Xây dựng chuỗi giá trị để hội nhập

Xây dựng chuỗi giá trị để hội nhập ảnh 1

Theo thống kê của Bộ Nông nghiệp - Phát triển nông thôn, sản lượng đường trong nước niên vụ 2011-2012 đạt trên 1,5 triệu tấn, cao hơn niên vụ trước. Tuy vậy, ngành mía đường vẫn chưa kiểm soát được tình trạng tranh mua tranh bán tại các vùng nguyên liệu lớn đã diễn ra từ nhiều năm nay.

Dù đã xác định được nguyên nhân do các nhà sản xuất và người nông dân chưa hợp tác chặt chẽ, nhưng hầu như không mấy DN quan tâm cải thiện vấn đề này.

Từ đó dẫn đến việc tồn tại 2 giá ở khâu thu mua trong chính bản thân DN. Đối với vùng nguyên liệu của nhà máy, DN mua với giá thấp còn với vùng nguyên liệu ngoài nhà máy, DN phải cạnh tranh mua với giá cao để có được nguyên liệu.

Hiện nay, chất lượng nguyên liệu mía trong nước đang kém xa nhiều nước trên thế giới. Trong khi đó, DN trong nước lại phải chịu thuế suất cao hơn khoảng 10% so với các DN nước ngoài nên khả năng cạnh tranh với đường thế giới rất kém.

Những yếu tố này tác động mạnh đến việc cân đối giá bán sản phẩm, tạo ra sức ép đè nặng lên DN bởi đường nhập khẩu ngày càng nhiều (trong đó có cả đường nhập lậu) với giá thành rẻ hơn.

Theo ông Nguyễn Thành Biên, Thứ trưởng Bộ Công Thương, hiện tượng đường nhập lậu tiểu ngạch qua biên giới để trốn thuế đang diễn ra ồ ạt và rất khó kiểm soát. Với mỗi kg đường, người nhập lậu trốn 1.800-2.000 đồng tiền thuế.

Sắp tới bộ sẽ phối hợp với các cơ quan có liên quan để tăng cường kiểm soát nhưng về lâu dài, cần phải giải bài toán cân đối giá đường trong nước và nhập khẩu mới có thể hạn chế được tình trạng này. Còn từ năm 2013 trở đi, Việt Nam sẽ thừa đường và bắt buộc phải tính đến chiến lược xuất khẩu dài hạn. Tuy nhiên, bước đầu các DN sẽ phải xuất khẩu theo đường tiểu ngạch do chưa đủ sức cạnh tranh với thế giới.

Ông Nguyễn Thành Long, Chủ tịch Hiệp hội Mía đường Việt Nam, cho rằng những năm qua, ngành mía đường Việt Nam tuy đạt được sản lượng cao nhưng vẫn chưa xây dựng và phát triển được vùng nguyên liệu ổn định, từ đó không đảm bảo đủ nguyên liệu cho các nhà máy sản xuất. Muốn giải quyết vấn đề này phải đi từ căn cơ, tức DN cần liên kết với nông dân, ký kết các hợp đồng đầu tư và bao tiêu sản phẩm để nông dân tin tưởng hợp tác.

Trong quá trình sản xuất, DN có thể hỗ trợ vốn, công nghệ để đảm bảo chất lượng sản phẩm, nâng cao năng suất và lợi nhuận cho nông dân trồng mía. Các DN cũng cần tính đến việc áp dụng công nghệ cao vào hoạt động sản xuất để giảm hao phí ở các khâu chế biến, nâng cao hiệu suất tổng thu hồi.

Ngoài ra, Việt Nam hiện đang có rất nhiều cơ sở nghiên cứu giống, cây trồng, đây là lợi thế DN có thể tận dụng, hợp tác để cải tiến giống, phát triển các giống mía cao sản, sản xuất theo hướng thâm canh, hướng đến mục tiêu đạt năng suất khoảng 70 tấn/ha và chất lượng mía bình quân đạt 10ccs.

Tuy nhiên, muốn đầu tư cao, tăng khả năng cạnh tranh, DN cần được hỗ trợ về hạ tầng để phát triển vùng nguyên liệu như hệ thống thủy lợi, giao thông. Cho đến nay, cây mía vẫn chưa được hỗ trợ, quy hoạch cụ thể bằng các văn bản pháp luật riêng để tạo ra một chuỗi liên kết giá trị nên cần được xem xét lại vấn đề này.

Bên cạnh đó, ông Nguyễn Thanh Sơn, Tổng giám đốc CTCP Mía đường Bến Tre, cũng nhận định: “Ngoài việc liên kết tạo chuỗi giá trị, DN nên tìm hướng khai thác phế phẩm như dùng lá mía để chăn nuôi bò, bã mía làm chất đốt cho lò sản xuất điện hay sản xuất phân bón để giảm hao phí, tăng nguồn thu, từ đó cân đối lại giá cả sản xuất.

Đồng thời, ngành mía đường cũng cần được hỗ trợ để tham gia vào mô hình nông nghiệp công nghệ cao, các địa phương nên đề ra những kế hoạch cụ thể để quy hoạch, xây dựng phát triển vùng nguyên liệu công nghệ cao và kêu gọi DN đầu tư để từng bước nâng cao chất lượng nguyên liệu mía và sản phẩm đường Việt Nam”.

Yên Lam

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Bịt lỗ hổng cơ chế đầu tư BOT

Bịt lỗ hổng cơ chế đầu tư BOT

(ĐTTCO) - Cả nước hiện có 88 dự án BOT (xây dựng - kinh doanh - chuyển giao) được xây dựng, gắn với nó là chừng ấy trạm thu phí BOT giao thông. 

Công nghệ - Xe

Du lịch

Khởi nghiệp

Nông nghiệp công nghệ cao: Gian nan vẫn không nản

(ĐTTCO) - Nông nghiệp công nghệ cao đang nhận được sự quan tâm rất lớn từ Chính phủ với nhiều chính sách ưu đãi, thế nhưng nhiều DN tham gia lĩnh vực này vẫn gặp nhiều khó khăn.