SOS ô nhiễm châu Á (K2): Indonesia đốt rừng

Tại Indonesia, khói mù thường bùng lên vào giữa năm vì tập quán làm sạch đất trồng bằng cách đốt lửa, dẫn tới cháy rừng. Khói mù từ Indonesia tràn sang che phủ một phần Malaysia và toàn bộ đảo quốc Singapore.

Năm sau tệ hơn năm trước

Khói mù từ Indonesia lan sang khiến 2 nước láng giềng Malaysia và Singapore ngạt thở trong một màn khói dày đặc, cay xè. Năm 1997, những đám cháy rừng Indonesia gây ra nhiều tuần nghẹt thở khói mù trên diện rộng ở Đông Nam Á, riêng tại Singapore, chỉ số ô nhiễm không khí chạm mức 226, ước tính gây thiệt hại 9 tỷ USD chi phí y tế và gián đoạn hàng không, ngưng trệ kinh doanh.

Có vẻ như Indonesia bế tắc trong việc giải quyết vấn đề khói mù vì năm sau tình hình lại tệ hơn năm trước, và năm nay là năm tồi tệ nhất trong hơn 15 năm qua. Từ giữa tháng 6, cháy rừng bùng phát ở Sumatra với gần 300 vị trí được xác định là “điểm nóng”. Jakarta đã huy động 5.000 lính cứu hỏa, quân nhân, cảnh sát cùng với 3 trực thăng dội “bom nước” và máy bay tạo mây nhằm cố gắng gây mưa nhân tạo để dập lửa.

Khói mù Indonesia tràn sang che phủ một phần Malaysia và toàn bộ đảo quốc Singapore. Khói mù bao phủ khu vực trong hơn 1 tuần, đã “xua đuổi” du khách, gây thiệt hại tiền bạc các doanh nghiệp, hàng trăm trường học phải đóng cửa, cuộc sống người dân bị đảo lộn, quan hệ ngoại giao trở nên căng thẳng.

Tại Malaysia, tình trạng khẩn cấp được ban bố ở 2 khu vực miền Nam sau khi chỉ số ô nhiễm tăng cao gấp đôi mức độc hại. Tại đảo quốc Singapore, chỉ số ô nhiễm không khí liên tục lập những kỷ lục mới và đến trưa 21-6 đã lên tới 401, được xem là mức độ hết sức độc hại.

Những cuộc họp khẩn của quan chức môi trường Singapore và Indonesia đã diễn ra tại Jakarta nhưng kết quả chẳng đi đến đâu. Bộ trưởng Môi trường Singapore bực tức viết trên Facebook rằng “không quốc gia hay công ty nào có quyền gây ô nhiễm không khí rồi người dân Singapore phải gánh chịu hậu quả”. Trong khi đó, Bộ trưởng Phúc lợi Indonesia “độp” rằng Singapore “cư xử như trẻ con”, và những quan chức khác của Indonesia cáo buộc các công ty dầu cọ nước ngoài (trong đó có nhiều công ty Singapore) cũng có phần trách nhiệm về việc gây cháy rừng.

Singapore lãnh đủ

Danh tiếng sạch và xanh của Singapore bị tổn hại vì các đám cháy rừng ở Indonesia. Danh tiếng thiên đường của doanh nghiệp và người nước ngoài có thể bị tổn thương nếu sương mù trở thành một tai họa hàng năm, các nhà phân tích cảnh báo. Singapore từ lâu đã là một sự lựa chọn cho các công ty nước ngoài và hàng ngàn gia đình người nước ngoài vì cơ sở hạ tầng, giáo dục và y tế hàng đầu, môi trường xanh tươi, chất lượng sống cao.

SOS ô nhiễm châu Á (K2): Indonesia đốt rừng ảnh 1

Singapore lãnh đủ khói mù từ Indonesia.

Nhưng hình ảnh trở nên u ám trong tuần thứ ba của tháng 6 sau khi những đám khói mù từ những đám cháy trên đảo Sumatra của Indonesia gần đó phủ kín các thành phố trong sương khói cay xè. Quan chức Singapore cảnh báo tình trạng ô nhiễm không khí nghiêm trọng đó có thể trở lại bất cứ lúc nào vào mùa khô từ tháng 6 đến tháng 9.

Nếu khói mù trở thành một cuộc khủng hoảng hàng năm, một số công ty đa quốc gia có lẽ sẽ xem xét di dời văn phòng, các hoạt động quan trọng và gia đình người nước ngoài ra khỏi Singapore, các nhà phân tích cảnh báo. “Danh tiếng của Singapore về môi trường sống trong lành đang bị đe dọa nếu vấn đề trở nên tồi tệ mỗi năm mà không có biện pháp nào giải quyết” - Jonathan Galaviz, Giám đốc quản lý công ty tư vấn kinh doanh có trụ sở tại Hoa Kỳ Galaviz and Company, nhận định.

Người nước ngoài ở Singapore lo lắng. Trên các diễn đàn trực tuyến, một số thành viên tự hỏi chính phủ sẽ sơ tán họ đi đâu, một số gia đình quyết định xin nghỉ phép để sang các nước láng giềng lánh nạn. Nếu sương mù trở thành một vấn đề kéo dài hoặc lặp đi lặp lại, ngành công nghiệp du lịch của Singapore (chiếm 6% GDP) có thể bị thiệt hại nặng.

Lượng khách quốc tế trung bình 40.000 lượt/ngày hiện nay có thể sẽ sụt giảm, các nhà kinh tế nói. Trong cao điểm đại dịch SARS năm 2003, lượng khách hàng ngày của Singapore từ khoảng 20.000 giảm xuống chỉ còn 5.000-6.000 trong quý đầu tiên, chuyên gia kinh tế khu vực Song Seng Wun của ngân hàng Malaysia CIMB cho biết.

Ở đỉnh cao của cuộc khủng hoảng khói mù, một số điểm du lịch ngoài trời đóng cửa trong khi một số du khách rời Singapore sớm hơn dự kiến và một hội nghị quốc tế về giảm mối đe dọa của vũ khí hạt nhân cũng bị hủy bỏ.

Tổng thống Indonesia Susilo Bambang Yudhoyono đã lên tiếng xin lỗi Singapore và Malaysia vì cuộc khủng hoảng khói mù. Vấn đề khói mù cũng được mang ra thảo luận tại cuộc họp hàng năm các ngoại trưởng ASEAN tại Brunei vào cuối tháng 6. Indonesia tuyên bố các đám cháy rừng đã giảm đáng kể và cam kết sẽ duy trì nỗ lực để giải quyết vấn đề này.

Tuy nhiên, Singapore mong muốn tăng áp lực lên Indonesia để nước này phải triệt để giải quyết vấn đề khói mù chứ không chỉ đưa ra những lời hứa hẹn. “Chúng ta cần phải có giải pháp lâu dài ngăn chặn vấn đề này tái diễn hàng năm” - Thủ tướng Singapore Lý Hiển Long nhấn mạnh. 

Bảo Trúc

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Chủ nghĩa tư bản nhà nước Trung Quốc(K1): Định chế hoạt động ngân hàng

Chủ nghĩa tư bản nhà nước Trung Quốc(K1): Định chế hoạt động ngân hàng

(ĐTTCO) - Hoạt động ngân hàng Trung Quốc có khác biệt đáng kể so với phương Tây. Để hiểu được lập trường của Trung Quốc trong việc tham gia thiết lập các định chế ngân hàng quốc tế, cần tìm hiểu sự phát triển của định chế này, phân tích cách thức tổ chức mang tính chất kinh tế -chính trị khác biệt của Trung Quốc.