Cuộc chiến online chống IS (K3): Ngấm ngầm bắt tay?

(ĐTTCO) - Để giành chiến thắng tuyệt đối trên mặt trận chống IS online, giới chuyên môn cho rằng cần sự tham gia của lực lượng rất quan trọng: các nhà cung cấp hạ tầng internet. Tuy nhiên, điều tra cho biết gần như có sự bắt tay ngầm của các công ty châu Âu trong việc cung cấp hạ tầng internet cho IS ở Iraq và Syria.

Cuộc chiến online chống IS (K1): Thương hiệu IS

Cuộc chiến online chống IS (K2): Hacker nổi giận

Ngành kinh doanh béo bở

Để lên mạng ở Syria hoặc Iraq, bạn có thể mua các loại thiết bị ở khu chợ của thủ phủ Antakya - một khu vực của Thổ Nhĩ Kỳ nằm giữa Địa Trung Hải và biên giới Syria. Trong những năm gần đây, hoạt động kinh doanh internet vệ tinh tăng trưởng mạnh. Thay vì kết nối cáp cố định thông thường, người ta chỉ cần một đĩa vệ tinh với một ăng-ten và modem là có thể truy cập internet với tốc độ lên tới 22 megabit mỗi giây khi tải xuống và 6 megabit/giây khi tải lên. Truy cập internet qua vệ tinh rất dễ nhưng không rẻ. Các thiết bị cần thiết tiêu tốn khoảng 500USD ở Syria hiện nay. Hơn nữa, cước internet vệ tinh cũng rất cao, khoảng 500USD cho 6 tháng đối với dịch vụ gói dữ liệu nhỏ.

Công nghệ này cho phép những người sống ở các vùng nông thôn thiếu cơ sở hạ tầng duy trì liên lạc với bạn bè, gia đình và phần còn lại của thế giới bằng việc sử dụng email, Facebook hay Instagram. Nó cũng cho phép họ tiếp cận các dịch vụ giải trí và thông tin. Đối với các nhà chính trị đối lập và hoạt động dân chủ ở các nước độc tài, internet là phương tiện truyền thông quan trọng nhất. Các tổ chức viện trợ cũng sử dụng internet vệ tinh để điều phối công việc. Điều đáng lo ngại, các tổ chức khủng bố cũng có thể dùng công nghệ này để kết nối internet ở ngay cả những vùng xa xôi hẻo lánh nhất, cho phép chúng có thể trao đổi thông tin, thực hiện các chiến dịch tuyên truyền, thậm chí lên các kế hoạch tấn công. Các nhà hoạt động ở Syria cho rằng đĩa vệ tinh được lắp đặt khắp nơi - trên những nóc nhà của các trung tâm truyền thông IS và trên nóc nhà riêng của các thành viên lực lượng dân quân khủng bố. Nếu không có chúng, IS sẽ bị cô lập với thế giới bên ngoài.

Hầu hết các đĩa vệ tinh được chuyển tới Trung Đông thông qua Rotterdam, cảng lớn thứ ba trên thế giới. Nhiều công ty phân phối tham gia vào chuỗi bán hàng những loại công nghệ cần thiết cho truy cập internet vệ tinh. Đứng đầu chuỗi này là các nhà khai thác vệ tinh lớn của châu Âu, dẫn đầu là Eutelsat của Pháp, Avanti Communications của Anh và SES của Luxembourg. Những thương hiệu phổ biến nhất là Hughes của Avanti và Tooway của Eutelsat. Công ty Pháp đã kinh doanh nhiều năm trong lĩnh vực này và cung cấp gần như từ A-Z các công nghệ, thiết bị cần thiết cho internet vệ tinh. Các công ty phân phối sau đó mua thiết bị và gói dữ liệu vệ tinh từ các công ty lớn, rồi bán lại cho các khách hàng doanh nghiệp hoặc cá nhân.

Các công ty biết gì?

Tại Thổ Nhĩ Kỳ, những người muốn truy cập internet vệ tinh phải đăng ký với cơ quan viễn thông BTK của chính phủ. Theo số liệu mới nhất của BTK, có 11.000 người sử dụng internet vệ tinh đăng ký tại Thổ Nhĩ Kỳ trong quý I-2015, chỉ tăng 500 người so với những năm trước đó. Nhưng chỉ trong năm 2013-2014, Công ty Dịch vụ Internet SAT (Đức) xuất khẩu hơn 6.000 đĩa vệ tinh qua Thổ Nhĩ Kỳ, theo chứng từ Spiegel có được. Như vậy có thể hầu hết đĩa vệ tinh không sử dụng ở Thổ Nhĩ Kỳ nhiều khả năng đã đến Syria. Thị trường internet vệ tinh ở Syria rất phát triển vì việc truy cập internet bằng cáp tại đó rất khó khăn.

