Bị cưỡng chế vì nợ... 20.000 đồng!

Kể từ khi Thủ tướng Chính phủ ra Chỉ thị về tăng cường quản lý và cải cách thủ tục hành chính trong lĩnh vực thuế, hải quan, khoảng 3 tháng nay, hầu như các buổi đối thoại về thuế và hải quan nào được tổ chức cũng thu hút nhiều doanh nghiệp (DN) tham gia. Nhiều vướng mắc, bất cập trong lĩnh vực thuế, hải quan được DN mổ xẻ, chất vấn với mong muốn sớm có giải pháp gỡ rối.

Đi ngược Chỉ thị của Thủ tướng

 Bị cưỡng chế vì nợ... 20.000 đồng! ảnh 1
Buổi đối thoại giữa DN với Bộ Tài chính xung quanh những vướng mắc trong lĩnh vực thuế, hải quan do Phòng Thương mại - Công nghiệp Việt Nam (VCCI) tổ chức tại TPHCM giữa tuần rồi là một thí dụ. Dù thời gian chính thức diễn ra vào 8 giờ sáng, nhưng khá nhiều DN tranh thủ đến sớm, viết câu hỏi, chọn hàng ghế gần bàn chủ tọa.

Với số lượng hơn 600 DN có mặt, hội trường lớn của Dinh Thống Nhất không còn ghế ngồi nên hàng trăm người phải đứng theo dõi suốt hơn 4 giờ đồng hồ. Và hội trường trở nên ngột ngạt, nóng như “chảo lửa” khi đại diện DN thay phiên phản ánh những bất cập, vướng mắc, lẫn uất ức trong quá trình thực hiện các thủ tục thuế, hải quan.

Tôi thấy rất lạ tại sao trong cả thời gian dài không có động tĩnh gì, nhưng khi vừa có công bố kết quả xếp hạng quốc tế về chỉ số nộp thuế quá cao, Chính phủ vừa ra tín hiệu cải cách gắn với trách nhiệm cụ thể, lập tức thủ tục thuế đã giảm ngay tới vài ba trăm giờ. Tại sao việc giảm thời gian và thủ tục lại dễ dàng và nhanh như vậy? Và việc lâu nay nhiều cơ quan quản lý “ngâm tôm” cải cách thủ tục hành chính liệu có đi kèm động cơ lợi ích nhóm trong đó?

PGS.TS Trần Đình Thiên,
Viện trưởng Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương

Theo các DN, nhiều quy định, thủ tục hành chính về thuế, hải quan đang gây ra trở ngại lớn cho hoạt động sản xuất kinh doanh. Chẳng hạn, mỗi lần mở tờ khai hải quan làm thủ tục xuất nhập khẩu (XNK) hàng hóa, DN phải nộp lệ phí 20.000 đồng. Do quy định không được nộp tiền mặt tại cửa khẩu, DN phải thanh toán bằng chuyển khoản qua Kho bạc Nhà nước, tốn thêm chi phí chuyển khoản 16.500 đồng.

Nếu thanh toán chậm tiền lệ phí này DN sẽ bị đưa vào diện nợ thuế và bị cưỡng chế. Số tiền phí vài chục ngàn đồng đối với DN không lớn so với khoản tiền thuế hàng tỷ đồng nộp vào ngân sách thông qua hoạt động XNK. Thế nhưng thời gian hành DN chạy đôn chạy đáo, chầu chực chỉ để đóng một khoản phí quá nhỏ, có thể làm cho hoạt động kinh doanh bị gián đoạn, thậm chí bị đối tác phạt do chậm giao hàng.

Đây quả là một nghịch lý, đi ngược tinh thần Chỉ thị cải cách thủ tục thuế và hải quan của Thủ tướng Chính phủ. Theo đó phải đẩy nhanh thực hiện các giải pháp và giải quyết các thủ tục hỗ trợ DN, cắt giảm các thủ tục hành chính không cần thiết theo hướng đơn giản, công khai, minh bạch, tạo thuận lợi cho sản xuất kinh doanh của DN.

Không những gặp khó với những quy định rườm rà, phức tạp, DN hiện nay đang phải gánh thêm những khoản phí lớn từ “trên trời rơi xuống”. Lâu nay, những lô hàng hải quan xác định luồng đỏ phải kiểm tra qua máy soi container. Đây là trách nhiệm, nghĩa vụ của cơ quan nhà nước nhằm kiểm soát các mặt hàng rủi ro.

