Thông tư hết hạn được nâng cấp nghị định

(ĐTTCO) - Những điều kiện kinh doanh quy định trong thông tư của các bộ, ngành sẽ hết hiệu lực từ 1-7 tới. Nhưng việc rà soát, bãi bỏ các điều kiện kinh doanh - kiểu giấy phép con - làm ảnh hưởng đến quyền lợi nên ai cũng muốn giữ. Vì vậy nhiều bộ, ngành đang đua nhau nâng cấp cơ học các điều kiện kinh doanh từ thông tư lên nghị định. Nhưng nếu chỉ nâng cấp cơ học, cứng hóa các điều kiện kinh doanh doanh nghiệp sẽ bị trói chặt hơn bằng các nghị định, không phù hợp với tình thần đổi mới nhằm xây dựng một môi trường kinh doanh tốt hơn.

Nâng cấp 39 thông tư thành nghị định


Thẩm tra nhiều dự thảo nghị định do các bộ trình lên, bà Nguyễn Thị Kim Thoa, Vụ trưởng Vụ Pháp luật Hình sự - Hành chính (Bộ Tư pháp), cho biết tinh thần của Luật Đầu tư là nâng tiêu chuẩn điều kiện kinh doanh lên nhưng phải đảm bảo thông thoáng, tiết kiệm thời gian chi phí tuân thủ chứ không phải nâng cơ học. Quá trình thẩm định cho thấy do thời gian ngắn quá nên các bộ, ngành nâng thông tư lên nghị định theo cơ học chiếm đa số nên trong tờ trình Chính phủ chưa xác định được cái gì bỏ, cái gì giữ.

Chất lượng nhiều dự thảo nghị định về điều kiện kinh doanh được nâng cấp từ các thông tư rất có vấn đề. Hiện các bộ có 39 thông tư quy định về điều kiện kinh doanh phải sửa đổi, nâng cấp thành nghị định. Một công việc rất đồ sộ được các bộ, ngành làm trong thời gian ngắn nên có rất nhiều quan ngại chất lượng các nghị định này. Hơn nữa đang có sự chồng chéo giữa các dự thảo nghị định về điều kiện kinh doanh. Vì vội nên các bộ chỉ chạy theo mảng của mình nên chồng lấn nhau. Bộ Công Thương có quy định về khoáng sản nhưng Bộ Tài nguyên - Môi trường cũng xây dựng điều kiện kinh doanh trong khoáng sản. Cùng một lĩnh vực khai thác kinh doanh khoáng sản có 2 quy định ở 2 nghị định.

Thông tư hết hạn được nâng cấp nghị định ảnh 1
Doanh nghiệp rất cần môi trường kinh doanh thuận lợi.

Một số dự thảo nghị định trình lên Chính phủ cắt xén cả luật, một số giảm bớt, một số tăng thêm điều kiện luật đã quy định. Nhiều điều kiện kinh doanh viết như nghị quyết với các cụm từ tiên tiến, phù hợp, có hệ thống máy chủ đủ lớn. Mặt khác vẫn còn tình trạng bộ, ngành trình nghị định nhưng lại viện dẫn thông tư.

Khi Bộ Tư pháp rà soát lại thấy nhiều bộ, ngành chỉ nâng cấp đơn thuần thông tư thế nào nghị định chép lại như vậy. Một số cơ quan soạn thảo còn lồng lợi ích bộ ngành vào trong văn bản như dự thảo nghị định kinh doanh bảo hiểm, đưa ra vấn đề về quản lý quỹ trong kinh doanh bảo hiểm đã lồng vào đó.  Nhiều dự thảo nghị định về điều kiện kinh doanh không lấy ý kiến đối tượng tác động.

Bàn về quá trình sửa đổi, bổ sung các quy định pháp luật về môi trường kinh doanh thời gian qua, ông Nguyễn Phước Thọ, hàm vụ trưởng Vụ pháp luật (Văn phòng Chính phủ), cho biết 5 tháng qua các bộ, ngành đã soạn thảo, trình Chính phủ ban hành 14 nghị định, trung bình mỗi tháng 3 nghị định. Theo kế hoạch còn 37 nghị định, nên để hoànn thành mục tiêu phải nỗ lực gấp 10 lần. Chưa bao giờ các bộ, ngành đối diện với số lượng văn bản khổng lồ như thế.

