Tự vệ với hàng nhập khẩu

Dù Hiệp định Thương mại tự do ASEAN - Trung Quốc (ASEAN+1) chưa có hiệu lực nhưng hàng hóa từ các nước này đã tràn ngập thị trường Việt Nam. Nếu thời gian tới, cơ quan quản lý vẫn không xây dựng các hàng rào bảo vệ lẫn chính sách hỗ trợ DN, thị trường trong nước sẽ có nguy cơ bị hàng ngoại thống lĩnh.

Ngoại vẫn chiếm ưu thế

Đi một vòng các siêu thị và trung tâm thương mại lớn như Parkson, Diamond Plaza, Citimart, Lotte Mart, Big C, Co.opmart, Maximark, dễ dàng nhận thấy hàng Việt đã rất tích cực thâm nhập vào kênh bán lẻ hiện đại và đứng cạnh các thương hiệu ngoại.

Tuy nhiên, trên thực tế chỉ Co.opmart, Big C tiến hành kết nối để phát triển và đưa hàng Việt đến với người tiêu dùng. Nhiều siêu thị khác vẫn chú trọng phân phối hàng ngoại nhập.

Cần phải kiểm soát chặt chẽ chất lượng các loại thực phẩm nhập khẩu để tránh tình trạng hàng kém chất lượng tuồn vào Việt Nam gây ảnh hưởng đến sức khỏe người tiêu dùng lẫn thị trường trong nước. Hiện nay, ngoài sự cần thiết của các hàng rào kỹ thuật, để hạn chế hàng nhập khẩu, Nhà nước cần hỗ trợ DN phát triển sản xuất, gia tăng chất lượng sản phẩm, đồng thời hỗ trợ xúc tiến thương mại để DN có thể đẩy mạnh xuất khẩu hàng hóa sang các nước này nhằm lấy lại thế cân bằng.

Ông Văn Đức Mười,
Tổng giám đốc Công ty Vissan

Chẳng hạn như ở Citimart, các loại sản phẩm bánh kẹo, thực phẩm, hàng tiêu dùng nhập khẩu chiếm ưu thế hơn so với hàng nội và các chương trình khuyến mại cũng được áp dụng cho các sản phẩm này.

Tại siêu thị Maximark, khu vực bán hàng điện máy, điện gia dụng, thực phẩm, bánh kẹo, sữa các loại cũng rất đa dạng về số lượng và thương hiệu các sản phẩm nhập khẩu. Tương tự, ở các trung tâm thương mại, các sản phẩm thời trang lẫn hàng nội thất, hàng tiêu dùng có đến 80% là hàng ngoại.

Tại các chợ đầu mối ở TPHCM, quần áo, bánh kẹo, đồ nhựa, đồ gia dụng, hàng điện máy xuất xứ từ các nước trong khối ASEAN và Trung Quốc được bày bán tràn lan bên cạnh sự hiện hữu khiêm tốn của hàng Việt.

Theo các nhà phân phối, họ vẫn bán song song nhiều mặt hàng cùng loại, việc bán hàng nhập khẩu là để đa dạng nguồn hàng, đáp ứng thị hiếu của người tiêu dùng.

Lợi thế khi bán hàng nhập khẩu là các công ty đầu mối thường tổ chức các chương trình khuyến mại để hấp dẫn người tiêu dùng. Hơn nữa, mức chiết khấu cho các đại lý, nhà phân phối cũng cao hơn so với hàng Việt. Các thương hiệu ngoại cũng sẵn sàng trả thêm chi phí để các đại lý trưng bày hàng ở vị trí tốt nhất cũng như cam kết bán hàng lâu dài.

Một chủ đại lý đồ nhựa ở chợ Kim Biên cho biết khi thực hiện đặt hàng với số lượng lớn, đặt ở vị trí bắt mắt, mỗi tháng các đại lý có thể nhận 500.000 đồng đến 3 triệu đồng tùy theo từng mặt hàng, nên hầu hết “mặt tiền” của các gian hàng hay các khu vực bán lẻ lớn đều dành cho hàng nhập khẩu. Hơn nữa, dù hàng ngoại giá đắt hơn nhưng nhiều người tiêu dùng lại thích sử dụng.

Quản lý yếu, thiếu rào cản

Năm 2015, Hiệp định Thương mại tự do ASEAN - Trung Quốc sẽ chính thức có hiệu lực, tức thuế suất nhập khẩu nhiều mặt hàng chỉ bằng 0%. Như vậy, thị trường Việt Nam sẽ khó tránh khỏi tình trạng hàng hóa ngoại tràn ngập thị trường.

