An dân và nuôi dưỡng nguồn thu

Luật Thuế thu nhập cá nhân (TNCN) đang áp dụng thi hành từ tháng 1-2009. Từ đó đến nay, tình hình kinh tế - xã hội có nhiều thay đổi, đặc biệt giá hàng hóa tiêu dùng và các dịch vụ thiết yếu (điện, nước, xăng, lương thực - thực phẩm, học phí, cước vận chuyển…) tăng khá cao nên luật thuế này đã lạc hậu so với thực tế. Việc sửa đổi Luật Thuế TNCN ngay trong năm 2011 là thật sự cần thiết đối với sự phát triển bền vững kinh tế - xã hội và cải thiện đời sống người lao động.

Qua thực tế thực hiện Luật Thuế TNCN thông qua Thông tư hướng dẫn thi hành 84/2008/TT-BTC ngày 30-9-2008 và Thông tư 62/2009/TT-BTC ngày 27-3-2009 của Bộ Tài chính, theo chúng tôi việc sửa đổi Luật Thuế TNCN lần này cần tập trung vào một số vấn đề.

Cần quy định rõ thu nhập chịu thuế TNCN theo hướng loại trừ một số khoản thu nhập của người lao động ra khỏi thu nhập chịu thuế, như tiền thưởng tháng, quý, năm, lương tháng 13; thu nhập từ nhận thừa kế là bất động sản như quyền sử dụng đất, quyền sử dụng đất có tài sản gắn liền với đất, quyền sử hữu nhà ở, căn hộ chung cư, quyền thuê đất, mặt nước. Tiền thưởng tháng, quý, năm, lương tháng 13 là sự ghi nhận hiệu quả làm việc của người lao động trong khoảng thời gian đó. Khoản thu nhập này nhằm khuyến khích, tạo động lực cho người lao động làm việc hiệu quả hơn. Khi họ có thu nhập nhiều hơn, ngành thuế thu được nhiều thuế hơn. Người nhận thừa kế hầu hết đều có quan hệ ruột thịt hay rất gần với người cho thừa kế. Đồng thời, tài sản thừa kế do lao động của người cho thừa kế tạo ra và lúc phát sinh thu nhập tạo ra tài sản này người cho thừa kế đã nộp thuế TNCN theo quy định. Do vậy, thu nhập từ nhận tài sản thừa kế không nên nằm trong thu nhập chịu thuế TNCN.

 Tăng mức thu nhập bắt đầu chịu thuế TNCN, thu nhập chiết trừ gia cảnh là cần thiết và tất yếu. Tuy nhiên, tăng theo yếu tố nào và tăng lên bao nhiêu, cơ sở để tăng là điều nên bàn. Theo chúng tôi, dự kiến sửa đổi Luật Thuế TNCN theo hướng quy định mức thu nhập bắt đầu chịu thuế dựa vào mức tiền lương tối thiểu mà Nhà nước quy định cho từng vùng là hợp lý. Bởi mức lương tối thiểu từng vùng là yếu tố đã được tính toán kỹ, có cơ sở khoa học và thực tế. Người lao động sống trong cùng một vùng đều chịu ảnh hưởng của giá hàng hóa và dịch vụ thiết yếu như nhau. Và, lấy mức tiền lương tối thiểu bình quân cho các loại hình đơn vị và doanh nghiệp trong cùng một vùng là thấu tình đạt lý. Hệ số của từng ngạch, bậc lương trong thang bảng lương do Nhà nước quy định cho đơn vị hành chính là sản phẩm của quá trình nghiên cứu chặt chẽ. Trong đó, có chức danh công chức có hệ số lương cao nhất. Lấy mức tiền lương tối thiểu bình quân cho các loại hình đơn vị và doanh nghiệp trong vùng nhân với hệ số lương cao nhất này để tính mức thu nhập bắt đầu chịu thuế TNCN là thỏa đáng.

Mức chiết trừ gia cảnh cho một người phụ thuộc bằng 2/3 (khoảng 66%) của thu nhập bắt đầu chịu thuế là thực tế và phù hợp với đạo lý của người Việt Nam. Vì để nuôi dưỡng một người phụ thuộc không bệnh tật, người lao động ít nhất phải có số tiền bằng hai phần ba mức thu nhập bắt đầu chịu thuế TNCN của bản thân.

Thuế suất thuế TNCN là yếu tố quan trọng để thu thuế TNCN nuôi dưỡng nguồi thu. Hiện nay đang áp dụng nhiều mức thuế suất từ 5-35%. Để dễ hiểu, dễ làm, ít tốn kém giấy tờ và tiền bạc cho việc tính thuế TNCN của người lao động, theo chúng tôi nên áp dụng mức thuế suất như sau: Từ thu nhập bắt đầu chịu thuế đến mức thu nhập gấp 3 lần thu nhập bắt đầu chịu thuế áp dụng thuế suất 3%; từ mức trên mức thu nhập chịu thuế suất 3% đến mức thu nhập gấp 5 lần thu nhập bắt đầu chịu thuế, thuế suất 10%; trên mức thu nhập chịu thuế suất 10% áp dụng thuế suất 20%.

Luật Thuế TNCN là một trong những bộ luật khá nhạy cảm, liên quan trực tiếp đến đời sống người dân. Vì thế khi sửa đổi, chúng tôi mong các nhà làm luật tính toán kỹ để người lao động tự giác kê khai, nộp thuế, không “né” thuế và Luật Thuế TNCN không sớm bị lạc hậu.

Tố Nga - (TPHCM)

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Góc chuyên gia

Lực cản kìm hãm kinh doanh vẫn còn

(ĐTTCO) - Cạnh tranh là điều tất yếu trong nền kinh tế thị trường. Tuy nhiên, những quy định rườm rà đang là rào cản, kìm hãm doanh nghiệp (DN) cạnh tranh, gây lãng phí lớn cho xã hội. 

Chính sách

105 TTHC Bộ Tài chính thực hiện qua dịch vụ bưu điện

(ĐTTCO)- Bộ Tài chính đã ban hành Quyết định số 1043/QĐ-BTC về việc công bố danh mục thủ tục hành chính có thể thực hiện qua dịch vụ bưu chính công ích thuộc phạm vi chức năng quản lý nhà nước của Bộ Tài chính.