Tỷ phú xưa và nay

Kỳ 8: Tỷ phú từ thiện Azim Premji

Azim Premji, người tiên phong trong ngành công nghiệp gia công phần mềm của Ấn Độ, đã giúp khai mở một thế hệ chuyên gia có kỹ năng công nghệ cao, gia tăng tầng lớp trung lưu ở Ấn Độ. Gần đây ông tặng 2 tỷ USD vào Quỹ Azim Premji, là đóng góp từ thiện lớn nhất trong lịch sử của Ấn Độ hiện đại.

> Kỳ 7: Tỷ phú vàng Eike Batista

> Kỳ 6: Tỷ phú ngông Mikhail Prokhorov

> Kỳ 5: Ông trùm tìm kiếm Robin Li

> Kỳ 4: Huyền thoại tài chính J.P. Morgan

> Kỳ 3: Trùm xe hơi Henry Ford

> Kỳ 2: Vua thép Andrew Carnegie

> Tỷ phú xưa và nay (kỳ 1): Vua dầu Rockefeller, tỷ phú đầu tiên

Đa dạng hóa và tăng trưởng

Kỳ 8: Tỷ phú từ thiện Azim Premji ảnh 1

Tỷ phú từ thiện Azim Premji.

Azim Premji Hashim (sinh năm 1945) được coi là một ông trùm kinh doanh của Ấn Độ, Chủ tịch Wipro Limited - một trong những công ty hàng đầu trong ngành công nghiệp phần mềm Ấn Độ.

Cha Premji qua đời khi ông đang theo học tại Đại học Stanford danh tiếng ở Hoa Kỳ. Là con trưởng trong gia đình, Premji vội vã quay về, tiếp quản vị trí điều hành công ty nhỏ của cha. Pemji lúc đó mới 21 tuổi.

Trong cuộc họp cổ đông đầu tiên, một người đã đứng dậy, nói thẳng: “Này nhóc, cậu chẳng thể điều hành công ty, cậu nên bán cổ phần cho ai đó trưởng thành hơn”. Premji bị sốc, rất lo lắng nhưng vẫn quyết tâm đi đến cùng.

Premji nhận thấy nếu chỉ là một công ty nhỏ sản xuất chất béo sẽ khó có tương lai. Ông cố gắng lái công ty đi theo hướng sản xuất các sản phẩm chăm sóc người tiêu dùng có thương hiệu đàng hoàng.

Tiếp đó, công ty đa dạng hóa lĩnh vực kinh doanh sang các sản phẩm công nghệ thông tin (IT), rồi tiến lên cung cấp dịch vụ IT cho thị trường toàn cầu.

Để giúp nhân viên có phần trong sự thành công và tăng trưởng của Wipro, năm 1984, Premji đã thành lập Quỹ thưởng Wipro (WERT). WERT cho phép các nhân viên đủ điều kiện được quyền nhận cổ phiếu hạn chế (restricted share) và những lợi ích bù đắp khác tại thời gian và điều kiện quy định.

Lợi ích này bao gồm đóng góp tự nguyện, các khoản cho vay, lãi và cổ tức đầu tư trong WERT và các lợi ích tương tự. Cổ phiếu từ WERT được phát hành theo tên chung WERT và người lao động cho đến khi người lao động thực hiện xong các nghĩa vụ.

Sau 4 năm, quyền sở hữu hoàn toàn cổ phần sẽ được chuyển giao cho người lao động. Nếu việc làm bị chấm dứt (do tai nạn khuyết tật, tử vong hoặc nghỉ hưu), người lao động vẫn được giữ cổ phiếu hạn chế, hoặc cổ phiếu sẽ được chuyển giao cho người thừa kế hợp pháp và có thể thực hiện bất kỳ quyền nào đối với các cổ phiếu đó trong vòng 90 ngày sau khi việc làm chấm dứt.

Thực hiện tâm nguyện

Tạp chí Forbes, ước tính tài sản của Azim Premji đến tháng 3-2011 là 16,8 tỷ USD, giàu thứ 3 tại Ấn Độ và thứ 36 trên toàn cầu. Năm 2000, ông được tạp chí Asiaweek bầu chọn trong số 20 người quyền lực nhất thế giới. Ông đã hai lần được liệt kê trong số 100 người có ảnh hưởng nhất do tạp chí TIME bình chọn, một lần vào năm 2004 và gần đây nhất là vào năm 2011. Premji sở hữu khoảng 70% của Wipro Limited. Trong 4 thập niên, ông đã dẫn dắt Wipro đi từ sản xuất chất béo nấu ăn hydro hóa cùng với các sản phẩm tiêu dùng phát triển sang công nghiệp phần mềm, lớn mạnh từ một công ty 2,5 triệu USD thành người khổng lồ 7 tỷ USD.

