Phóng xạ - Di chứng khó lường (K2): Những vụ bị ém nhẹm

(ĐTTCO) - Trong khi những thảm họa như Chernobyl và Fukushima đã được thừa nhận và công bố, vẫn còn những thảm họa chưa được công bố khiến người dân trong vùng bị ảnh hưởng không được cảnh báo hay sơ tán, có nguy cơ hứng chịu nhiều tác động nghiêm trọng.
 
Vượt chuẩn 1.000 lần
Vào cuối tháng 9, đầu tháng 10-2017, nhiều cơ quan giám sát phát hiện một lượng bức xạ bất thường trên bầu trời châu Âu. Viện Bảo vệ phóng xạ và An toàn Hạt nhân Pháp (IRNS) cho biết đã phát hiện ruthenium-106 trên khắp nước Pháp trong thời gian từ 27-9 đến 13-10 ở mức vài mili becquerels/m3 không khí. Tính toán của IRNS cho rằng nguồn gốc của các đám mây phóng xạ nằm đâu đó giữa sông Volga và dãy núi Ural của Nga. Tuy nhiên, phía Nga phủ nhận sự xuất hiện của những đám mây này.
 Theo một kết quả nghiên cứu của Hoa Kỳ được công bố vào tháng 9-2015, mức độ phóng xạ trong xỉ tro than cao gấp 100 lần so với chất thải của nhà máy hạt nhân. Tro bụi của nhà máy nhiệt điện có thể khiến cây trồng ở khu vực lân cận nhà máy nhiệt điện bị nhiễm liều lượng phóng xạ cao hơn 50-200% so với cây trồng xung quanh nhà máy hạt nhân.
Mãi đến ngày 21-11, Cơ quan khí tượng thủy văn Nga Roshydromet mới xác nhận “tình trạng ô nhiễm cực kỳ cao” ở các khu vực lân cận dãy núi Ural. Theo Roshydromet, các nhà khoa học phát hiện một lượng đồng vị phóng xạ mang tên ruthenium-106 cao gấp 986 lần so với tiêu chuẩn của Nga ở Argayash, một ngôi làng ở vùng Chelyabinsk phía Nam Ural. Argayash cách nhà máy xử lý hạt nhân khổng lồ Mayak chỉ 32km.
Năm 1957, nhà máy này phải chịu một trong những thảm họa hạt nhân tồi tệ nhất trong lịch sử, khiến 100.000 người phải sơ tán. Hiện nay, Mayak sản xuất các bộ phận cho vũ khí hạt nhân và quy trình sử dụng nhiên liệu hạt nhân. Mức phóng xạ cao gấp 440 lần cũng đo được tại ga Novogorny lân cận.
Tuy nhiên, trưởng nhóm nghiên cứu của Roshydromet, ông Maxim Yakovenko cho biết Nga không phải là nguyên nhân của đám mây phóng xạ. Trong khi đó, Rosatom, tập đoàn nhà nước phụ trách ngành công nghiệp hạt nhân của Nga, khẳng định phóng xạ không đến từ cơ sở nào của họ. Nhưng đến ngày 30-11, Cơ quan giám sát hạt nhân ASN của Pháp cho biết phát hiện chất phóng xạ cesium trong nấm mồng gà nhập khẩu từ Nga. Hiện vẫn chưa có kết luận cuối cùng về tình trạng ô nhiễm phóng xạ nghiêm trọng tại Argayash.
Phóng xạ - Di chứng khó lường (K2): Những vụ bị ém nhẹm ảnh 1 Các ngôi nhà tại ngôi làng gần Kimchaek thuộc bờ biển phía Đông Bắc Triều Tiên, khu vực này cách huyện Kilju khoảng 22 dặm về phía Nam. 

“Căn bệnh ma” ở Kilju
Ngày 4-12, các hãng tin thế giới đồng loạt đưa tin về “căn bệnh ma” tại các vùng lân cận khu thử hạt nhân Punggye-ri của CHDCND Triều Tiên. Theo báo Daily Star (Anh), 30 công dân Triều Tiên đã đào thoát đến Hàn Quốc từ huyện Kilju, gần khu thử hạt nhân, đều có dấu hiệu bị nhiễm bệnh do bức xạ. Những người này bao gồm Lee Jeong Hwan, người đang bị hành hạ bởi những con đau dữ dội, đang được các bác sĩ Hàn Quốc điều trị.
“Rất nhiều người đã chết, chúng tôi bắt đầu gọi nó là “căn bệnh ma”. Chúng tôi đang chết dần bởi quá nghèo và thiếu thức ăn. Bây giờ chúng tôi mới biết do phóng xạ” - cô Lee nói. Trong khi đó, bà Rhee Yeong Sil, một người đào thoát khác, trước đây sống chỉ cách khu thử nghiệm vài km, tiết lộ bà đã nhìn thấy đứa con người hàng xóm sinh ra bị biến dạng: “Chúng tôi không thể xác định giới tính của đứa trẻ bởi nó không có bộ phận sinh dục”. 
Thời Kim Jong Il cầm quyền, Triều Tiên đã thử nghiệm 2 quả bom hạt nhân ở Punggye-ri. Sau khi Kim Jong Il qua đời vào năm 2011, con trai kế nhiệm là Kim Jong Un đã thử nghiệm thêm 4 quả nữa. Lần thử nghiệm cuối cùng vào tháng 9 được cho đã dẫn đến sự cố sụp đường hầm khu vực thử hạt nhân vào tháng 10, có thể gây rò rỉ phóng xạ. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), phóng xạ có thể làm giảm chức năng của các mô và nội tạng, tùy thuộc vào mức độ tiếp xúc. Ở liều lượng thấp hơn, nó có nguy cơ lâu dài về bệnh ung thư.