Việc nâng cơ học từ thông tư lên nghị định thời gian qua tại các bộ, ngành là có thật. Trong buổi sáng  31-5, các bộ ngành có 34 văn bản đến hạn chưa trình lên Chính phủ, nhưng chỉ trong buổi chiều lại có tới 35 văn bản được các bộ, ngành trình lên. Từ trước đến nay chưa thấy buổi chiều nào có hiện tượng "đặc biệt" như thế.

"Nếu không khắc phục được tình trạng nâng cấp cơ học từ thông tư thành các nghị định về điều kiện kinh doanh sẽ rất nguy hại. Bởi sửa nghị định cực kỳ khó. Giờ ào ào ban hành, sửa một nghị định mất ít nhất 2-4 năm. Cho nên tiến độ soạn thảo văn bản đảm bảo nhưng phải chú trọng chất lượng. Vội gì thì vội các bộ, ngành cũng phải rà soát đánh giá xem điều kiện kinh doanh đó có hợp lý" - ông Thọ nói.

Càng ít điều kiện kinh doanh càng tốt

Đánh giá về công tác rà soát, bãi bỏ các điều kiện kinh doanh trái luật đang được các bộ, ngành và địa phương thực hiện, Phó Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ Lê Mạnh Hà, cho rằng việc thống kê các điều kiện kinh doanh trong thông tư của các bộ phù hợp với yêu cầu của luật để nâng cấp lên nghị định phải giảm được những khó khăn, nhũng nhiễu cho doanh nghiệp. Thí dụ, thống kê có 1.000 điều kiện kinh doanh đang tồn tại, khi nâng cấp lên nghị định còn lại 800, giảm 200 điều kiện kinh doanh. Bên cạnh đó, cái gì cần quy định thêm mới phải nói rõ lý do. Nếu không việc nâng cấp chỉ là cơ học, cứng hóa các điều kiện kinh doanh, trói chặt DN hơn bằng các nghị định. Điều này không phù hợp với tinh thần đổi mới môi trường kinh doanh..

Việc nâng cấp thông tư, đưa các điều kiện kinh doanh cần thiết vào nghị định cần làm hết sức chất lượng theo tinh thần đổi mới, tháo gỡ rào cản cho doanh nghiệp, tạo lập môi trường kinh doanh tốt hơn cho sản xuất kinh doanh. Việc ban hành các nghị định về điều kiện kinh doanh phải đảm bảo không chồng chéo. Vì sẽ rất khổ cho người soạn thảo, cho doanh nghiệp sau này phải thực hiện.

Tính đến ngày 2-6, Bộ Tư pháp đã nhận và thẩm định 68/86 nghị định,quyết định. Trong đó có 37 nghị định, quyết định quy định chi tiết 16luật; 49 nghị định, quyết định có điều kiện kinh doanh theo Luật Đầu tư.Tốc độ, tiến độ soạn thảo văn bản đặt ra cho các bộ, ngành là khác hẳn.Thời gian gấp, có trường hợp là siêu nghị định, chồng lấn. Vì quá gấpnên không tránh khỏi tình trạng nâng cơ học quy định thông tư lên nghịđịnh.

Ông Lê Thành Long,
Bộ trưởng Bộ Tư pháp

Đăng Tuân

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Công nghệ - Xe

Du lịch

Khởi nghiệp

Đưa dược liệu quý về Việt Nam

(ĐTTCO)-Thời gian gần đây, thị trường xuất hiện một số sản phẩm nông nghiệp nước ngoài “made in” Việt Nam do nông dân tự tìm tòi học hỏi mang về trồng. Đặc biệt, các sản phẩm này chỉ cần trồng trong diện tích nhỏ nhưng cho năng suất cao.