Trong khi đó, hải quan tại nhiều cảng hiện nay trang bị máy soi chiếu container, kiểm tra hàng hóa nhưng lại bắt DN nộp phí soi chiếu. Việc yêu cầu DN đóng phí đối với những lô hàng trên sẽ làm tăng thêm chi phí, giảm tính cạnh tranh so với những DN khác.

Tụt hạng môi trường kinh doanh?

Theo Thứ trưởng Bộ Tài chính Đỗ Hoàng Anh Tuấn, dù thời gian qua, ngành thuế và hải quan đã nỗ lực cải thiện cung cách phục, đơn giản thủ tục hành chính nhưng vẫn tồn tại nhiều bất cập. Như vấn đề DN bị cưỡng chế vì nợ 20.000 đồng lệ phí, ông Tuấn tái khẳng định: “Bộ Tài chính quy định DN nợ phí không được coi là nợ đọng thuế để đưa vào diện cưỡng chế, nếu DN nào bị tình trạng này cần thông báo với Tổng cục Hải quan. Đừng lấy 20.000 đồng nợ phí là cái cớ để gây khó cho DN. Chi cục thuế hay hải quan nào cưỡng chế phải chịu trách nhiệm trước pháp luật và đền bù thiệt hại cho DN”.

Về các loại phí soi chiếu hàng hóa, container, ông Tuấn cho biết Tổng cục Hải quan hiện đang kiểm tra, rà soát lại. Đây là phí do các công ty kinh doanh cảng đặt ra, là việc làm chưa đúng và vi phạm pháp luật nên Bộ Tài chính đã lên tiếng, đề nghị Tổng cục Hải quan có văn bản, công khai cảng nào có thu khoản phí này. Hiện cả nước có khoảng 5,6 triệu container, trong đó khoảng 9% soi chiếu các loại hàng hóa có nghi ngờ rủi ro, nhưng không thể để những DN có hàng bị soi chiếu tăng thêm chi phí so với DN khác.

Từ những bất cập trên, không khó hiểu vì sao môi trường kinh doanh của Việt Nam chưa được các nhà đầu tư đánh giá cao. Theo báo cáo “Môi trường kinh doanh 2015: Xa hơn hiệu quả” vừa được Ngân hàng Thế giới (WB) công bố, Việt Nam tiếp tục tụt hạng về môi trường kinh doanh so với năm ngoái, đứng thứ 78/189 quốc giá năm 2015, tụt 6 bậc so với thứ hạng 72/189 của năm 2014. Báo cáo môi trường kinh doanh năm 2014 của WB công bố hồi đầu tháng 10-2013, Việt Nam đứng thứ 99/189 quốc gia. Đáng chú ý, theo báo cáo của WB, thời gian DN phải bỏ ra để thực hiện thủ tục nộp thuế vẫn là 872 giờ/năm, không thay đổi so với những năm trước.

Trên thực tế thời gian qua với những nỗ lực của Chính phủ và Bộ Tài chính, thời gian nộp thuế của DN đã giảm đáng kể. Cụ thể, từ ngày 1-9-2014, việc thực hiện Thông tư 119 của Bộ Tài chính đã giúp giảm 201,5 giờ nộp thuế, tiết kiệm khoảng 3.000 tỷ đồng/năm cho DN.

Tiếp đó, Chính phủ ban hành Nghị định 91 giảm số lần nộp thuế giá trị gia tăng từ 12 lần xuống còn 4 lần, số lần nộp thuế thu nhập DN từ 4 lần xuống còn 1 lần. Qua đó, số giờ nộp thuế tiếp tục giảm thêm 88,36 giờ và tiết kiệm khoảng 1.400 tỷ đồng cho DN. 

Minh Tuấn

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Góc chuyên gia

Giảm thiểu rủi ro hệ thống ngân hàng

(ĐTTCO) - Dự án luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Các TCTD cần phải sửa đổi một số vấn đề liên quan đến kiểm soát quản lý tín dụng, nợ các tổ chức cá nhân… nhằm làm cho hệ thống tài chính trở nên lành mạnh và an toàn hơn. 

Chính sách

105 TTHC Bộ Tài chính thực hiện qua dịch vụ bưu điện

(ĐTTCO)- Bộ Tài chính đã ban hành Quyết định số 1043/QĐ-BTC về việc công bố danh mục thủ tục hành chính có thể thực hiện qua dịch vụ bưu chính công ích thuộc phạm vi chức năng quản lý nhà nước của Bộ Tài chính.