Cẩn trọng điện hạt nhân

 Cẩn trọng điện hạt nhân ảnh 1

 Mô hình dự án Nhà máy điện hạt nhân
tại Ninh Thuận. (Nguồn: Internet)

Sau trận động đất - sóng thần ở Nhật Bản và mới ngày hôm qua (24-8) trận động đất ở Hoa Kỳ đã khiến 2 nhà máy điện hạt nhân tại nước này phải tạm ngưng hoạt động, đã làm dấy lên mối lo ngại sâu sắc về điện hạt nhân.

Điều này đòi hỏi trước khi xây dựng nhà máy điện hạt nhân (NMĐHN), cần phải giải quyết được 3 vấn đề cơ bản: Đánh giá chính xác về tầng địa chất tại vị trí xây dựng nhà máy để hạn chế rủi ro, trang thiết bị nhà máy phải hiện đại và việc vận hành phải bảo đảm an toàn tuyệt đối.

Theo báo cáo của Bộ Công Thương, nhu cầu điện sản xuất ở Việt Nam đến năm 2020 khoảng 294 tỷ kWh và đến năm 2030 khoảng 562 tỷ kWh. Trong khi đó, khả năng cung cấp nhiên liệu từ các nguồn năng lượng sơ cấp cho sản xuất điện năng chỉ đáp ứng được khoảng 230 tỷ kWh vào năm 2020 và 293 tỷ kWh vào năm 2030.

Vì vậy việc phát triển năng lượng hạt nhân là nguồn bổ sung quan trọng. Dự án NMĐHN đầu tiên do Tập đoàn Điện lực Việt Nam làm chủ đầu tư sẽ gồm 2 nhà máy đặt tại tỉnh Ninh Thuận, mỗi nhà máy có công suất 2.000MW với 2 tổ máy.

Dự kiến đến năm 2020, tổ máy đầu tiên được đưa vào vận hành sẽ cung cấp khoảng 1% tổng lượng điện tiêu thụ trong cả nước và đến khi hoàn thành toàn bộ, 2 nhà máy này sẽ cung cấp lượng điện tăng dần, từ 6% tổng lượng điện cả nước vào năm 2030 lên 20-25% vào năm 2050.

Kết quả khảo sát cho thấy vị trí xây dựng các NMĐHN không nằm trên trục đứt gãy, nhưng có ý kiến cho rằng một số nghiên cứu về đứt gãy trước đây bị bỏ sót. Do vậy cần nghiên cứu kỹ lưỡng vấn đề này để quyết định vị trí xây dựng NMĐHN, bảo đảm tính bền vững của công trình khi đã xây dựng xong và đưa vào vận hành.

Theo các tài liệu nghiên cứu của nhóm nhà khoa học thuộc Viện Khoa học địa chất và khoáng sản, vấn đề đứt gãy tại vị trí xây dựng NMĐHN 1 (xã Phước Dinh, huyện Ninh Phước) và NMĐHN 2 (xã Vĩnh Hải, huyện Ninh Hải) chưa thể hiện rõ ràng trên bề mặt đất liền, nhưng thể hiện khá rõ ở các dấu vết nứt gãy dưới biển.

Cụ thể tại khu vực Suối Mía (Phước Dinh), các nhà khoa học phát hiện các hiện tượng đứt gãy được tạo thành một địa hào rộng hơn 1.500m cắt qua cả đá gốc lẫn thềm biển và hiện chưa có đánh giá chính xác về tuổi và tính chất hoạt động của hịên tượng đứt gãy này.

Tại khu vực Vĩnh Hải, các nhà khoa học cũng phát hiện một số hiện tượng rất đáng chú ý. Trong đó có các hiện tượng tách rời đảo Hòn Đeo ra khỏi đất liền và gây vỡ mạch Hòn Đeo cũng như một loạt đảo khác về phía Đông - Bắc.

Bên cạnh đó, một số hiện tượng địa chất không bình thường đã làm xuất lộ nước ngầm chứa soda và các hiện tượng tạo nên cát sạn kết vôi, được cho là thuộc hệ tầng Mavieck (thuộc tầng địa chất núi Mavieck - Ninh Thuận) ở sát mép nước dọc bờ biển Vĩnh Hải.

Do đó, không thể chấp nhận vội vàng việc xây dựng NMĐHN mà chưa đánh giá địa chất khu vực này kỹ lưỡng, chính xác.

Một vấn đề được các nhà khoa học quan tâm là khi Luật Năng lượng nguyên tử ban hành đã lệ thuộc quá nhiều vào các quy định pháp luật trước đó như Luật Đầu tư, Luật Xây dựng, Luật Bảo vệ môi trường.

Theo các quy định hiện hành, Thủ tướng Chính phủ sẽ phê duyệt địa điểm, Bộ Khoa học - Công nghệ cấp phép xây dựng, Bộ Công Thương cấp phép vận hành. Những quy định này lại đi ngược với hướng dẫn xây dựng Luật Hạt nhân của Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA).

Theo IAEA, chỉ nên có một cơ quan duy nhất thực hiện cả 3 chức năng này. Đây là cơ quan có đủ năng lực kỹ thuật, con người và tài chính.

Nguồn nhân lực - một trong những mấu chốt làm nên các NMĐHN - đang khiến nhiều chuyên gia lo lắng, GS.TS Trần Hữu Phát, Chủ tịch Hội Năng lượng nguyên tử, Chủ tịch Hội đồng khoa học Viện Năng lượng nguyên tử Việt Nam, cho rằng nguồn nhân lực trong nước hiện nay chưa thể đáp ứng yêu cầu xây dựng và vận hành các NMĐHN.

Về việc chi nhiều tiền để thuê chuyên gia nước ngoài làm tư vấn cũng chưa phải là giải pháp tối ưu. Bởi lẽ khi nhân lực trong nước không hiểu gì về điện hạt nhân, không thể giao phó cho các nhà tư vấn nước ngoài những vấn đề trọng đại khi chúng ta - chủ đầu tư, cũng là đơn vị giám sát, không đủ kiến thức thông hiểu vấn đề.

Nhìn lại những vướng mắc, tồn tại nêu trên cho thấy cần giải quyết những vấn đề cốt lõi đang đặt ra trước khi ấn định thời gian xây dựng các NMĐHN. Một số nhà khoa học cho rằng: Chúng ta sẽ làm NMĐHN, nhưng không phải làm ngay, làm bằng mọi giá khi những yếu tố cơ bản còn yếu - vì việc xây dựng, vận hành năng lượng hạt nhân không phải chuyện đùa.

ĐẦU TƯ TÀI CHÍNH

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Trước đó, ngày 4-8-2017, giá xăng cũng đã tăng 599 đồng/ lít

Giá xăng tiếp tục tăng 461 đồng

(ĐTTCO)-Thông báo của liên bộ Công Thương-Tài chính phát đi chiều 19-8 cho biết, mặt hàng xăng RON 92 tăng 461 đồng/lít; xăng E5 tăng 431 đồng/lít.
 

Góc chuyên gia

Chính sách

105 TTHC Bộ Tài chính thực hiện qua dịch vụ bưu điện

(ĐTTCO)- Bộ Tài chính đã ban hành Quyết định số 1043/QĐ-BTC về việc công bố danh mục thủ tục hành chính có thể thực hiện qua dịch vụ bưu chính công ích thuộc phạm vi chức năng quản lý nhà nước của Bộ Tài chính.