Cần quy chế minh bạch riêng cho SCIC

Ông Hoàng Thạch Lân,

Giám đốc Môi giới CTCK MHBs:

Cần quy chế minh bạch riêng cho SCIC ảnh 1
Còn nhớ trước đây, Công ty Chứng khoán (CTCK) Kim Long (KLS) đem hàng ngàn tỷ đồng tiền mặt của mình đi gửi ngân hàng. KLS cũng đã công bố thị trường chứng khoán (TTCK) xấu, không đầu tư được nên đem tiền gửi tiết kiệm.

Động thái này của KLS có thể khiến nhiều người thất vọng phản ứng, nhưng suy cho cùng KLS muốn bảo toàn vốn hơn là đem tiền đầu tư nhưng lại thua lỗ nặng.

Trong mỗi thời kỳ, doanh nghiệp đều có mục đích, tiêu chí hoạt động riêng. Nếu những năm qua TCT Đầu tư và Kinh doanh vốn nhà nước (SCIC) xác định TTCK không thuận lợi, chú trọng “phòng thủ” bằng cách gửi tiền vào ngân hàng và tiến hành thoái vốn, xem ra SCIC làm được và hiệu quả. Nhưng chiến lược của SCIC là gia tăng đầu tư, giải ngân vào các doanh nghiệp hiệu quả thì chưa đạt.

Mấu chốt của vấn đề ở đây là chúng ta không biết được mục tiêu của SCIC trong từng giai đoạn để làm căn cứ đánh giá. Cũng vì sự thiếu thông tin này, nên việc nhận định các vấn đề liên quan đến hoạt động của SCIC sao cho thật công tâm là không dễ dàng.

Đơn cử, có ý kiến cho rằng SCIC “ngồi mát, ăn bát vàng” tại những doanh nghiệp lớn như Vinamilk. Thực ra chưa có cơ sở nào khẳng định chính xác việc này. Những ảnh hưởng của SCIC là cực lớn, mà đôi khi không cần thể hiện bằng hành động và công bố ra bên ngoài.

Liên quan đến vấn đề định giá tài sản của SCIC, như các khoản đầu tư của SCIC vào những doanh nghiệp niêm yết và không niêm yết.

Về giá trị thị trường, đối với những doanh nghiệp niêm yết rất dễ xác định, nhưng với những doanh nghiệp trên thị trường OTC rất khó vì nhiều lý do, chẳng hạn như cổ phiếu không có thanh khoản. Chính vì vậy, cách thức ghi nhận có thể theo giá trị sổ sách, nguyên giá, điều này có thể dẫn đến những khoản đầu tư nhiều khi giá thị trường thấp hơn giá trị sổ sách và ngược lại. 

Đối với đại đa số các nhà đầu tư trên TTCK, những gì biết về SCIC chủ yếu liên quan đến các đợt thoái vốn tại các doanh nghiệp. Bởi SCIC không phải là quỹ đầu tư, cũng không phải doanh nghiệp niêm yết nên nhà đầu tư không có cơ hội để tìm hiểu thêm, để “soi” kỹ hơn.

Nhưng ở đây có 2 nguyên tắc cần phải xác định rõ ràng. Đầu tiên, những yếu tố liên quan đến TTCK, đến cổ phần, cổ phiếu thì càng tiến đến minh bạch càng tốt. Kế tiếp, SCIC là một nhà đầu tư lớn, nếu không muốn nói là rất lớn, và cũng là cổ đông lớn tại rất nhiều doanh nghiệp.

Một đơn vị có vai vế như vậy lại càng phải minh bạch hơn nữa. Nhưng vấn đề ở đây là chúng ta vẫn đang trong quá trình nghiên cứu giải pháp minh bạch thông tin cho các tập đoàn, tổng công ty nhà nước, điều đó có nghĩa muốn SCIC minh bạch hơn nữa, sẽ phải có luật định.

Cũng phải nói rõ hơn nếu lấy những quy định về công bố thông tin của công ty đại chúng, hoặc công ty niêm yết “áp” vào SCIC thì thông tin chúng ta có thể tiếp cận được cũng khó lòng thỏa mãn. Chẳng hạn báo cáo tài chính, nếu chỉ xem qua theo những quy định hiện nay mới chỉ phản ánh bề nổi, huống chi SCIC lại là một siêu tổng công ty, tài sản cực lớn.

