Củng cố niềm tin chính sách

Củng cố niềm tin chính sách ảnh 1

Sau khi chỉ đạo các ngân hàng thương mại (NHTM) giảm lãi suất các khoản vay cũ về 15%/năm, liên tục từ giữa tháng 7 đến nay, lãnh đạo Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) đã tới nhiều địa phương, trực tiếp đối thoại với doanh nghiệp (DN) để tìm hướng tháo gỡ khó khăn, thúc đẩy hoạt động sản xuất kinh doanh.

Động thái này nhận được sự ủng hộ của cộng đồng DN, nhưng vấn đề được dư luận quan tâm là sau các cuộc đối thoại trên, liệu những điểm nghẽn về tiếp cận vốn tín dụng của DN có thực sự được tháo gỡ?

Tính đến hết tháng 7, tín dụng toàn hệ thống ngân hàng mới đạt mức tăng trưởng 0,93%. Tại nhiều diễn đàn, các chuyên gia cũng như các nhà quản lý đều chỉ ra rằng, đóng băng tín dụng làm cho DN suy kiệt nguồn vốn không phải là do ngân hàng không muốn cho vay, mà bản chất là một tình huống kinh tế khi tổng cầu suy giảm mạnh, nợ xấu tăng cao, lòng tin của các nhà đầu tư lung lay.

“Căn bệnh” này đã xuất hiện ở nhiều nước, bóp nghẹt nhiều nền kinh tế và đang hiện hữu ở Việt Nam trong bối cảnh kinh tế toàn cầu suy giảm. Vì vậy, để hỗ trợ DN vượt qua khó khăn, không chỉ giảm lãi suất hoặc hô hào cho DN tiếp cận vốn chung chung mà phải có những hành động kinh tế cụ thể để lấy lại lòng tin giữa DN và ngân hàng.

Tại cuộc đối thoại với Thống đốc NHNN tại Hà Nội hồi cuối tháng 7, đại diện một DN đã ca thán rằng giờ đây DN và ngân hàng “đã không còn tin nhau”. Bản thân Thống đốc Nguyễn Văn Bình cũng nêu lại câu chuyện về ổn định tỷ giá rồi chất vấn ngược với DN: “Tại sao không tin Thống đốc”. Rõ ràng, củng cố niềm tin vào chính sách đang trở thành một trong những giải pháp quan trọng để tháo gỡ những điểm nghẽn nền kinh tế.

Vậy, niềm tin chính sách cần được củng cố ra sao? Khẳng định về hướng điều hành chính sách tiền tệ, Thống đốc Nguyễn Văn Bình ghi dấu ấn với câu nói: “Chúng tôi nói trước, làm sau. Và chúng tôi đã nói là làm và sẽ làm bằng đuợc”.

Thông điệp này khá rõ ràng, nhưng dư luận vẫn đang chờ kết quả từ thực tế, mà cụ thể là việc đưa nguồn vốn tín dụng vào nền kinh tế trong những tháng cuối năm để hỗ trợ sản xuất kinh doanh.

Thực hiện mục tiêu này, NHNN đã liên tục điều chỉnh giảm lãi suất, cho phép các NHTM cơ cấu lại nợ cho DN, trực tiếp tháo gỡ giải đáp những vướng mắc trong quan hệ tín dụng ngân hàng - DN tại nhiều địa phương. Tuy nhiên, dường như các giải pháp này vẫn chưa đủ để khơi thông dòng vốn tín dụng, bởi vẫn còn đó “cục máu đông” nợ xấu đang chiếm đến 8,6% tổng dư nợ.

Nhiều chuyên gia kinh tế cho rằng, vấn đề cốt lõi nhất của nền kinh tế trước mắt là phải xử lý được nợ xấu để phá băng tín dụng. Trong điều kiện hiện nay, cần phải có bàn tay Chính phủ vì nợ xấu đã quá lớn và tăng rất nhanh cùng với tốc độ phá sản ngày càng mạnh của DN.

Nếu vấn đề này không sớm được giải quyết, nền kinh tế có thể rơi vào tình trạng suy giảm nghiêm trọng khi phần lớn DN bị suy kiệt, và niềm tin chính sách lung lay.

Một vấn đề khác không kém phần quan trọng là phải giữ được niềm tin vào vị thế của đồng nội tệ. Tại các phiên họp gần đây, Chính phủ luôn xác định tháo gỡ khó khăn cho DN, hỗ trợ sản xuất kinh doanh để đạt mức tăng trưởng hợp lý trong năm 2012 là cần thiết, song phải kiên quyết giữ được ổn định kinh tế vĩ mô, cũng như không làm lạm phát cao trở lại.

Dù rằng CPI 2 tháng gần đây liên tục tăng trưởng âm, nhưng việc điều hành dòng tiền ra trong những tháng cuối năm phải hết sức linh hoạt để tránh nguy cơ gây tái lạm phát vào năm sau. Năm 2012, có một điểm mới là NHNN áp dụng phương thức điều hành tiền tệ hoàn toàn khác với trước đây.

Đó là điều hành theo lạm phát mục tiêu, NHNN không xin Chính phủ hạn mức phát hành tiền như những năm trước mà đề nghị cho phép chủ động bơm, hút tiền nhằm đảm bảo mục tiêu lạm phát đề ra, hay nói cách khác NHNN nhìn lạm phát kỳ vọng để bơm và hút tiền.

Với cách làm này, dường như NHNN hoàn toàn độc lập với mong muốn tăng trưởng hoặc thu hẹp tín dụng của Chính phủ. Chính vì vậy, khi Chính phủ có dấu hiệu nới lỏng ngân sách, thậm chí mong muốn nới lỏng tín dụng thì NHNN sẽ nhìn vào lạm phát để quyết định.

Theo tính toán của NHNN, năm 2012 lạm phát sẽ ở mức khoảng 6-7%, và tỷ giá sẽ không biến động quá 2-3% từ nay đến hết năm. Đây chính là cơ sở để nhiều DN hoạch định hoạt động sản xuất kinh doanh của mình trong ngắn hạn và trung hạn.

Điều được chờ đợi là với vị thế tương đối độc lập của mình trong điều hành chính sách tiền tệ, NHNN sẽ “nói là làm và sẽ làm bằng đuợc” như lời của Thống đốc Nguyễn Văn Bình.

ĐẦU TƯ TÀI CHÍNH

Các tin, bài viết khác