Cuộc đua nhà chọc trời (K1): Giấc mơ vươn cao

Ước mơ xây dựng những tòa nhà vĩ đại để thể hiện quyền lực và sự giàu có, phá vỡ kỷ lục độ cao đã dẫn tới cuộc cạnh tranh nhà chọc trời trên khắp thế giới.

Từ thời các pharaoh, Ai Cập đã xây dựng những tòa kim tự tháp vươn cao như để gần hơn với các thần linh. Lịch sử nhân loại ngày càng phát triển,công nghệ kỹ thuật ngày càng tiến xa hơn, đã đẩy nhanh sự ra đời của các công trình chọc trời.

Vượt qua trở ngại

Các tòa nhà lớn được xây dựng để thể hiện quyền lực và sự giàu có, để tôn vinh các nhà lãnh đạo hay tín ngưỡng tôn giáo, để biến cái không thể thành có thể, hay để cạnh tranh giữa các chủ sở hữu, các gia tộc, kiến trúc sư và các nhà xây dựng.

Trong số những tòa nhà ấn tượng nhất thời quá khứ hiện diện các kim tự tháp ở Ai Cập, các nhà thờ gothic châu Âu. Có thể hình dáng của chúng rất khác nhau nhưng hầu hết có điểm chung là sử dụng những bức tường đá để chịu lực, do đó chiều cao bị hạn chế.

Đến thế kỷ 19, xuất hiện 2 bước tiến quan trọng mở đường cho những cao ốc hoàn toàn mới. Đầu tiên là việc phát triển thang máy an toàn có thể chuyên chở người.

Năm 1853, nhà phát minh người Hoa Kỳ Elisha Graves Otis đã phát triển một thiết bị an toàn giữ cho thang máy không bị rơi trong trường hợp đứt cáp, có tác động rất lớn đối với niềm tin của công chúng. Và tới cuối thế kỷ, việc chuyển đổi sang dùng động cơ điện đã giúp thang máy trở thành giải pháp thiết thực cho vấn đề lên xuống các tòa nhà cao tầng. Sự phát triển thứ hai xảy ra ở Chicago.

Năm 1871, Chicago bị lửa tàn phá. Tuy nhiên, trong những năm sau đó, thành phố đã nhanh chóng hồi phục và bắt đầu tăng trưởng bùng nổ. Đến những năm 1880, diện tích đất tự nhiên đã không đủ đáp ứng nhu cầu các công trình mới, lựa chọn duy nhất là phải xây dựng lên cao.

Để đạt được chiều cao mong muốn, người ta phải tìm tòi kỹ thuật xây dựng mới. Một phương pháp xây dựng mới được phát triển sử dụng mạng lưới các dầm và cột thép đủ sức chịu bất kỳ áp lực hoặc tác động nào mà một tòa nhà có thể gặp phải, bao gồm cả trọng lượng của sàn và các nội dung xây dựng, cũng như gió mạnh hoặc thậm chí động đất. Với phương pháp xây dựng mới này, nhà chọc trời được sinh ra và bắt đầu cuộc đua vươn lên cao nhất.

Cải tiến không ngừng

 Kể từ khi nhà chọc trời được khai sinh, các thầu xây dựng và kỹ sư đã liên tục tìm kiếm những cách thức cải thiện phương pháp và vật liệu xây dựng để khối kiến trúc đồ sộ có thể cao hơn, cứng cáp hơn đồng thời thanh thoát hơn. Tòa nhà chọc trời phải được làm bằng vật liệu chắc khỏe, bền, chống chọi được ánh nắng mặt trời, gió, mưa, giá, tuyết, nhưng giá cả phải chăng.

Bê tông là một trong những vật liệu phổ biến nhất vì nó vô cùng linh hoạt. Thành phần của nó có thể thay đổi tùy thuộc vào nhu cầu của tòa nhà. Nó có thể được làm cho cứng hơn và chịu lực tốt hơn bằng cách cho lưới thép hoặc thanh thép vào. Và các phụ gia có thể làm cho bê tông định hình hoặc cứng lại nhanh hơn hoặc chậm hơn tùy thuộc vào nhu cầu thiết kế. Một vật liệu rất quan trọng khác là kính.

Sau chiến tranh thế giới thứ II, những bức tường kính đã trở nên rất phổ biến vì nó như lớp da bên ngoài giúp cách ly các yếu tố thời tiết trong khi vẫn cho phép ánh sáng tự nhiên lọt qua, rẻ hơn và nhẹ hơn nhiều so với tường đá hoặc bê tông.

Cuộc đua nhà chọc trời (K1): Giấc mơ vươn cao ảnh 1

So sánh độ cao các tòa nhà chọc trời.