Luật sư Trần Minh Hải,

Giám đốc Công ty Luật Basico:

Về nguyên tắc, SCIC hoạt động như một doanh nghiệp, nhưng với mô hình, quy mô và chức năng rất đặc biệt nên sẽ phải có cơ chế hoạt động riêng, tất nhiên vấn đề minh bạch thông tin cũng như vậy. Theo quan điểm của tôi, để tiến đến minh bạch thông tin nói chung và minh bạch tài chính nói riêng cho SCIC, cần lưu ý đến 3 điểm cốt yếu phải làm rõ như sau:

Thứ nhất, phải minh bạch về doanh thu, doanh thu đến từ những nguồn nào. Trên báo cáo tài chính của doanh nghiệp đều có doanh thu từ bán hàng, cung cấp dịch vụ, rồi doanh thu tài chính, doanh thu khác… Như vậy SCIC nếu tiến đến minh bạch cũng phải công bố theo hướng này.

Với đặc thù hoạt động của mình, SCIC vừa có nghĩa vụ chính trị, vừa có nhiệm vụ kinh doanh, đây là điều mà ai cũng biết. Nhưng đâu là ranh giới giữa 2 nhiệm vụ? SCIC sẽ có câu trả lời thuyết phục nhất khi minh bạch thông tin, số liệu để mọi người có thể thấy được một cách rõ ràng.

Thứ hai, minh bạch về tài sản, bao gồm tài sản cố định, tài sản lưu động, phân loại tài sản theo mục đích đầu tư, ngắn, dài hạn… Nói thẳng ra chỉ cần SCIC minh bạch vấn đề này, hiệu quả của SCIC đến đâu mọi người sẽ có cái nhìn chính xác nhất mà khỏi cần phải tranh luận nhiều.

Thậm chí, nhờ việc minh bạch này thị trường, nhà đầu tư cũng có thể dự báo về những rủi ro có thể xuất hiện trong hoạt động đầu tư của SCIC trong tương lai, để từ đó đưa ra những cảnh báo. Đây là một điều tốt cho SCIC vì vừa được giám sát, lại vừa được góp ý xây dựng.

Thứ ba, phải tiến đến công khai những khoản chi tiêu, từ những khoản chi rõ ràng đến nhạy cảm như lương bổng cho lãnh đạo của SCIC, chi hoa hồng trong các giao dịch…

Sự công khai này hướng đến việc đánh giá hiệu quả của những khoản chi trong hoạt động của SCIC như thế nào. Theo tôi, 3 yếu tố này là xương sống để tạo nên sự minh bạch cho SCIC nói riêng và các doanh nghiệp nói chung, chứ không phải trên các loại báo cáo, số liệu…

Minh bạch phải hướng đến cả quy trình, hệ thống không thể làm một cách đơn lẻ. Minh bạch phải đi kèm với tự giác, tự bản thân SCIC phải nhận thấy nghĩa vụ cũng như những lợi ích liên quan đến minh bạch và tiến đến xây dựng dần các quy trình.

Chẳng hạn thay vì công bố theo năm, SCIC có thể chủ động công bố theo quý… miễn là công bố đúng đắn, hợp lý và hợp luật.

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

TPHCM nhập siêu hơn 4,5 tỷ USD

TPHCM nhập siêu hơn 4,5 tỷ USD

(ĐTTCO) - Theo Cục Hải quan TPHCM, tính từ đầu năm đến ngày 12-12, kim ngạch xuất nhập khẩu qua các cửa khẩu trên địa bàn đạt 88,5 tỷ USD, tăng 6,24% (tăng 5,2 tỷ USD) so với cùng kỳ 2016.

Góc chuyên gia

Cổ phần hóa đang đi vào thực chất

(ĐTTCO) - Theo ông ĐẶNG QUYẾT TIẾN (ảnh), Cục trưởng Cục Tài chính doanh nghiệp (DN), với việc công khai danh mục và tỷ lệ cổ phần hóa (CPH) DN từng năm, DN thoái vốn đã cho thấy quyết tâm của Chính phủ trong việc cải cách DN. Trao đổi với ĐTTC, ông Tiến nhận định:
 

Chính sách

105 TTHC Bộ Tài chính thực hiện qua dịch vụ bưu điện

(ĐTTCO)- Bộ Tài chính đã ban hành Quyết định số 1043/QĐ-BTC về việc công bố danh mục thủ tục hành chính có thể thực hiện qua dịch vụ bưu chính công ích thuộc phạm vi chức năng quản lý nhà nước của Bộ Tài chính.