Triển vọng trung tâm chế biến, chế tạo

Việt Nam có nhiều cơ hội để trở thành trung tâm chế biến, chế tạo của thế giới khi nắm trong tay các lợi thế về vị trí, nhân công và sự dịch chuyển của dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) là thí dụ. Đó là nhận định của nhiều chuyên gia tại hội thảo khoa học với chủ đề Việt Nam trở thành một trung tâm chế biến, chế tạo diễn ra cuối tuần qua, tại Hà Nội.

Công xưởng thế giới năm 2030

Theo Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam Nguyễn Thiện Nhân, Việt Nam có một số lợi thế để trở thành trung tâm chế biến, chế tạo mới của thế giới trong tương lai. Đó là nguồn nguyên liệu dồi dào, một số dự án thép có quy mô lớn đã và đang được triển khai như dự án luyện thép Formusa công suất 7,5 triệu tấn/năm dự kiến đi vào hoạt động năm 2016; dự án thép Nghi Sơn công suất 7 triệu tấn/năm đang trong quá trình chuẩn bị đầu tư. Ước tính, tổng công suất phôi thép sản xuất trong nước sẽ vượt 20 triệu tấn/năm vào năm 2020. Bên cạnh đó, Việt Nam cũng có lợi thế về nguồn nhân lực trẻ, được đào tạo chuyên môn tăng đều hàng năm, số lao động được đào tạo làm việc trong các ngành công nghiệp chiếm tỷ trọng khá. Cơ cấu nguồn năng lượng dự phòng đạt khoảng 30% tổng công suất.

Để trở thành trung tâm chế biến, chế tạo của thế giới, Ngân hàng ANZ cho rằng Việt Nam cần đáp ứng các điều kiện tiên quyết: dân số trẻ, hệ thống giáo dục và đào tạo nghề bài bản, cơ chế mở để thu hút FDI, minh bạch và định hướng rõ ràng cho các cải cách trung hạn, thị trường tài chính đủ mạnh, môi trường vĩ mô ổn định... Từ góc độ các ngành sản xuất, TS. Hoàng Sỹ Động, Trưởng ban Ban phát triển các ngành sản xuất (Viện Chiến lược phát triển), cho rằng Việt Nam không thể là trung tâm cho tất cả các ngành sản xuất, chế tạo của khu vực và thế giới, chỉ nên tập trung vào một số ngành, sản phẩm cụ thể có tiềm năng, lợi thế trong chuỗi giá trị toàn cầu. Theo đó, Việt Nam cần hướng tới phát triển các cụm sản xuất, chế biến sản phẩm nông sản nhiệt đới với các sản phẩm như lúa gạo, cà phê, tiêu, điều, rau quả và lâm sản. Song song với đó là phát triển công nghiệp tập trung vào các lĩnh vực luyện thép cao cấp, máy nông nghiệp, công nghiệp sản xuất, lắp ráp xe máy, ô tô, năng lượng, công nghiệp điện tử, công nghiệp hóa chất và sản xuất vật liệu xây dựng.

Dòng vốn FDI đang hướng đến Việt Nam

Theo Cục Đầu tư nước ngoài, tính đến hết tháng 9-2015 cả nước có 19.220 dự án đầu tư FDI, tổng vốn đầu tư FDI đạt 269 tỷ USD. 9 tháng qua tổng lượng vốn đăng ký cấp mới và tăng thêm đạt hơn 17 tỷ USD. Dòng vốn FDI vào Việt Nam đóng góp khoảng 22-25% tổng vốn đầu tư toàn xã hội hàng năm, 14% ngân sách nhà nước và 20% GDP năm 2014, tạo ra khoảng 2 triệu việc làm trực tiếp và 3-4 triệu việc làm gián tiếp.

 Triển vọng trung tâm chế biến, chế tạo ảnh 1

Công nhân làm việc trong nhà máy SamSung.  

TS. Phạm Thu Hằng, Tổng Thư ký Phòng Thương mại - Công nghiệp Việt Nam (VCCI), nhận định số lượng DN FDI chiếm tỷ trọng không đáng kể trong cơ cấu DN, chỉ khoảng 3% và đang có xu thế giảm dần. Nhưng trong cơ cấu về nguồn vốn, tỷ trọng vốn của các DN FDI đã tăng lên đáng kể: 17,8% năm 2007 lên 24,6% năm 2014. Thực tế Việt Nam đã trở thành trung tâm lắp ráp, sản xuất sản phẩm điện tử toàn cầu, tạo ra các cụm sản xuất điện tử tập trung vùng Hà Nội, cung cấp cho thị trường toàn cầu với các dòng sản phẩm điện cao cấp như điện thoại thông minh, máy in, tivi… chất lượng cao. Trong giai đoạn 2010-2014, giá trị xuất khẩu các sản phẩm và linh kiện điện tử tăng hơn 6 lần, từ mức 5,897 tỷ USD năm 2010 lên mức 35,033 tỷ USD vào năm 2014.

