Đường vào EVFFTA lắm chông gai

(ĐTTCO)-Sau gần 10 năm khởi động và gần 8 năm đàm phán, Hiệp định thương mại tự do giữa Việt Nam và Liên minh châu Âu - EU (EVFTA) đã được ký kết ngày 30-6. 

Đường vào EVFFTA  lắm chông gai

Như vậy, sau khi EVFTA có hiệu lực (dự kiến đầu năm 2020), EU sẽ xóa bỏ thuế nhập khẩu đối với khoảng 85,6% dòng thuế, tương đương 70,3% kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam sang thị trường này. Đây là mức cam kết cao nhất của một đối tác dành cho nước ta trong các FTA đã được ký kết.
Lợi ích này đặc biệt có ý nghĩa khi EU liên tục là 1 trong 2 thị trường xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam hiện nay. Lộ trình thực thi cam kết trong EVFTA cũng tương đối ngắn, chỉ 5-10 năm, sẽ giúp kim ngạch xuất khẩu Việt Nam sang EU tăng thêm 20% vào năm 2020; 42,7% vào năm 2025 và 44,37% vào năm 2030. 
Quả thật, những ngày này, vào google gõ EVFTA, sẽ hiện ra hàng loạt mỹ từ nhận định về sự kiện này: Cao tốc thương mại nối Việt Nam với thế giới; động lực mới cho làn sóng cải cách thứ hai; FTA tốt nhất EU từng ký kết; trung tâm mới của doanh nghiệp EU tại ASEAN; cơ hội hút vốn chất lượng cao từ châu Âu; điểm đến đầu tư đầy hấp dẫn; cơ hội sánh vai cùng các cường quốc…
Nhớ lại thời điểm đầu năm, khi Hiệp định đối tác toàn diện và tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) chính thức có hiệu lực tại Việt Nam từ ngày 14-1-2019, cũng đã được ca ngợi là cơ hội vàng cho nhóm hàng xuất khẩu chủ lực. Nhưng cho đến nay vẫn còn rất nhiều doanh nghiệp mù mờ.
Tạm bỏ qua những kỳ vọng trên, chúng ta sẽ thấy tham gia EVFTA là cuộc chơi đầy thách thức, trong đó Việt Nam dường như ở chiếu dưới. Được đánh giá là FTA thế hệ mới tiêu chuẩn rất cao, nên sau khi EVFTA được ký kết, những thách thức đối với Việt Nam cũng được thẳng thắn chỉ ra.
Theo đó, cùng với cơ khí chế tạo, bán lẻ, nông thủy sản Việt Nam sẽ chịu lép vế tại EU. Bởi lẽ thị trường này có yêu cầu, chuẩn mực rất cao liên quan đến vệ sinh an toàn thực phẩm, hàng rào kiểm dịch… Chưa kể xu hướng bảo hộ mậu dịch, xung đột thương mại phức tạp sẽ khiến những yêu cầu này trở nên khắt khe hơn.
Trong khi đó, với hơn 96% doanh nghiệp quy mô nhỏ và vừa có trình độ nhân lực hạn chế, khả năng quản trị chưa cao, việc khai thác ưu đãi từ FTA này không dễ. Bên cạnh đó, muốn được hưởng ưu đãi về thuế, doanh nghiệp buộc phải đáp ứng quy tắc xuất xứ. Đây lại là điểm yếu của doanh nghiệp Việt.
Như vậy, chúng ta bắt đầu chạy trên “tuyến cao tốc đến châu Âu” trong nỗi lo thổi phạt thẻ vàng, thẻ đỏ. Bởi muốn xuất hàng vào châu Âu, con cá cũng phải được đánh bắt hợp pháp, sản phẩm từ gỗ cũng phải có nguồn gốc rõ ràng. Trái cây muốn xuất vào EU cũng phải trải qua bài kiểm tra dư lượng thuốc bảo vệ thực vật còn sót lại trong quá trình sinh trưởng, hay tạp chất vô tình xâm nhập trong quá trình chế biến.
Nếu không tuân thủ các quy định nghiêm ngặt này, “thẻ đỏ” vẫn bị liên minh châu Âu rút ra bất cứ lúc nào. Vừa qua, vì nạn đánh bắt bất hợp pháp, thủy sản Việt Nam đã bị EU giơ “thẻ vàng”.
Thực tế, đã có rất nhiều kỳ vọng bị bỏ lỡ trên “chuyến tàu WTO” của Việt Nam. Đó là cơ hội tăng trưởng không đạt được kỳ vọng, tăng trưởng GDP 5 năm 2006-2010 đạt 7%, 2011-2015 là 5,88%, thấp hơn so với thời kỳ hội nhập bị hạn chế hơn. Xuất khẩu mang lại giá trị gia tăng thấp, dựa trên các lợi thế không bền vững, không tạo động lực cải thiện năng lực cạnh tranh của nền kinh tế, cho thấy Việt Nam đã không tận dụng được cơ hội của WTO.
Những kỳ vọng xuất khẩu chưa đạt được trong thực thi WTO, chắc chắn sẽ lớn hơn trong bối cảnh các FTA thế hệ mới như CPTPP, EVFTA…

ĐẦU TƯ TÀI CHÍNH

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Nhiều ý kiến cho rằng chỉ nên quy định thời gian làm việc một tuần 40 hoặc 44 giờ.

Đề nghị giảm giờ làm việc còn 40 hoặc 44 giờ/tuần

(ĐTTCO)-Ngày 16-7, Ủy ban về Các vấn đề xã hội của Quốc hội phối hợp với Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội, Đoàn đại biểu Quốc hội TPHCM tổ chức hội nghị lấy ý kiến về dự thảo Bộ luật Lao động (sửa đổi). Thời giờ làm việc, giờ làm thêm, tuổi nghỉ hưu, đình công là những vấn đề chính được góp ý tại hội nghị. 

BÁO XUÂN KỶ HỢI 2019