Khi các tòa nhà cao hơn và nhẹ hơn, chúng bắt đầu gặp trở ngại khác: chao đảo vì sức gió. Các kỹ sư đã đưa ra những giải pháp mới cho vấn đề này, đầu tiên lắp đặt hệ giàn thép chéo giữa các trục thang máy trung tâm để tạo ra phần lõi mạnh mẽ hơn, tiếp đó di chuyển phần lớn các dầm và cột ra phần cạnh ngoài của các bức tường để hình thành hình ống cứng cáp.

Một giải pháp khác thường hơn được đưa ra trong những năm 1970 để kiểm soát sự dao động là sử dụng khối bê tông khổng lồ gắn kết với các lò xo và giảm xóc trên một đĩa được bôi trơn, có tác dụng như đối trọng di chuyển theo hướng ngược với hướng nghiêng vì gió của tòa nhà nhằm cân bằng tòa nhà trở lại.

Những kỷ lục

 Tới đầu thế kỷ 20, các công ty lớn đua nhau xây dựng cao ốc chọc trời như một cách quảng bá nâng cao sự nhận diện thương hiệu. New York (Hoa Kỳ) nổi lên như địa bàn chính của sự tranh đua.

Trong số những tòa nhà chọc trời đầu tiên mọc lên ở Manhattan có Metropolitan Life Insurance Tower (213,36m, 50 tầng), Woolworth Building (quán quân cao nhất thế giới từ 1913-1930 với 241,4m, 60 tầng), Bank of Manhattan (282,55m, 71 tầng) và tòa nhà có bề ngoài ấn tượng Chrysler Building (cao nhất thế giới vào năm 1930 với 318,82m, 77 tầng).

Chrysler Building sớm bị mất vương miện về tay Empire StateBuilding cao 381m, 102 tầng. Empire State Building thống trị suốt 41 năm cho đến năm 1972 thì bị World Trade Center vượt qua (416,97m, 110 tầng). 2 năm sau, thành phố New York mất địa vị độc tôn khi Sears Tower (441,96m, 110 tầng) mọc lên ở Chicago.

24 năm sau đó, địa bàn cuộc đua nhà chọc trời đã được mở rộng lên tầm thế giới khi lần đầu tiên danh hiệu tòa nhà cao nhất thuộc về một nơi ngoài Hoa Kỳ, đó là Kuala Lumpur, Malaysia, nơi Petronas Towers được xây dựng vào năm 1998 (452,02m, 88 tầng).

Thời gian để kỷ lục cao nhất bị phá được rút ngắn một cách nhanh chóng. Taipei 101 hoàn thành tại Đài Loan vào năm 2004 đã soán ngôi Petronas bằng chiều cao 509,02m, 101 tầng và giữ danh hiệu là tòa nhà cao nhất thế giới.

Đến năm 2010 Burj Khalifa (trước đây được gọi là Burj Dubai), tại Dubai, Các Tiểu Vương quốc Ả Rập Thống nhất, làm cú đột phá thiết lập tầm cao mới 828m, 160 tầng. Để “thăng thiên” Burj Khalifa sử dụng hệ thống thang máy nhanh nhất thế giới có tốc độ lên tới 64km/h.

-------------

Kỳ 2: Bóng tối nhà chọc trời

Bảo Trúc

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Những đầu tàu ASEAN (K1):  Đuổi theo những con hổ

Những đầu tàu ASEAN (K1): Đuổi theo những con hổ

(ĐTTCO) - Cùng chia sẻ khu vực địa lý ở Đông Nam Á, nhưng một số nước trong khu vực như Singapore, Thái Lan, Malaysia và Indonesia lại có nền sản xuất vượt trội hơn những nước khác. Điều gì là “bí quyết” thành công của họ?
 

Bình luận

Đã đến lúc thế giới xem xét lại khái niệm trên 65 tuổi là "già"?

(ĐTTCO) - Khi lương hưu được đưa ra lần đầu tiên ở nước Phổ vào những năm 1880, khái niệm này miêu tả rất đúng. Thời đó không có nhiều người sống quá 65 tuổi, và những người có thể bước qua độ tuổi này hiếm khi có sức khỏe tốt. Tuy nhiên, ngày nay rất nhiều người trên 65 tuổi vẫn khỏe mạnh và năng động.

Thế giới muôn màu

Gọi vốn thời tiền ảo: 30 triệu USD chỉ trong 30 giây

(ĐTTCO) - Trả lời trong một buổi phỏng vấn với Bloomberg, Charles Hoskinson - đồng sáng lập ethereum cho biết: "Mọi người đều nói rằng ICO là tốt, nhưng hãy nhìn vào giá ethereum, nó giống như một quả bom hẹn giờ vậy".