Khi quay về tiếp quản doanh nghiệp của cha, Premji vẫn dự tính học tiếp để tốt nghiệp Đại học Stanford nhưng rồi công việc cuốn đi, Premji phải ngưng ý định học hành. Sau nhiều năm mải miết kinh doanh và phát triển công ty, 15 năm trước, ở độ tuổi ngũ tuần, Premji quyết định thực hiện tâm nguyện.

Ông xin trường Stanford cho ông được học tiếp từ xa để lấy 20 tín chỉ còn lại. Stanford chấp thuận. Tính ra Premji mất khoảng 300 giờ để hoàn tất chương trình học trong 4 hoặc 5 tháng. Ông không muốn rời công ty nên đã tranh thủ học vào lúc sáng sớm, đêm hôm khuya khoắt và những ngày cuối tuần. Nhiều lúc tưởng chừng không thể tiếp tục, nhưng ông vẫn cố gắng hết sức.

Cho đến một ngày, vị giáo sư ngành kỹ sư điện của Stanford liên lạc và báo rằng Premji đã thành công. Việc học dở dang nay đã hoàn thành, tâm nguyện bấy lâu cũng đã hoàn thành, Premji treo tấm bằng kỹ sư trong văn phòng của ông một cách tự hào.

Premji nói: “Những kinh nghiệm tôi có được khi du học đã rất hữu ích, dù giá đắt nhưng xứng đáng”. Ông cho rằng trường học tại Ấn Độ hạn hẹp và giáo điều, khác với lối giáo dục cởi mở, khuyến khích trải nghiệm thực tế ở nước ngoài.

Từ niềm tin một hệ thống giáo dục vững mạnh là điều cốt lõi nhằm duy trì tăng trưởng kinh tế cần thiết để kéo hàng triệu người dân Ấn Độ thoát khỏi đói nghèo, Premji đã tham gia tích cực vào các nỗ lực phổ cập giáo dục tiểu học ở Ấn Độ. Năm 2001, ông thành lập Azim Premji Foundation, một tổ chức phi lợi nhuận, với mong muốn đóng góp đáng kể để đạt được mục tiêu giáo dục phổ thông có chất lượng, tạo điều kiện cho một xã hội nhân đạo, công bằng và bền vững.

Tháng 12-2010, Premji cam kết đóng góp 2 tỷ USD cổ phiếu Wipro để cải thiện giáo dục trường học ở Ấn Độ, là đóng góp từ thiện lớn nhất trong lịch sử của Ấn Độ hiện đại. Premji cũng thành lập Trường Đại học Azim Premji chuyên đào tạo giáo viên, đưa ra các khóa học mới để phát triển giáo dục, đề xuất các mô hình giáo dục thay thế, đầu tư nghiên cứu giáo dục nhằm tiếp tục những nỗ lực cởi mở tư duy giáo dục.

Của cho không bằng cách cho, Azim Premji làm việc từ thiện với tất cả sự hợp tác và minh bạch. Mặc dù là tỷ phú giàu có, một nhà từ thiện nổi tiếng, đã nhận được rất nhiều sự vinh danh nhưng Premji vẫn sống thanh đạm và khiêm tốn.

Năm 2011, Chính phủ Ấn Độ đã trao tặng ông giải thưởng công dân cao quý Padma Vibhushan. Azim Pemji đang xây dựng một tấm gương đáng noi theo cho những người đã được hưởng lợi lớn từ sự phát triển kinh tế của Ấn Độ và muốn báo đáp đất nước.

BẢO TRÚC

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Chủ nghĩa tư bản nhà nước Trung Quốc(K1): Định chế hoạt động ngân hàng

Chủ nghĩa tư bản nhà nước Trung Quốc(K1): Định chế hoạt động ngân hàng

(ĐTTCO) - Hoạt động ngân hàng Trung Quốc có khác biệt đáng kể so với phương Tây. Để hiểu được lập trường của Trung Quốc trong việc tham gia thiết lập các định chế ngân hàng quốc tế, cần tìm hiểu sự phát triển của định chế này, phân tích cách thức tổ chức mang tính chất kinh tế -chính trị khác biệt của Trung Quốc.