Thoát dầu mỏ và tương lai kinh tế VN

Theo số liệu thống kê, kim ngạch xuất khẩu điện thoại và linh kiện 10 tháng đầu năm 2015 đạt 25,8 tỷ USD, tăng 32.7%. Trong khi đó doanh số xuất khẩu điện thoại di động của cả năm 2014 đạt khoảng 23 tỷ USD. Cũng liên quan đến các con số về điện thoại di động, trong một nghiên cứu của tổ chức phân tích độc lập HIS iSuppli, chi phí nhân công để lắp ráp một chiếc điện thoại iPhone5 của Apple chỉ chiếm không đầy 4% giá thành sản xuất (8USD/207USD) trong khi đó nếu so sánh với giá bán của chiếc iPhone này thì còn thấp hơn rất nhiều, chỉ còn 1,2% (8USD/649USD).

Kinh tế sáng tạo: Liệu có còn mãi một giấc mơ?

Thoát dầu mỏ và tương lai kinh tế VN ảnh 1 

Nhiều người hay nhìn vào các con số 25,8 tỷ USD hay 23 tỷ USD để lạc quan về một tương lai xán lạn cho sự phát triển của ngành công nghệ ở Việt Nam. Tuy nhiên nếu nhìn vào thực trạng giá lắp ráp chỉ tính nêu trên, vấn đề của quốc gia phát triển chủ yếu gia công cho các hãng khác, sẽ thấy một thực tế và yêu cầu bức thiết vai trò của khoa học công nghệ trong phát triển và tăng trưởng kinh tế.

Một nền kinh tế dựa trên sự phát triển của khoa học sáng tạo phải đến từ sự đổi mới công nghệ, đổi mới quản trị bắt nguồn ngay từ các doanh nghiệp. Và lịch sử đã chứng minh không có một quốc gia gia nào qua một đêm bỗng trở nên sáng tạo. Đó phải là cả một quá trình lâu dài đòi hỏi từng doanh nghiệp phải nỗ lực, sáng tạo và tích lũy bên cạnh môi trường thuận lợi cho phát triển sáng tạo do nhà nước và chính phủ tạo lập.

Số liệu thống kê mới nhất cho thấy đóng góp của các nhóm ngành kinh tế thương mại, dịch vụ du lịch; công nghiệp (chủ yếu là chế tạo); nông lâm nghiệp thủy hải sản vào GDP của Nhật Bản trong vài năm trở lại đây tương ứng với các tỷ lệ 71%; 28% và khoảng 1%. Trong khi đó đóng góp của các nhóm ngành tương ứng trong của Việt Nam vào GDP (số liệu năm 2013): 43,31%; 38,31% và 18,38%.

Trong Bảng xếp hạng VNR500, trong 500 doanh nghiệp được gọi là lớn nhất Việt Nam - những đầu tàu của nền kinh tế - số lượng doanh nghiệp hoạt động trong ngành khoáng sản, xăng dầu chiếm 12,8% và đứng thứ 2 trong nhóm 5 ngành có tỷ lệ doanh nghiệp lọt bảng xếp hạng nhiều nhất. Riêng về tỷ trọng doanh thu đóng góp trong bảng, ngành khoáng sản, xăng dầu vẫn giữ vị trí đầu bảng với mức đóng góp 31,44% (giảm nhẹ so với mức 32% của năm 2014).

Trong khi đó các ngành mang tính sáng tạo như nhóm ngành viễn thông – công nghệ thông tin, dù số lượng doanh nghiệp không thay đổi nhiều (khoảng 4,4% tổng số doanh nghiệp toàn bảng) nhưng cũng chỉ tạo ra 7,7% doanh thu.

