Miễn, giảm, giãn thuế năm 2011

Có lặp lại các bất cập?

Trong các số báo 436, 439, ĐTTC đã có bài phản ánh những ý kiến băn khoăn về tính khả thi của phương án miễn, giảm, giãn thuế Chính phủ trình ra kỳ họp thứ nhất Quốc hội khóa XIII đang diễn ra tại Hà Nội. Đó là làm sao để chính sách thuế đảm bảo hỗ trợ đúng đối tượng, nhằm tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp, người dân trong năm 2011.

 Nhiều ý kiến đồng tình chủ trương miễn, giảm thuế cho doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân để khoan sức dân trong bối cảnh nền kinh tế đang gặp nhiều khó khăn. Miễn, giảm, giãn thuế còn động viên đối tượng nộp thuế làm việc tốt hơn, từ đó tạo nguồn thu mới.

Tuy nhiên, có ý kiến cho rằng việc lồng ghép quá nhiều chính sách xã hội vào chính sách thuế sẽ không bảo đảm tính trung lập của thuế. Mặt khác, việc điều chỉnh thường xuyên các quy định của pháp luật về thuế sẽ ảnh hưởng đến tính ổn định của chính sách và hệ thống pháp luật, nếu không quản lý chặt rất dễ bị lợi dụng, giống như từng xảy ra với các gói kích cầu kinh tế được thực hiện vào thời kỳ suy giảm kinh tế năm 2009, dù đã tạo thuận lợi cho doanh nghiệp sản xuất kinh doanh nhưng vẫn còn không ít bất cập.

Trong báo cáo kiểm toán gửi đến Quốc hội tại kỳ họp thứ nhất, Kiểm toán Nhà nước (KTNN) cho rằng cơ bản chính sách hoàn, miễn, giảm, giãn thuế năm 2009 đã tạo thuận lợi hơn cho việc nhập khẩu, tiêu thụ hàng hóa; giảm gánh nặng về vốn cho doanh nghiệp; giúp các nhà đầu tư tiếp tục triển khai dự án, thúc đẩy sản xuất; góp phần ngăn chặn suy giảm kinh tế và lạm phát. Mặc dù việc miễn, giảm, giãn thuế vượt dự kiến trên 4.900 tỷ đồng, nhưng thu ngân sách vẫn vượt dự toán, tốc độ tăng GDP quý sau cao hơn quý trước.

Theo phân tích của KTNN, quy định về giảm thuế GTGT đối với cơ sở kinh doanh áp dụng theo phương pháp khoán (nằm trong gói kích cầu năm 2009) chưa phù hợp với quy định của luật; một số thông tư hướng dẫn thiếu cụ thể, gây nhiều vướng mắc; giảm thuế không đúng đối tượng; xác định thuế thu nhập doanh nghiệp được giảm không đúng nhưng chưa được cơ quan thuế kiểm tra, thanh tra, xử lý kịp thời (thuế kê khai giảm không đúng, kiến nghị xử lý truy thu hơn 15 tỷ đồng); cấp danh mục hàng hóa xuất nhập khẩu miễn thuế không đảm bảo chặt chẽ, thiếu thủ tục…

Liên quan đến hỗ trợ lãi suất (HTLS), theo KTNN, trong quá trình triển khai, một số văn bản hướng dẫn thiếu chi tiết, chưa rõ ràng, cụ thể, không nhất quán, gây khó khăn cho doanh nghiệp. Quy định HTLS chỉ thực hiện đối với các khoản vay để đầu tư mới phát triển sản xuất, kinh doanh, nhưng tiêu chí xác định dự án đầu tư mới có nhiều quan điểm khác nhau, dẫn đến khó khăn, chậm trễ trong HTLS.

Việc HTLS cho vay mua máy móc thiết bị, vật tư phục vụ sản xuất nông nghiệp và vật liệu xây dựng nhà ở khu vực nông thôn chưa thực sự đi vào đời sống nhân dân do còn những vướng mắc, chưa đạt được mục tiêu đề ra. Một số tổ chức tín dụng cho vay HTLS chưa đúng quy định lên đến 258 tỷ đồng…

Vấn đề đặt ra là việc thực hiện chính sách miễn, giảm, giãn thuế, phí còn mang tính bình quân, chưa thật trúng trọng tâm cần khuyến khích, nhiều doanh nghiệp (nhất là doanh nghiệp nhỏ và vừa) sản xuất, kinh doanh gặp khó khăn, do không có thu nhập chưa được hưởng chính sách ưu đãi về thuế thu nhập doanh nghiệp. Vì thế, chính sách HTLS năm 2009 mới tác động trên phạm vi hẹp.

Trong thực tế nhiều tổ chức tín dụng đã cho vay cả doanh nghiệp thừa vốn, sử dụng vốn sai mục đích, cho vay đối tượng trùng lắp, vay vốn HTLS rồi chuyển sang tiền gửi, các doanh nghiệp nhỏ và vừa tiếp cận nguồn vốn này còn hạn chế…

Việc nhắc lại các vấn đề liên quan đến gói kích cầu kinh tế từ năm 2009 là chuyện chẳng đặng đừng, nhưng là vấn đề cần có thái độ nghiêm túc, rút kinh nghiệm và có sự cam kết trước Quốc hội về những tồn tại. Không thể cứ chi trước rồi giải trình sau, bội chi năm nào cũng tăng không thấy giảm. Những mặt tích cực và hạn chế của chính sách là bài học trong việc ban hành và thực thi chính sách hiện nay cũng như sau này, để nền kinh tế Việt Nam phát triển nhanh và bền vững.

ĐẦU TƯ TÀI CHÍNH

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Góc chuyên gia

Tăng cường kỷ luật ngân sách

(ĐTTCO) - Khuyết điểm lớn nhất của hệ thống tài chính công là vấn đề kỷ luật ngân sách không nghiêm ngay từ khâu lập dự toán, tổ chức thực hiện và chế độ giám sát trong suốt quá trình thực hiện.
 

Chính sách

105 TTHC Bộ Tài chính thực hiện qua dịch vụ bưu điện

(ĐTTCO)- Bộ Tài chính đã ban hành Quyết định số 1043/QĐ-BTC về việc công bố danh mục thủ tục hành chính có thể thực hiện qua dịch vụ bưu chính công ích thuộc phạm vi chức năng quản lý nhà nước của Bộ Tài chính.