Giáo dục-Nguồn lực quốc gia (Kỳ 1): Giáo dục và kinh tế

“Hiền tài là nguyên khí quốc gia”. Từ xưa cha ông ta đã xem giáo dục như một nguồn lực quan trọng để phát triển đất nước. Trên thế giới, giáo dục là một trong những nhân tố quan trọng để đánh giá sự phát triển của một nước. Vì thế, các nhà hoạch định chính sách tại nhiều nơi trên thế giới đã mạnh tay chi cho giáo dục để phát triển nguồn nhân lực, như một cách bù đắp cho nguồn tài nguyên thiên nhiên rồi sẽ cạn kiệt.

Có một quan niệm được phổ biến khá rộng rãi rằng một nước có dân trí cao hơn sẽ hấp dẫn nhiều doanh nghiệp trả lương cao hơn, từ đó giúp gia tăng sản lượng của nền kinh tế. Tuy nhiên, định lượng rạch ròi vai trò của giáo dục đối với tăng trưởng kinh tế là công việc vô cùng phức tạp.

Năng suất lao động

Năng suất lao động bị ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố, bao gồm cả giáo dục và trình độ kỹ năng của lực lượng lao động. Giáo dục và kỹ năng là quan trọng vì chúng gia tăng khả năng thực hiện một công việc hoặc dùng các công nghệ sản xuất của người lao động.

Những công nhân có trình độ giáo dục cao hơn thường tốt hơn trong việc thích ứng với một nhiệm vụ mới hay sự thay đổi trong công việc. Hơn nữa, giáo dục giúp người ta gia tăng khả năng giao tiếp và thấu hiểu người khác, là tiền đề quan trọng giúp họ làm việc theo nhóm hiệu quả hơn.

Và không nghi ngờ gì, năng suất lao động cao sẽ khiến kinh tế đất nước phát triển nhanh hơn, thu hút các nhà đầu tư hơn so với những nước có năng suất lao động kém hơn.

Nghiên cứu cho thấy năng suất lao động của người Hoa Kỳ gia tăng nhanh chóng sau thế chiến 2, điều này lý giải cho sự tăng trưởng kinh tế thần tốc của họ. Cụ thể, năng suất bình quân mỗi giờ vào năm 1994 cao gấp 3 lần so với năm 1947.

Dù tốc độ tăng trưởng năng suất lao động của Hoa Kỳ hiện không nhanh như trước đây, nhưng nền kinh tế số một hành tinh vẫn là nơi có năng suất lao động cao nhất thế giới, theo nghiên cứu của Bộ Giáo dục Hoa Kỳ.

Nghiên cứu của Bộ Lao động Hoa Kỳ (năm 1993) cho thấy có một sự tương quan khá rõ rệt giữa đầu tư cho giáo dục và năng suất lao động. Cụ thể, nhà nghiên cứu Denison (1992) ước tính giáo dục đóng góp khoảng 20% cho tăng trưởng thu nhập bình quân ở Hoa Kỳ trong giai đoạn từ năm 1948-1973, một nghiên cứu khác cho thấy giáo dục đóng góp 17% cho tăng trưởng kinh tế từ năm 1973-1984.

Nghiên cứu của Kim và Lau (1992) tại các nước khác cũng cho kết luận tương tự. Trong giai đoạn 1957-1985, giáo dục đóng góp từ 11-27% tăng trưởng kinh tế tại 5 nước công nghiệp hàng đầu. Nước thấp nhất (Hoa Kỳ, Nhật Bản) là 11%, trong khi nước cao nhất là CHLB Đức (27%). Các nghiên cứu cho thấy một điểm chung là tất cả những nước có tỷ lệ dân số hoàn thành bậc trung học cao hơn sẽ có năng suất lao động cao hơn.

Chi phí và lợi ích

Những nước có số dân theo học và hoàn tất các chương trình chính quy thường chứng kiến tăng trưởng kinh tế nhanh hơn so với các nước có tỷ lệ dân số đi học ít. Theo UNESCO và Chương trình Phát triển Nhân lực Liên hiệp quốc, tỷ lệ trẻ em đi học đúng tuổi (tỷ lệ nhập học) tại các nước phát triển luôn cao hơn so với các nước đang phát triển.

Theo nghiên cứu của Global Partnership, bình quân cứ thêm 1 năm đi học ở trường, người lao động sẽ có thu nhập cao hơn 10% so với người khác. Một nông dân sẽ có sản lượng cao hơn 9% nếu anh ta đi học ít nhất 4 năm tiểu học.