Giảm phụ thuộc vào tài nguyên

Khó có thể phủ nhận mức độ phụ thuộc vào khối ngành khai khoáng. Tuy nhiên tỷ trọng đóng góp của ngành này vào mức tăng trưởng chung có xu hướng giảm đi, thể hiện ở chuyển dịch cơ cấu thu ngân sách. Nếu như vào những năm 90, thu từ dầu thô chiếm khoảng 25% thu ngân sách, nay chỉ còn dưới 10%. Điều này cho thấy, một mặt do nguồn tài nguyên ngày càng cạn kiệt và điều kiện khai thác ngày càng khó khăn nên xu hướng đóng góp của lĩnh vực này sẽ ngày càng giảm dần.

Bên cạnh đó, với mục đích giảm phụ thuộc vào khai thác tài nguyên, Chính phủ đã chỉ đạo Bộ Công thương ban hành Chiến lược phát triển ngành công nghiệp đến năm 2025, tầm nhìn 2035 với mục tiêu phát triển kinh tế không phụ thuộc vào khai thác tài nguyên, tập trung chú trọng các ngành kinh tế như chế biến chế tạo, công nghiệp công nghệ cao, phần mềm...

Để giảm thiểu tới mức thấp nhất những mặt hạn chế trong khai thác tài nguyên thiên nhiên, các doanh nghiệp trong ngành cần chú trọng đảm bảo ứng dụng kỹ thuật hiện đại trong khai thác cũng như sử dụng nguồn tài nguyên một cách hiệu quả, có tổ chức, đem lại nguồn lợi ích kinh tế tối đa cho cộng đồng và đất nước.

Khi tham gia các hiệp định thương mại tự do, môi trường kinh doanh sẽ thay đổi, dẫn đến doanh nghiệp phải thay đổi. Hội nhập không phải là một lựa chọn, hội nhập là một thực tế của thị trường mà mọi người, mọi doanh nghiệp phải đi theo.

Doanh nghiệp thay đổi bắt đầu từ chính lãnh đạo doanh nghiệp, từ sự đổi mới tư duy lãnh đạo. Tham gia hội nhập và toàn cầu hóa là thực hiện ba cuộc đổi mới: đổi mới về công nghệ, đổi mới về tài chính và đổi mới tư duy quản trị.

Hơn lúc nào hết, lãnh đạo doanh nghiệp cần thay đổi tư duy một cách mạnh mẽ, với bản lĩnh với chiến lược và tầm nhìn tốt, hiểu biết và tuân thủ các quy định của luật pháp trong nước và quốc tế để tạo dựng tâm thế chủ động không chỉ trên sân chơi khu vực và toàn cầu mà chính trên sân nhà mình với “những người chơi đẳng cấp quốc tế”.

Lê Anh

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Hấp lực Phú Quốc

Hấp lực Phú Quốc

(ĐTTCO) - Rất nhiều du khách đã quay lại Phú Quốc (tỉnh Kiên Giang) lần 2, lần 3, thậm chí lần n, chứng tỏ hòn đảo này thực sự có sức hấp dẫn, xứng với danh xưng Hòn đảo ngọc. 

Công nghệ - Xe

Du lịch

Chật vật vì bị nhái thương hiệu

(ĐTTCO)-Trong ngành du lịch, hầu như ai cũng biết việc hàng loạt thương hiệu lữ hành tên tuổi bị nhái, giả mạo tên miền và trang website…

Khởi nghiệp

Năng lượng đến từ đam mê

(ĐTTCO) - Điều hành 3 DN, tham gia nhiều tổ chức, theo đuổi nhiều lớp học trong và ngoài nước, nhưng anh Nguyễn Ngọc Tuấn, Giám đốc Công ty Thuế, Kế toán - Luật Việt Á, ủy viên Ban Chấp hành Hội đồng Khởi nghiệp phía Nam, vẫn dành nhiều thời gian để chia sẻ, tư vấn miễn phí cho thanh niên, sinh viên trong việc làm chủ cuộc đời, định hướng tương lai, nhất là trên hành trình khởi nghiệp.