VJEPA - Cơ hội đưa hàng vào Nhật

Dù Hiệp định đối tác kinh tế Việt Nam – Nhật Bản (VJEPA) đã được ký kết 2 năm, tạo ra nhiều thuận lợi về thuế cho cả 2 bên, nhưng nếu muốn gia tăng mối quan hệ hợp tác với thị trường Nhật Bản, DN Việt Nam cần gia tăng năng lực, chú trọng chất lượng và tạo sức cạnh tranh để có thể làm ăn lâu dài với các DN Nhật Bản.

Thuận lợi nếu biết khai thác

Theo thống kê của Sở Công Thương TPHCM, trong 2 năm đầu thực hiện VJEPA, chỉ tính riêng tổng kim ngạch xuất nhập khẩu TPHCM và Nhật Bản trong năm 2009 đã đạt hơn 3,3 tỷ USD và năm 2010 đạt 3,87 tỷ USD.

Trong đó, kim ngạch xuất khẩu của TPHCM vào thị trường Nhật Bản đạt khoảng 1,81 tỷ USD mỗi năm với các mặt hàng chủ lực dệt may, dây và cáp điện, thủy hải sản, giày dép và nông sản.

VJEPA nhằm mục tiêu thúc đẩy giao thương 2 nước, nhưng Nhật Bản vẫn là thị trường khó tính và luôn đặt ra nhiều yêu cầu quản lý chất lượng ở mức cao, buộc DN nước ta phải tuân thủ theo nếu muốn hợp tác lâu dài. Thực tế DN Nhật Bản thường tìm hiểu rất kỹ về đối tác dù đơn hàng cũng không lớn và đối tác đó chỉ là đơn vị kinh doanh thương mại đơn thuần. Bởi họ luôn đòi hỏi phải được chứng kiến tận mắt, sờ tận tay các thiết bị máy móc và quy trình sản xuất mới yên tâm thực hiện hợp đồng. Do đó, các DN Việt Nam phải cải tiến máy móc, kỹ thuật đáp ứng những đơn hàng này.

Ông HUỲNH KHÁNH HIỆP,
Phó Giám đốc Sở Công Thương TPHCM

Nhiều DN cho biết, VJEPA đã mang lại sự phấn khởi cho DN từ các cam kết ưu đãi thuế. Theo cam kết này, có 2.586 dòng thuế đối với các mặt hàng dược phẩm, máy móc điện tử có mức thuế suất bằng 0% dành cho DN Nhật Bản (tới năm 2019 sẽ có tổng cộng 6.303 dòng thuế được xóa bỏ).

Với điều kiện thuận lợi này, nhiều DN Nhật Bản đã đẩy mạnh đầu tư nhà máy sản xuất, khơi thông dòng chảy của nguồn vốn FDI vào Việt Nam.

Nhờ đó, DN Việt Nam có thể tham gia vào chuỗi cung ứng của DN Nhật Bản ngay trên sân nhà. Ngược lại, phía Việt Nam cũng được Nhật Bản cam kết tự do hóa 94,53% kim ngạch thương mại trong vòng 10 năm, hầu hết mức thuế suất đối với hàng công nghiệp đã về mức từ 0-5%.

Một số ý kiến cho rằng ưu đãi thuế dành cho hàng công nghiệp không mang lại nhiều lợi ích, vì Nhật Bản mạnh về công nghiệp, cơ hội xuất khẩu rất thấp.

Nhưng theo ông Bùi Huy Sơn, Vụ trưởng Vụ Thị trường châu Á - Thái Bình Dương, yếu tố thuận lợi là Nhật Bản đang đẩy mạnh đầu tư ra nước ngoài, trong đó có Việt Nam, nên đây là cơ hội để DN nước ta có thể trở thành đối tác gia công và xuất khẩu trở lại thị trường này.

Theo VJEPA, thuế suất dành cho hàng nông sản cũng ở mức rất thấp và có đến 83% giá trị thương mại nông sản của Việt Nam được loại bỏ thuế trong vòng 10 năm. Các mức thuế suất này được áp dụng cho những sản phẩm hàng hóa có chứng nhận xuất xứ.

