Giám sát chặt nguồn vốn trái phiếu chính phủ

Hôm qua 9-11, Quốc hội đã thông qua Chương trình sử dụng vốn trái phiếu chính phủ (TPCP) 5 năm 2011-2015. Theo đó, tổng mức đầu tư vốn TPCP giai đoạn 2011-2015 không quá 225.000 tỷ đồng.

Giám sát chặt nguồn vốn trái phiếu chính phủ ảnh 1

Ảnh minh họa. Nguồn: Internet

Nghị quyết cũng nêu rõ không chuyển chỉ tiêu kế hoạch vốn TPCP được Quốc hội quyết định hàng năm sang năm sau; căn cứ tiến độ giải ngân để huy động vốn TPCP đáp ứng nhu cầu của công trình dự án, không để tồn đọng vốn, sử dụng có hiệu quả nguồn vốn đã huy động.

Trước đó, trong báo cáo thẩm tra của Ủy ban Tài chính - Ngân sách (TCNS), tình hình thực hiện vốn TPCP trong giai đoạn 2003-2011 đã đạt được kết quả tích cực, với tổng vốn TPCP đầu tư cho các dự án, công trình là 236.770 tỷ đồng, đến hết năm 2010 giải ngân 171.880 tỷ đồng; đã có 1.952 dự án và tiểu dự án được hoàn thành đưa vào sử dụng, góp phần quan trọng vào việc hình thành hệ thống kết cấu hạ tầng giao thông, thủy lợi, y tế, giáo dục, trong đó có một số công trình hiện đại mang tính đột phá chiến lược, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội…

Tuy nhiên, quá trình tổ chức thực hiện, chương trình vốn TPCP đã bộc lộ những hạn chế như: chất lượng công tác quy hoạch ở một số lĩnh vực, thiếu tầm nhìn dài hạn; công tác khảo sát, đánh giá, xác định hiệu quả chưa sát, chưa đáp ứng yêu cầu; việc phân bổ, giao kế hoạch chưa sát với thực tiễn, bố trí vốn không đủ, điều chuyển vốn không kịp thời, chưa có thứ tự ưu tiên…

Bên cạnh đó, việc giao quyền cho các bộ, ngành, địa phương tự quyết định, điều chỉnh quy mô, tổng mức đầu tư nhưng thiếu kiểm tra, quản lý nên xảy ra nhiều sai sót.

Năm 2011, trước tình hình nền kinh tế nước ta gặp nhiều khó khăn, lạm phát tăng cao, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết 11 với mục tiêu kiềm chế lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô, đảm bảo an sinh xã hội. Các bộ, ngành, địa phương đã tiến hành rà soát cắt, giảm, giãn tiến độ các dự án đang thực hiện; hoãn khởi công các dự án mới, điều chuyển vốn để đẩy nhanh tiến độ hoàn thành một số công trình, dự án.

Tuy nhiên, qua giám sát của Ủy ban TCNS cho thấy việc tổ chức thực hiện Nghị quyết 11 chưa triệt để. Chẳng hạn, việc rà soát cắt, giảm các dự án đầu tư từ nguồn vốn TPCP chưa nghiêm túc, quyết liệt do thiếu các quy định, tiêu chí cụ thể.

Thực chất mới chỉ giãn tiến độ thực hiện trong ngắn hạn, chưa loại khỏi danh mục các dự án kém hiệu quả, không thật sự cấp bách; tình trạng điều chỉnh mục tiêu, tăng quy mô và tổng mức đầu tư của một số dự án làm tăng tổng mức đầu tư vốn TPCP, vượt quá khả năng cân đối nguồn vốn ở một số bộ, ngành, địa phương dẫn đến dự án đình trệ, kéo dài.

Năm 2011, Ủy ban thường vụ (UBTV) Quốc hội chỉ cho phép bổ sung 40 dự án mới vào danh mục. Tuy nhiên, theo báo cáo của Bộ Kế hoạch-Đầu tư có tới 333 dự án được khởi công mới không thuộc danh mục sử dụng vốn TPCP.

Chính vì vậy, Ủy ban TCNS cho rằng Chính phủ báo cáo rõ về số dự án này, làm rõ trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân liên quan. Đồng thời không bổ sung mới danh mục dự án, công trình sử dụng vốn TPCP giai đoạn 2011-2015.

Cần có các giải pháp đối với các công trình, dự án thuộc diện chuyển đổi hình thức đầu tư, giãn, hoãn, không được tiếp tục sử dụng từ nguồn vốn TPCP trong giai đoạn tới.

Trong báo cáo thẩm tra về danh mục các dự án dự kiến bố trí từ nguồn TPCP, Ủy ban TCNS cho rằng với nguyên tắc của Chính phủ trong kế hoạch vốn TPCP giai đoạn 2011-2015 và kế hoạch năm 2012 (ưu tiên bố trí vốn TPCP giai đoạn 2011-2015 cho các dự án có khả năng hoàn thành, đưa vào sử dụng trong năm 2012, sau đó mới xem xét bố trí thêm cho các dự án có khả năng hoàn thành trong năm 2013) là không rõ ràng về tiêu chí, chưa phù hợp với dự kiến phát hành vốn TPCP cả giai đoạn 2011-2015 tối đa là 225.000 tỷ đồng (45.000 tỷ đồng mỗi năm).

Nếu thực hiện theo các nguyên tắc trên sẽ xảy ra tình trạng chạy đua tiến độ các dự án, công trình, dễ dẫn tới việc không bảo đảm chất lượng thi công hoặc tìm mọi cách để được ghi vốn trong 2 năm 2012, 2013, làm đình trệ các dự án khác.

Ủy ban TCNS cũng đề nghị cương quyết không tăng danh mục mới đối với nguồn vốn TPCP, không chấp nhận hỗ trợ phần tăng tổng mức đầu tư do điều chỉnh quy mô, mục tiêu của các công trình, dự án.

Đồng thời, Chính phủ xây dựng nguyên tắc, tiêu chí một cách rõ ràng, cụ thể để tiến hành rà soát lại danh mục các dự án, công trình trong Nghị quyết 881 của UBTV Quốc hội và 40 dự án đã được UBTV cho phép bổ sung mới trong năm 2011 trình UBTV Quốc hội xem xét, quyết định trước ngày 31-12-2011.

ĐẦU TƯ TÀI CHÍNH

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Góc chuyên gia

Giảm thiểu rủi ro hệ thống ngân hàng

(ĐTTCO) - Dự án luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Các TCTD cần phải sửa đổi một số vấn đề liên quan đến kiểm soát quản lý tín dụng, nợ các tổ chức cá nhân… nhằm làm cho hệ thống tài chính trở nên lành mạnh và an toàn hơn. 

Chính sách

105 TTHC Bộ Tài chính thực hiện qua dịch vụ bưu điện

(ĐTTCO)- Bộ Tài chính đã ban hành Quyết định số 1043/QĐ-BTC về việc công bố danh mục thủ tục hành chính có thể thực hiện qua dịch vụ bưu chính công ích thuộc phạm vi chức năng quản lý nhà nước của Bộ Tài chính.