Kết quả nghiên cứu của TS. Trần Hữu Thiện, Phó Giám đốc Học viện Ngân hàng, cũng cho thấy đang có sự dịch chuyển dòng FDI từ Trung Quốc sang Việt Nam. Trong các quốc gia, vùng lãnh thổ đầu tư vào Việt Nam, Trung Quốc hiện đứng thứ 9 (không kể nguồn FDI từ Hồng Công, Ma Cao, Đài Loan) với khoảng 8,1 tỷ USD, chiếm khoảng 3,15% tổng vốn FDI vào Việt Nam. Nếu xét về số lượng dự án FDI đầu tư vào Việt Nam, Trung Quốc đứng thứ 5 với 1.141 dự án. Việt Nam là điểm đến đầu tư quan trọng của các nhà đầu tư Trung Quốc, chỉ sau Hoa Kỳ. Các nhà đầu tư Trung Quốc đã đầu tư vào 52 tỉnh, thành phố, trong đó có 38 DN trung ương, và 774 DN đến từ các địa phương của Trung Quốc.

Nghiên cứu của Ngân hàng Standard Chartered cũng khẳng định xu hướng chuyển dịch đầu tư từ Trung Quốc sang các nước ASEAN để tận dụng cơ hội từ TPP mang lại. Trong số các DN chuyển đầu tư từ Trung Quốc sang ASEAN, có 44% chọn Việt Nam vì lý do thị trường nội địa lớn, 29% chọn vì lý do chi phí hoạt động thấp, 18% chọn vì lý do lao động dồi dào. Bên cạnh đó, việc nhiều nhà đầu tư FDI chuyển đến Việt Nam do mức độ rủi ro và chi phí đầu tư tại Trung Quốc ngày càng gia tăng. Có đến 60% DN được khảo sát tại diễn đàn “Xúc tiến đầu tư thương mại Việt Nam - 2015 Nhật Bản” cho biết sẽ chuyển dòng vốn đầu tư từ các nước châu Á khác sang Việt Nam trong năm nay và những năm tới.

Báo cáo của Tổ chức Xúc tiến thương mại Nhật Bản cũng cho thấy Trung Quốc không còn là lựa chọn ưu tiên của các DN Nhật Bản. Năm 2014 vốn FDI của Nhật Bản vào Trung Quốc chỉ đạt 6,7 tỷ USD, bằng 1/3 dòng vốn FDI của nước này vào khu vực ASEAN. Còn theo Bộ Tài chính Hàn Quốc, trong nửa đầu năm 2015 vốn đầu tư FDI của Hàn Quốc vào Trung Quốc đã giảm đến 32,1% so cùng kỳ. Trong khi đó, vốn đầu tư FDI của Hàn Quốc vào Việt Nam đang có xu hướng tăng trong thời gian vừa qua. Theo Cục Đầu tư nước ngoài, nửa đầu năm nay có 269 dự án FDI đầu tư mới của Hàn Quốc vào Việt Nam, tổng vốn đăng ký mới đạt trên 1 tỷ USD. Ngoài ra, nhiều tập đoàn lớn khác cũng đang có xu hướng chuyển dịch đầu tư vào Việt Nam. Chẳng hạn, Tập đoàn Microsoft đã công bố đóng cửa 2 nhà máy sản xuất điện thoại Nokia tại Trung Quốc để chuyển vốn và máy móc thiết bị sang đầu tư tại Việt Nam.

Đăng Tuân

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Hấp lực Phú Quốc

Hấp lực Phú Quốc

(ĐTTCO) - Rất nhiều du khách đã quay lại Phú Quốc (tỉnh Kiên Giang) lần 2, lần 3, thậm chí lần n, chứng tỏ hòn đảo này thực sự có sức hấp dẫn, xứng với danh xưng Hòn đảo ngọc. 

Công nghệ - Xe

10 chiếc xe tăng tốc nhanh nhất thế kỷ 21

(ĐTTCO) -  Porsche 918 Spyder 2015, Bugatti Veyron 2008, Porsche 911 Turbo S 2014 là những chiếc xe nhanh nhất thế kỷ 21 với khả năng tăng tốc từ 0 lên 100 km/h trong khoảng 3 giây ngắn ngủi.

Du lịch

Khởi nghiệp

Năng lượng đến từ đam mê

(ĐTTCO) - Điều hành 3 DN, tham gia nhiều tổ chức, theo đuổi nhiều lớp học trong và ngoài nước, nhưng anh Nguyễn Ngọc Tuấn, Giám đốc Công ty Thuế, Kế toán - Luật Việt Á, ủy viên Ban Chấp hành Hội đồng Khởi nghiệp phía Nam, vẫn dành nhiều thời gian để chia sẻ, tư vấn miễn phí cho thanh niên, sinh viên trong việc làm chủ cuộc đời, định hướng tương lai, nhất là trên hành trình khởi nghiệp.