Vẫn chưa rõ các công ty này có đang tìm cách giúp đỡ hoặc hỗ trợ IS, và cũng không rõ họ có biết sản phẩm của mình được đưa đến đâu hay không. Khi được hỏi về vấn đề này, SES cho biết họ chỉ bán cho các đại lý lớn, không bán cho khách hàng đầu cuối. Các lãnh đạo SES nói họ không có dữ liệu về người dùng ở các khu vực Syria bị IS kiểm soát. Lãnh đạo của Eutelsat thì nói rằng thiết bị vệ tinh hiện đại rất nhỏ gọn nên dễ dàng di chuyển, do đó họ không thể loại trừ việc sử dụng bất hợp pháp. Eutelsat nói công ty không cung cấp dịch vụ ở Syria và không tiếp xúc trực tiếp với khách hàng đầu cuối.

Dĩ nhiên, trong một chuỗi phân phối dài như vậy, một số thông tin sẽ bị mất, nhưng thực tế các nhà khai thác vệ tinh và các đối tác phân phối của họ hoàn toàn có thể xác định vị trí của thiết bị họ đã cung cấp. Khi cài đặt đĩa vệ tinh và cấu hình để truy cập internet, khách hàng phải cung cấp tọa độ GPS. Nếu cung cấp thông tin sai, khách hàng sẽ không thể truy cập vào internet hoặc vẫn kết nối được nhưng với tốc độ rùa bò. Dữ liệu GPS do Spiegel thu thập được trong năm 2014 và 2015 cho thấy các đĩa vệ tinh nằm ở những nơi dưới sự kiểm soát của IS. Nhiều đĩa vệ tinh được đặt tại Aleppo, thành phố thứ hai của Syria, nơi không phải hoàn toàn dưới sự kiểm soát của chế độ khủng bố, nhưng các địa điểm khác có đĩa vệ tinh bao gồm Raqqa - trụ sở không chính thức của IS, al-Bab, Deir al-Zor và dọc theo sông Euphrates chảy vào Iraq và thành phố IS chiếm đóng Mosul.

Cuộc chiến online chống IS (K3): Ngấm ngầm bắt tay? ảnh 1

Internet vệ tinh là phương tiện chủ yếu giúp IS tổ chức tuyên truyền, Internet vệ tinh là phương tiện chủ yếu giúp IS tổ chức tuyên truyền, chiêu mộ và lên các kế hoạch tấn công khủng bố.

Lợi nhuận trên hết?

Vì việc đầu tư cơ sở hạ tầng thiết yếu cho ngành internet vệ tinh rất tốn kém, nên nhìn chung các nhà khai thác vệ tinh đều cố mau chóng đạt nhiều khách hàng. Các nhà phân tích cho biết việc sản xuất và đưa 1 vệ tinh vào quỹ đạo tốn 300-400 triệu EUR. Các chi phí liên quan đến vận hành 1 vệ tinh cũng rất đắt đỏ. Ngoài ra, vòng đời của 1 vệ tinh trung bình chỉ 15 năm, nên thu hồi vốn càng nhanh càng tốt. Có lẽ vì vậy các nhà khai thác vệ tinh phải chấp nhận việc cung cấp hạ tầng cần thiết cho hoạt động tuyên truyền, tuyển mộ và thậm chí lên kế hoạch tấn công của bọn khủng bố. Về mặt kỹ thuật, họ có thể dễ dàng cắt quyền truy cập mạng. Với cơ chế một cửa cổng thông tin web, các nhà vận hành vệ tinh chỉ mất một cú nhấp chuột để loại bỏ quyền truy cập. Trong trường hợp còn nghi ngờ, các nhà khai thác cũng có thể xem nội dung dữ liệu được truyền hoặc nhận bởi các đĩa vệ tinh.

Cũng có thể các công ty chỉ đơn giản muốn sử dụng công nghệ để tăng tầm với của các đài truyền hình. Hoặc có lẽ họ chỉ đơn giản muốn theo đuổi mục tiêu kinh doanh, không cần biết ai được lợi từ các dịch vụ do họ cung cấp. Cũng có thể các công ty biết rõ về những người đang sử dụng dịch vụ của họ và đang chia sẻ thông tin đó với các cơ quan tình báo. Nếu vậy, các cơ quan tình báo đã biết mọi thứ trong nhiều năm quan. Sẽ không mấy khó khăn để các cơ quan tình báo khai thác các kết nối, vì các trạm mặt đất được sử dụng để chuyển các tín hiệu vệ tinh sang mạng cáp được đặt tại các nước châu Âu, bao gồm Cyprus (Avanti) và Italia (Eutelsat).

Văn Cường

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Idemitsu Kosan hiện là ông lớn thứ hai tại Nhật Bản về lọc hóa dầu.

Idemitsu - Đại gia dầu khí trăm tuổi Nhật Bản

(ĐTTCO) - Theo báo cáo tài chính của Idemitsu Kosan, tổng tài sản của tập đoàn này tính đến ngày 30-6-2017 đạt 2.628,7 tỷ yen (23 tỷ USD). Doanh thu trong kỳ tương ứng đạt hơn 7,4 tỷ USD.

Bình luận

Bất bình đẳng kinh tế - vấn đề lớn của EU

(ĐTTCO) - Dù đã 4 thập kỷ áp dụng chính sách gắn kết xã hội nhằm hạn chế chênh lệch phát triển giữa các vùng trong Liên minh châu Âu (EU), sự cách biệt giữa các khu vực dường như ngày càng trầm trọng sau tác động của cuộc khủng hoảng kinh tế năm 2008.

Thế giới muôn màu