Giáo dục-Nguồn lực quốc gia (Kỳ 1): Giáo dục và kinh tế ảnh 1

Ấn Độ tăng trưởng kinh tế nhanh nhờ lợi thế nguồn nhân lực trình độ công nghệ cao.

Trong một nước, thêm 1 năm trong số năm đi học bình quân của dân số sẽ mang lại cho tăng trưởng GDP thêm 1%. Nếu các sinh viên của một nước tăng được 1 điểm toán và văn trong bảng chuẩn quốc tế, nước đó sẽ chứng kiến GDP tăng 2%.

Nếu tất cả học sinh ở một nước có thu nhập thấp rời trường khi đã biết đọc, họ có thể giúp 171 triệu người thoát khỏi đói nghèo, điều đó tương đương giúp số người đói nghèo trên toàn cầu giảm được 12%.

Theo nghiên cứu của Bộ Lao động Hoa Kỳ, năm 2010 1,3 triệu học sinh trên toàn 50 tiểu bang và quận Columbia tốt nghiệp trung học. Số “tân tú tài” này sẽ đóng góp cho nền kinh tế như thế nào? Theo nghiên cứu trên, mỗi năm những người này sẽ mang về nhiều hơn 7,6 tỷ USD cho nền kinh tế, so với cùng số người nhưng chưa tốt nghiệp trung học. Với khoản thu nhập dôi ra này, Bộ Lao động Hoa Kỳ ước tính họ sẽ chi tiêu nhiều hơn bạn đồng trang lứa 5,6 tỷ USD và đầu tư nhiều hơn 2 tỷ USD.

Vào giữa con đường sự nghiệp, những “tú tài” này sẽ chi nhiều hơn 19 tỷ USD để mua nhà cửa. Ngoài ra, họ cũng chi nhiều hơn bạn đồng trang lứa 741 triệu USD cho việc sắm xe cộ. Thu nhập, chi tiêu và đầu tư vượt trội của những người này sẽ tạo thêm 54.000 việc làm và tăng 9,6 tỷ USD vào GDP đất nước, tính đến giữa con đường sự nghiệp của họ.

Mỗi năm, những người này sẽ mang về cho ngành thuế thêm 713 triệu USD so với cùng số người không học trung học. Ngoài ra, ước tính 43% những người tốt nghiệp trung học năm 2010 sẽ tham gia các bậc học sau đại học, dù số người hoàn thành ước chỉ khoảng 27%, nhưng cũng cải thiện đáng kể cho nguồn nhân lực đất nước.

Nền kinh tế của một quốc gia được hưởng lợi nhiều từ nguồn nhân lực tri thức cao, như năng suất cao hơn, khả năng phát triển công nghệ, khoa học cũng cao hơn. Người lao động có tri thức cao cũng có thu nhập cao hơn người lao động phổ thông.

Nhưng để đất nước có nền dân trí cao hơn, đòi hỏi phải chịu một chi phí nhất định. Trong nhiều trường hợp, việc đầu tư cho giáo dục có thể không mang lại lợi ích trước mắt. Tùy từng giai đoạn phát triển của nền kinh tế, cần có những chính sách đầu tư giáo dục hợp lý.

---------------------

Kỳ 2: Những hình mẫu

VĂN CƯỜNG

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Những đầu tàu ASEAN (K1):  Đuổi theo những con hổ

Những đầu tàu ASEAN (K1): Đuổi theo những con hổ

(ĐTTCO) - Cùng chia sẻ khu vực địa lý ở Đông Nam Á, nhưng một số nước trong khu vực như Singapore, Thái Lan, Malaysia và Indonesia lại có nền sản xuất vượt trội hơn những nước khác. Điều gì là “bí quyết” thành công của họ?
 

Bình luận

Đã đến lúc thế giới xem xét lại khái niệm trên 65 tuổi là "già"?

(ĐTTCO) - Khi lương hưu được đưa ra lần đầu tiên ở nước Phổ vào những năm 1880, khái niệm này miêu tả rất đúng. Thời đó không có nhiều người sống quá 65 tuổi, và những người có thể bước qua độ tuổi này hiếm khi có sức khỏe tốt. Tuy nhiên, ngày nay rất nhiều người trên 65 tuổi vẫn khỏe mạnh và năng động.

Thế giới muôn màu

Gọi vốn thời tiền ảo: 30 triệu USD chỉ trong 30 giây

(ĐTTCO) - Trả lời trong một buổi phỏng vấn với Bloomberg, Charles Hoskinson - đồng sáng lập ethereum cho biết: "Mọi người đều nói rằng ICO là tốt, nhưng hãy nhìn vào giá ethereum, nó giống như một quả bom hẹn giờ vậy".