Đầu tư công: Tăng phân quyền và hậu kiểm

(ĐTTCO) - Phân cấp, phân quyền rõ ràng giữa cấp trung ương với các cấp địa phương, tăng cường khâu kiểm tra, giám sát trong và sau đầu tư các dự án là nội dung chính được quan tâm trong dự án Luật Đầu tư công (sửa đổi) sắp trình Quốc hội tới đây.

Đầu tư công: Tăng phân quyền và hậu kiểm

Tại phiên họp sáng 5-4 của các đại biểu Quốc hội (ĐBQH) chuyên trách nhằm thảo luận một số dự án luật trình Quốc hội tại Kỳ họp thứ VII, Quốc hội khóa XIV, đa số đại biểu đồng ý với nội dung những quy định của pháp luật về đầu tư công ở thời điểm này nên sửa đổi theo hướng phân cấp, phân quyền mạnh hơn để giảm bớt quy trình, thủ tục, thời gian, đồng thời tăng tính trách nhiệm, chủ động của bộ, ngành, địa phương. 
Việc ban hành Luật Đầu tư công năm 2014 đến thời điểm này được nhận định đã khắc phục được nhiều bất cập lớn trong quản lý đầu tư công là dàn trải, thất thoát, lãng phí, nợ đọng, giúp kiểm soát từng đồng tiền thuế của dân, giảm tình trạng cứ ghi tên dự án, công trình nhưng không có vốn. Các quy định của luật cũng được đánh giá tiến bộ, nhưng quá trình thực thi lại vướng mắc, trình tự thủ tục hành chính, thẩm quyền giao cho địa phương hay bộ ngành, việc phân quyền chưa rõ, nên quy trình phân bổ vốn đầu tư công vẫn “quá ôm đồm”. 
Một trong những vướng mắc sau 3 năm triển khai luật là thủ tục giao vốn còn rườm rà. Đây cũng là một trong những nguyên nhân khiến dự án bị chậm tiến độ triển khai. Trong việc phê duyệt chủ trương dự án và bảo đảm vốn cho dự án không khác nào câu chuyện “con gà có trước hay quả trứng có trước”, ràng buộc nhau. 
Nhưng sửa như nào để gỡ được những điểm vướng trong thực thi vẫn có những quan điểm khác nhau về từng điều khoản luật điều chỉnh. Đại biểu Nguyễn Tiến Sinh, Đoàn ĐBQH tỉnh Hòa Bình cho rằng trong dự thảo Luật Đầu tư công (sửa đổi) lần này vẫn có những quy định chưa rõ ràng. 
“Tôi thấy việc phân cấp, phân quyền cho chính quyền địa phương trong việc ra quyết định các dự án đầu tư chưa rõ ràng. Thí dụ như tại Khoản 6, Điều 17 của Luật quy định HĐND cấp tỉnh quyết định chủ trương, nhưng lại mở ngoặc khi có vốn bổ sung lại phải xin Trung ương, vậy xin ý kiến ở đây hiểu như thế nào và không xin ý kiến thì như thế nào, bản chất là ai quyết định? Quan điểm tôi là mạnh dạn giao cho chính quyền địa phương và tăng cường khâu hậu kiểm” - ông Sinh nêu ý kiến.
Đồng quan điểm, ĐBQH Bùi Văn Phương, Đoàn ĐBQH tỉnh Ninh Bình nêu dẫn chứng, khi thực hiện đầu tư công, tiền từ ngân sách trung ương hay ngân sách địa phương đều là tiền ngân sách nhà nước, tuy nhiên, khi thực hiện phần đầu tư công từ ngân sách địa phương, do địa phương quyết định thì thuận lợi, ít vướng mắc, còn phần ngân sách đầu tư công do trung ương phân bổ cho các địa phương thì khó khăn và chậm. Do đó, theo đại biểu Phương, trên cơ sở khung vững chắc của Luật Đầu tư công, cần tăng cường phân cấp, phân quyền cho chính quyền địa phương một cách rõ nét trong quyết định, phê duyệt đầu tư và chỉ nên giao cho một đơn vị đầu mối quyết định và chịu trách nhiệm đến cùng.
Trong khi đó, ĐBQH Lưu Bình Nhưỡng, Đoàn ĐBQH tỉnh Bến Tre, cho rằng song song với phân quyền, Luật Đầu tư công (sửa đổi) cần có quy định chặt chẽ hơn về kiểm tra, giám sát. “Phải giám sát chặt chẽ việc điều chỉnh dự án và điều chỉnh vốn. Tôi lấy thí dụ như dự án tuyến Metro Saigon – Suối Tiên giải ngân quá chậm, tôi được cử giám sát dự án này, ai cũng bảo là dự án chậm. Bây giờ dự án đã “chọn” 12.000 tỷ đồng rồi, mà vẫn chưa đâu đến đâu, cũng không kiểm soát được dự án này, thế là bất cập” - ông Nhưỡng nói.
Đa số ý kiến các ĐBQH cho rằng, dù mới được thi hành, nhưng nếu không sửa kịp thời, việc áp dụng Luật Đầu tư công sẽ khiến ngày càng có nhiều bất cập khi từ năm 2018 đã xuất hiện nhiều dự án mới, trong đó có cả các dự án không sử dụng vốn ngân sách.

Lưu Thủy

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

BÁO XUÂN KỶ HỢI 2019