Bịt lỗ hổng quản lý, trách nhiệm

Bịt lỗ hổng quản lý, trách nhiệm ảnh 1

Chính phủ vừa ban hành Nghị định 99 về phân công, phân cấp thực hiện các quyền, trách nhiệm, nghĩa vụ của chủ sở hữu nhà nước đối với doanh nghiệp nhà nước (DNNN) và vốn nhà nước đầu tư vào doanh nghiệp.

Nghị định này ra đời nhằm đáp ứng yêu cầu quản lý, giám sát đối với DNNN, đặc biệt các tập đoàn, tổng công ty nhà nước (TĐ, TCT). Đây là quy định pháp lý quan trọng, được kỳ vọng sẽ khắc phục được “nghịch lý” tồn tại lâu nay khi các TĐ, TCT làm ăn không hiệu quả, thất thoát nhưng về mặt quản lý nhà nước, bộ quản lý ngành dường như… vô can.

Việc tổ chức thực hiện quyền, trách nhiệm, nghĩa vụ của chủ sở hữu nhà nước đối với DNNN và doanh nghiệp có vốn nhà nước không phải là vấn đề mới. Trước đây, Luật DNNN năm 2003 và Luật Doanh nghiệp năm 2005 đều đã có quy định.

Năm 2005, Chính phủ cũng đã ban hành Nghị định 132 quy định về phân công, phân cấp thực hiện quyền của chủ sở hữu nhà nước đối với doanh nghiệp 100% vốn nhà nước và doanh nghiệp có vốn đầu tư nhà nước. Tiếp đó, năm 2006 Chính phủ đã ban hành Nghị định 86 sửa đổi Nghị định 132.

Sau 7 năm thực hiện, nghị định này đã lộ rõ nhiều điểm bất cập, vướng mắc, thậm chí có chỗ còn sơ hở. Vì thế, năm 2010, Chính phủ đã đặt ra vấn đề phải sửa đổi Nghị định 132 và Nghị định 86 để vừa đáp ứng được yêu cầu thực tế đặt ra, khắc phục được những tồn tại, vừa đảm bảo quyền tự chủ kinh doanh của doanh nghiệp, cũng như tăng cường quyền kiểm tra, giám sát, thanh tra của chủ sở hữu nhà nước đối với hoạt động doanh nghiệp. Qua nhiều lần bàn thảo, tới nay Nghị định 99 mới chính thức ra đời, thay thế Nghị định 132 và Nghị định 86.

Nghị định 99 phân rõ thẩm quyền của Chính phủ, Thủ tướng và các bộ, ngành, địa phương. Trong đó, thẩm quyền của Chính phủ là ban hành cơ chế, quy định về chế độ bổ nhiệm, tuyển dụng, tài chính, lương thưởng, trách nhiệm kiểm tra, giám sát, thanh tra tại các TĐ, TCT...

Đồng thời, ban hành điều lệ của các TĐ và một số TCT gồm: TCT Đầu tư và kinh doanh vốn nhà nước (SCIC), Vietnam Airlines, Vinalines, TCT Đường sắt Việt Nam, TCT Lương thực miền Bắc, TCT Lương thực miền Nam. Trong khi đó, trách nhiệm, quyền hạn của Thủ tướng đối với TĐ bao gồm quyết định thành lập; quyết định vốn điều lệ; bổ nhiệm chủ tịch hội đồng thành viên và phê duyệt chiến lược, kế hoạch sản xuất kinh doanh và kế hoạch đầu tư phát triển 5 năm.

Theo Nghị định 132 và 86 trước đây, Thủ tướng bổ nhiệm chủ tịch và các thành viên hội đồng thành viên của TĐ, TCT do Thủ tướng quyết định thành lập. Nhưng với Nghị định 99 vừa ban hành, Thủ tướng chỉ bổ nhiệm chủ tịch hội đồng thành viên của các TĐ và SCIC.

Nghị định 99 quy định rất rõ quyền, trách nhiệm của bộ quản lý ngành là thực hiện giám sát, kiểm tra thường xuyên và thanh tra việc TĐ chấp hành pháp luật, quản lý sử dụng bảo toàn và phát triển vốn; việc thực hiện chiến lược, kế hoạch; việc thực hiện chế độ tuyển dụng, tiền lương, tiền thưởng của TĐ; đánh giá thực hiện mục tiêu, nhiệm vụ ngành nghề kinh doanh được giao và kết quả hoạt động, hiệu quả sản xuất kinh doanh của TĐ; đánh giá đối với chủ tịch và thành viên hội đồng thành viên, kiểm soát viên chuyên ngành, tổng giám đốc, phó tổng giám đốc, kế toán trưởng trong việc quản lý điều hành TĐ.

Nội dung này hết sức quan trọng, bởi vừa qua chúng ta làm chưa tốt việc kiểm tra, giám sát thường xuyên. Nếu kiểm tra, giám sát thường xuyên tốt sẽ kịp thời phát hiện những yếu kém, lệch lạc, thậm chí những sai phạm mới manh nha để khắc phục ngay.

Với tinh thần nghị định mới “đã giao nhiệm vụ thì có cơ chế đi liền, có phương tiện, điều kiện để làm”. Nghĩa là nếu để xảy ra thua lỗ, thất thoát ở TĐ, TCT, trước hết hội đồng thành viên, tổng giám đốc doanh nghiệp đó phải chịu trách nhiệm. Đồng thời, bộ quản lý ngành, địa phương là cấp trên của chủ sở hữu trực tiếp cũng phải chịu trách nhiệm, phải giải trình.

Hy vọng, với các quy định chặt chẽ của Nghị định 99, tình trạng sử dụng tiền nhà nước, tiền của nhân dân một cách vô tội vạ trong hoạt động sản xuất kinh doanh như đã từng xảy ra ở các TĐ, TCT sẽ không lặp lại, khắc phục được tình trạng khi xảy ra thua lỗ, thất thoát ở DNNN không ai đứng ra chịu trách nhiệm.

ĐẦU TƯ TÀI CHÍNH

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Trước đó, ngày 4-8-2017, giá xăng cũng đã tăng 599 đồng/ lít

Giá xăng tiếp tục tăng 461 đồng

(ĐTTCO)-Thông báo của liên bộ Công Thương-Tài chính phát đi chiều 19-8 cho biết, mặt hàng xăng RON 92 tăng 461 đồng/lít; xăng E5 tăng 431 đồng/lít.