Kinh nghiệm làm ăn với Nhật Bản

Ông Huỳnh Khánh Hiệp, Phó Giám đốc Sở Công Thương TPHCM, cho biết phía Nhật Bản xây dựng nhiều biện pháp kiểm định an toàn đối hàng nông sản, thủy sản buộc phía Việt Nam khi thực hiện đơn hàng phải kiểm tra thật cẩn thận. Cái khó ở chỗ ngành thủy sản nước ta chủ yếu được cung cấp từ các nông hộ và quá trình sản xuất khá phức tạp, kiểm tra toàn chuỗi cung ứng là một vấn đề khó khăn nên thường bị vướng phải các quy định này.

Chia sẻ kinh nghiệm làm ăn với đối tác Nhật Bản trong 2 năm qua, ông Nguyễn Thoại Hồng, Phó Tổng giám đốc CTCP Cáp nhựa Vĩnh Khánh, cho biết VJEPA đã mang lại nhiều hiệu ứng tích cực nhờ vào cam kết tự do hóa kim ngạch thương mại, tạo nhiều thuận lợi cho DN Việt Nam.

Song, khi tiến hành đàm phán hợp tác với DN Nhật Bản cần lưu ý phía Nhật Bản bao giờ cũng đòi hỏi rất cao về chất lượng, các tiêu chuẩn về môi trường, nhà xưởng, kho bãi nên cần sự chuẩn bị rất cẩn thận.

VJEPA - Cơ hội đưa hàng vào Nhật ảnh 1

Hàng thủy sản Việt Nam vào Nhật Bản thường vướng
các quy định khắt khe về an toàn thực phẩm.

Việc đàm phán hợp đồng thường mất thời gian rất dài, nhưng khi ký được hợp đồng họ sẽ hợp tác lâu dài, vì vậy nên kiên nhẫn khi muốn hợp tác với họ.

Một điểm nổi bật nữa là DN Nhật Bản luôn giữ chữ tín dù đó là những cam kết nhỏ nhất, vì vậy muốn làm ăn lâu dài, hàng hóa nhất định phải giao đúng hẹn. Đơn cử như trong tình hình thiếu điện liên tục gây ảnh hưởng đến tiến độ sản phẩm, thay vì giao hàng bằng tàu, công ty phải chuyển qua bằng đường hàng không với chi phí cao hơn để theo kịp cam kết mới giữ được khách hàng suốt 2 năm nay.

Dược sĩ Trần Tựu, Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng giám đốc CTCP Dược phẩm SAVI (Savipharm), đưa ra một thí dụ về quá trình hợp tác với Tập đoàn GlaxoSmithKline. Khi tham gia vào thị trường, công ty đầu tư các trang thiết bị và công nghệ rất hiện đại và hệ thống này hoàn toàn phù hợp với tiêu chuẩn của GlaxoSmithKline.

Tuy nhiên, đối với dược phẩm, thị trường Nhật Bản được đánh giá là khó tính nhất thế giới nên khi làm việc với tập đoàn này, Bộ Y tế Nhật Bản đã đến thanh tra nhà máy. Sau khi thấy đạt chuẩn mới cấp giấy chứng nhận GMP, từ đó bắt đầu cho việc hợp tác giữa Savipharm và Tập đoàn GlaxoSmithKline với hợp đồng sản xuất, cung ứng thuốc trong vòng 5 năm, bắt đầu từ năm 2009, đồng thời Savipharm cũng nhượng quyền marketing 15 sản phẩm cho tập đoàn này phân phối tại Việt Nam và xuất khẩu.

Sản phẩm khi xuất khẩu sang GlaxoSmithKline luôn được kiểm tra chất lượng rất tốt, nhưng phía Nhật Bản luôn kiểm tra lại từng viên dưới kính lúp với mức phóng to gấp 3 lần xem có đạt tiêu chuẩn hay không.

Nói như vậy để thấy, nếu DN Việt Nam muốn làm ăn với DN Nhật Bản, nhất thiết phải chịu khó đầu tư từ khâu nguyên liệu đến thành phẩm mới có thể đáp ứng được yêu cầu khắt khe này. 