Nhưng hiện nay, Việt Nam là nước duy nhất chưa xây dựng quy chuẩn quốc gia cũng như các hàng rào kỹ thuật đối với hàng nhập khẩu để tăng sức cạnh tranh trong bối cảnh hội nhập.

Tự vệ với hàng nhập khẩu ảnh 1

Hàng ngoại vẫn chiếm ưu thế trong các kênh bán lẻ.

Trong khi đó, hàng hóa Việt Nam muốn thâm nhập các thị trường ASEAN và Trung Quốc đang vấp phải hàng loạt rào cản kỹ thuật của các nước này.

Theo ông Lê Văn Trí, Phó Tổng giám đốc CTCP Cao su miền Nam (Casumina), dù thị trường trong nước đã phát triển mạnh về các mặt hàng cao su, lốp xe nhưng DN cũng phải cạnh tranh khốc liệt ở thị trường nội địa với nhiều thương hiệu đến từ Malaysia, Indonesia, Trung Quốc, Thái Lan.

Đối với hàng Việt, các nhà sản xuất buộc phải tuân theo các quy trình sản xuất chặt chẽ, đảm bảo tiêu chuẩn chất lượng quốc tế. Ngược lại, các sản phẩm nước ngoài lại “thượng vàng hạ cám”, đủ loại chất lượng nhưng không được kiểm soát chặt chẽ nên không bảo vệ được hàng hóa trong nước lẫn người tiêu dùng. Nếu tình trạng này tiếp tục kéo dài, những năm tới, hàng giả, hàng kém chất lượng sẽ ồ ạt đổ vào thị trường Việt Nam và khó lòng kiểm soát được.

Sự đổ bộ tràn lan của hàng hóa Trung Quốc và ASEAN đang ngày càng khiến việc kiểm chứng hàng hóa nhập khẩu vào Việt Nam bằng đường chính ngạch, tiểu ngạch hay nhập lậu khó hơn.

Bà Vũ Kim Hạnh, Chủ tịch Hội DN hàng Việt Nam chất lượng cao, cho biết thông qua các chương trình đưa hàng Việt về các chợ truyền thống, các DN nhận thấy hàng nhập khẩu từ các nước như Trung Quốc, Thái Lan, Malaysia… đều có vị thế nhất định tại các khu vực này.

Trong số đó, không thiếu những mặt hàng kém chất lượng được nhập khẩu và thay đổi nhãn mác thành hàng Việt Nam. Điều này cho thấy các nước lân cận vừa chuẩn bị kỹ về vấn đề bảo vệ mậu dịch hàng hóa cho nước của họ, vừa xúc tiến đưa hàng vào nước ta để giành thị phần.

Hơn nữa, tại các thị trường lớn như Nhật Bản, Hoa Kỳ, EU, hàng hóa Việt Nam luôn vấp phải nhiều rào cản kỹ thuật nhưng hàng hóa các nước này vẫn “vô tư” vào Việt Nam mà không hề có một hàng rào bảo vệ lẫn biện pháp kiểm soát chất lượng nào.

Nhận định về vấn đề này, ông Nguyễn Lâm Viên, Tổng giám đốc CTCP Vinamit, cho rằng việc quản lý lỏng lẻo, thiếu rào cản kỹ thuật đối với hàng nhập khẩu đang khiến DN trong nước ngày càng khó khăn hơn vì sức mua bị chia nhỏ, giảm sức cạnh tranh. Đặc biệt vấn nạn hàng Trung Quốc kém chất lượng, nếu tình trạng buôn bán tiểu ngạch vẫn còn kéo dài như hiện nay sẽ rất khó quản lý.

Đỗ Linh

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Bịt lỗ hổng cơ chế đầu tư BOT

Bịt lỗ hổng cơ chế đầu tư BOT

(ĐTTCO) - Cả nước hiện có 88 dự án BOT (xây dựng - kinh doanh - chuyển giao) được xây dựng, gắn với nó là chừng ấy trạm thu phí BOT giao thông. 

Công nghệ - Xe

Du lịch

Khởi nghiệp

Nông nghiệp công nghệ cao: Gian nan vẫn không nản

(ĐTTCO) - Nông nghiệp công nghệ cao đang nhận được sự quan tâm rất lớn từ Chính phủ với nhiều chính sách ưu đãi, thế nhưng nhiều DN tham gia lĩnh vực này vẫn gặp nhiều khó khăn.