quan tâm của nhà đầu tư (NĐT), ông Hải cho rằng các DN nên công bố thông tin sớm để NĐT biết, nghiên cứu tham gia, thay vì áp dụng tối thiểu trước 20 ngày như nhiều DN đang làm.

Bên cạnh đó, những thông tin công bố nên nhiều hơn mức tối thiểu như các quy định hiện hành đưa ra. Đây là yếu tố quan trọng, bởi lẽ số lượng DN sắp tới thoái vốn sẽ tăng lên với mức độ phức tạp lớn hơn, trong khi vốn trên thị trường không quá dồi dào và các DN thoái vốn đang phải cạnh tranh nhiều hơn, nếu thời gian công bố thông tin chậm, nghèo nàn NĐT sẽ không quan tâm.

Cơ chế bán trọn lô cổ phần?

Gỡ vướng đẩy nhanh thoái vốn ảnh 2Ðể hoàn thành kế hoạch thoái vốn, đòi hỏi các bộ, ngành, địa phương, tập đoàn, tổng công ty phải nỗ lực thực hiện nghiêm chỉ đạo các cấp có thẩm quyền; đồng thời áp dụng linh hoạt, chủ động các giải pháp để tháo gỡ vướng mắc, khó khăn cho DN.
Gỡ vướng đẩy nhanh thoái vốn ảnh 3

Ông Hoàng Văn Thu,
Phó Cục trưởng Cục Tài chính DN,
Bộ Tài chính

Một DN thường xuyên phải tiến hành thoái vốn là Tổng công ty Đầu tư và Kinh doanh vốn nhà nước (SCIC) - vốn có nhiều cơ chế riêng cho việc thoái vốn - cũng đang gặp phải nhiều vướng mắc. Theo ông Hoàng Nguyên Học, Phó Tổng giám đốc SCIC, cơ quan này được phép hạ giá khởi điểm 3 lần, mỗi lần 10% nếu tổ chức đấu giá không thành công. Thế nhưng điều này cũng mang đến những bất cập.

Thí dụ, khi NĐT biết chỉ có duy nhất đơn vị mình đăng ký tham gia đấu giá, họ sẽ không tham gia các phiên đấu lần 1, 2, mà để đến phiên thứ 3 tiếp tục hạ giá khởi điểm, họ mới tham gia. Điều đó đã khiến việc bán vốn vừa chậm vừa có giá không cao. Theo kế hoạch, năm 2015, SCIC phải tiến hành thoái vốn tại khoảng 300 DN, tức bình quân mỗi ngày bán 1 DN.

Đây là áp lực lớn và đòi hỏi phải có những tháo gỡ ở một số điểm DN đang gặp phải. Đó là Chính phủ nên cho phép các DN, trong đó có SCIC, cơ chế bán trọn lô cổ phần. Bởi lẽ, nhiều NĐT quan tâm đến DN đều muốn sở hữu tỷ lệ lớn tại DN đó để họ có thể tham gia điều hành sau khi mua. Thậm chí cách thức này nếu được áp dụng sẽ hiệu quả do NĐT tổ chức sẽ sẵn sàng trả giá cao để tham gia vào DN.

Ông Vũ Anh Minh, Vụ trưởng Vụ Quản lý DN (Bộ Giao thông - Vận tải), chia sẻ bộ này cũng đã kiến nghị Chính phủ có cơ chế bán cổ phần trọn lô vì các NĐT lớn đều muốn mua toàn bộ để có thể trực tiếp tham gia thúc đẩy sự phát triển của DN. Điều này là quan trọng bởi lẽ mục tiêu của việc bán vốn nhà nước không phải là bao nhiêu, mà mục đích cuối cùng là sau khi thoái vốn, cổ phần hóa, DN có hơn hay không. Việc bán cả lô cũng sẽ tạo điều kiện thu hút những NĐT tài chính có năng lực, am hiểu lĩnh vực mua cổ phần, từ đó DN phát triển hơn.

Thị trường chứng khoán Việt Nam hiện đang có sự phục hồi nhưng sự phục hồi đó chưa mạnh mẽ, bởi dòng tiền vào thị trường đang có những hạn chế nhất định, tỷ giá đồng USD đang có sự biến động… Chính vì vậy, để thu hút các NĐT tổ chức trong và ngoài nước tham gia, đã đến lúc cần có cơ chế tốt hơn để họ tham gia nhiều hơn vào DN. Bởi lẽ, thực tế nêu trên cho thấy, để hoàn thành việc thoái vốn, cổ phần hóa, từ đó tái cơ cấu DN, đòi hỏi sự nỗ lực của cả hệ thống chính trị.

Bên cạnh đó, theo các chuyên gia, để đẩy nhanh việc thoái vốn, bán cổ phần phải gắn trách nhiệm cá nhân một cách cụ thể, có sự giám sát thường xuyên về lộ trình thực hiện các kế hoạch đã đề ra. Ngoài ra, trong bối cảnh việc thu hút nguồn vốn còn hạn chế, Chính phủ, Bộ Tài chính, UBCKNN cần sửa đổi, cải cách mạnh mẽ hơn nữa trong việc thu hút dòng vốn ngoại, từ đó thúc đẩy, tạo dòng tiền cho thị trường chứng khoán.

Ngọc Quang

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Góc chuyên gia

Chính sách

105 TTHC Bộ Tài chính thực hiện qua dịch vụ bưu điện

(ĐTTCO)- Bộ Tài chính đã ban hành Quyết định số 1043/QĐ-BTC về việc công bố danh mục thủ tục hành chính có thể thực hiện qua dịch vụ bưu chính công ích thuộc phạm vi chức năng quản lý nhà nước của Bộ Tài chính.