Thu hút đầu tư từ Nhật Bản

Bộ Kế hoạch - Đầu tư, Liên đoàn kinh tế Kankeiren, Cơ quan xúc tiến thương mại đầu tư Nhật Bản (Jettro) vừa phối hợp tổ chức “Diễn đàn đối thoại kinh tế Việt Nam - Kansai lần thứ 5” tại Đà Nẵng với sự tham dự của gần 300 doanh nghiệp, tập đoàn lớn của Nhật Bản và Việt Nam.

Đây là hoạt động xúc tiến đầu tư cấp quốc gia thường niên giữa Việt Nam và Nhật Bản, được tổ chức nhằm xúc tiến đầu tư từ DN vùng Kansai nói riêng  và Nhật Bản vào Việt Nam nói chung.

Nhật Bản đang là đối tác quan trọng của Việt Nam về hợp tác kinh tế, thương mại và đầu tư, là quốc gia cung cấp ODA hàng đầu cho Việt Nam. Việt Nam hiện có 1.623 dự án của Nhật Bản còn hiệu lực với 22,3 tỷ USD vốn đăng ký; kim ngạch thương mại 2 nước đạt xấp xỉ 15 tỷ USD.

Riêng khu vực miền Trung thu hút 71 dự án, với tổng vốn đầu tư 417 triệu USD. Vùng Kansai là trung tâm kinh tế, công nghiệp và dịch vụ lớn thứ 2 Nhật Bản (sau Tokyo), tập trung nhiều tập đoàn công nghiệp chế tạo và dịch vụ nổi tiếng thế giới.

Vùng Kansai cũng nổi tiếng là trung tâm khoa học - công nghệ, giáo dục - đào tạo của Nhật Bản với gần 600 trường đại học và các cơ sở nghiên cứu khoa học. Cho đến nay, chỉ riêng Trung Quốc đã chiếm 50% giá trị thương mại và 30% lượng vốn đầu tư của Kansai ra ngoài nước.

Các DN Nhật Bản nhìn nhận môi trường đầu tư của Việt Nam có sức hấp dẫn cao bởi chính trị ổn định, chi phí sản xuất thấp, dân số trẻ trong độ tuổi lao động chiếm khá lớn.

Tuy nhiên, để thu hút được đầu tư mạnh mẽ hơn từ Nhật Bản, trong đó có vùng Kansai, Việt Nam cần phát triển nguồn nhân lực có chất lượng và giải quyết vấn đề thiếu hụt năng lượng.

NGUYỄN HÙNG

NGUYỄN HÙNG

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Bổ sung nhà máy điện Hòa Phát Dung Quất vào quy hoạch điện quốc gia

Bổ sung nhà máy điện Hòa Phát Dung Quất vào quy hoạch điện quốc gia

(ĐTTCO) - Mới đây UBND tỉnh Quảng Ngãi đã có văn bản đề nghị điều chỉnh, bổ sung quy hoạch phát triển điện lực tỉnh, quy hoạch phát triển điện lực quốc gia theo hướng bổ sung dự án Nhà máy phát điện dư Hòa Phát Dung Quất, công suất 4x60 MW và hệ thống lưới điện 110, 220, 500 kV vào quy hoạch điện.

Công nghệ - Xe

Du lịch

Chật vật vì bị nhái thương hiệu

(ĐTTCO)-Trong ngành du lịch, hầu như ai cũng biết việc hàng loạt thương hiệu lữ hành tên tuổi bị nhái, giả mạo tên miền và trang website…

Khởi nghiệp

Năng lượng đến từ đam mê

(ĐTTCO) - Điều hành 3 DN, tham gia nhiều tổ chức, theo đuổi nhiều lớp học trong và ngoài nước, nhưng anh Nguyễn Ngọc Tuấn, Giám đốc Công ty Thuế, Kế toán - Luật Việt Á, ủy viên Ban Chấp hành Hội đồng Khởi nghiệp phía Nam, vẫn dành nhiều thời gian để chia sẻ, tư vấn miễn phí cho thanh niên, sinh viên trong việc làm chủ cuộc đời, định hướng tương lai, nhất là trên hành trình khởi nghiệp.