80% cây cối bị chết
Hiệp hội Nghiên cứu Tầm nhìn Triều Tiên đã phỏng vấn 21 người đào thoát từng sống ở Kilju trong vài năm gần đây. Một người cho biết: “Tôi nghe một người bà con ở Kilju nói có những đứa trẻ dị dạng được sinh ra trong các bệnh viện ở đó”. Một người khác kể: “Tôi đã nói chuyện qua điện thoại với các thành viên trong gia đình còn ở trong nước và họ nói rằng tất cả giếng ngầm đã khô cạn sau lần thử hạt nhân lần thứ 6”. Suh Kyun-ryul, Giáo sư kỹ thuật hạt nhân thuộc Đại học Quốc gia Seoul, cho biết: “Do lớp đất bề mặt bị sập, các vết nứt được hình thành bên dưới, dẫn đến ô nhiễm tầng ngầm và nguồn nước”.
Những người đào thoát khác cho biết các đặc sản địa phương như cá hồi và nấm thông đã biến mất khỏi khu vực. “Cá hồi và nấm thông thường được gửi đến các quan chức cao cấp trong đảng Lao động Triều Tiên như những món quà trong những năm 1980, nhưng chúng đã biến mất sau lần thử hạt nhân đầu tiên vào năm 2006” - một người cho hay. Một người đào thoát khác đã từng làm việc với tư cách là một quan chức lâm nghiệp ở Kilju nói: “Nếu bạn trồng cây trên núi ở đây, 80% chúng sẽ chết, cao hơn rất nhiều so với trồng cây ở núi khác”.
Các nguồn tin từ Triều Tiên cũng cho biết những người dân ở Kilju bị cấm đi đến Bình Nhưỡng. “Những người địa phương Kilju đã có hẹn với các bác sĩ trong một bệnh viện lớn ở Bình Nhưỡng không được phép vào thủ đô sau cuộc thử nghiệm hạt nhân lần thứ 6. Những người đi tàu hỏa đến biên giới với các mẫu đất, nước và lá từ Kilju đã bị bắt và đưa vào trại giam” - nguồn tin cho biết. Bộ Thống nhất Hàn Quốc đã tiến hành các xét nghiệm nhiễm độc phóng xạ trên 30 người đào thoát Triều Tiên từ Kilju và vùng phụ cận kể từ tháng 10.
Theo báo cáo của Asahi và mô phỏng máy tính về những rò rỉ phóng xạ của Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Đại dương Hàn Quốc (KIOST), các điều kiện khí tượng tại thời điểm thử hạt nhân lần thứ 6 của Triều Tiên, các chất phóng xạ đi vào bầu khí quyển theo hướng Đông Bắc, ảnh hưởng đến khu vực rộng lớn chạm tới Nga, quần đảo Kuril và hòn đảo phía Bắc của Hokkaido.
Các nhà chức trách Hàn Quốc, Trung Quốc và Nhật Bản không ghi nhận mức bức xạ bất thường ngay sau vụ thử. Cơ quan Quản lý Hạt nhân Nhật Bản cho biết các chất phóng xạ sẽ không thải ra môi trường trong trường hợp thử hạt nhân dưới đất. Tuy nhiên, chuyên gia vũ khí hạt nhân Trung Quốc Wei Shijie nói với The Telegraph rằng một vụ rò rỉ hạt nhân là “không thể tránh khỏi”. Ông nói: “Cần một khoảng thời gian để phát hiện ra nó, bởi đã có những vết nứt trên ngọn núi và chất phóng xạ sẽ bị rò rỉ”.

Văn Cường

Tin liên quan

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Chủ nghĩa tư bản nhà nước Trung Quốc(K1): Định chế hoạt động ngân hàng

Chủ nghĩa tư bản nhà nước Trung Quốc(K1): Định chế hoạt động ngân hàng

(ĐTTCO) - Hoạt động ngân hàng Trung Quốc có khác biệt đáng kể so với phương Tây. Để hiểu được lập trường của Trung Quốc trong việc tham gia thiết lập các định chế ngân hàng quốc tế, cần tìm hiểu sự phát triển của định chế này, phân tích cách thức tổ chức mang tính chất kinh tế -chính trị khác biệt của Trung Quốc.