Thiếu nguyên liệu, sản xuất cầm chừng

HIện nay nguồn nguyên liệu trong nước khan hiếm nên giá tăng vọt, tácđộng xấu đến sản xuất, làm đội giá thành, dẫn đến giá cả hàng hóa biếnđộng thất thường, khó kiểm soát. 

Yếu vốn, thiếu thông tin

Theo Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thủy sản Việt Nam (VASEP), do nguồn nguyên liệu khan hiếm, có đến 40% nhà máy chế biến tôm xuất khẩu rơi vào tình trạng hoạt động cầm chừng và đang đối mặt với nguy cơ đóng cửa. Từ đầu năm đến nay có 147 DN ngành thủy sản phải đóng cửa nhà máy. Trong khi đó, nỗ lực mở rộng thị trường vẫn chưa có dấu hiệu lạc quan vì số lượng thị trường mới mở tỷ lệ thuận với số lượng thị trường bị mất đi.

Do thiếu nguyên liệu, các DN trong ngành thủy sản đang bị mất rất nhiều hợp đồng xuất khẩu và khó mở rộng thị trường mới. Ông Nguyễn Minh Thông, Giám đốc Công ty TNHH Nguyên Hoàng, cho biết: “Nguyên nhân dẫn đến tình trạng này là do thương lái gom hàng từ các tàu cá để bán lại cho các tàu chở hàng Trung Quốc. Mua không chịu thuế xuất khẩu, thuế kinh doanh, nên giá mua lúc nào cũng cao hơn giá mua của DN trong nước.

Tình trạng cạnh tranh thu gom diễn ra ngày càng khốc liệt nên DN trong nước thiếu nguyên liệu thủy sản trầm trọng. Trong tình hình khó khăn như thế này, công ty chúng tôi chỉ hoạt động cầm chừng để chờ thời cơ, cân nhắc rất kỹ khi nhận các hợp đồng mới và vẫn chưa dám hoạch định các dự án thâm nhập, mở rộng thị trường”.

Thiếu nguyên liệu, sản xuất cầm chừng ảnh 1
Các nhà máy chế biến nông sản xuất khẩu đang gặp khó do thiếu nguyên liệu. Ảnh: Lã Anh

Để đáp ứng các đơn hàng theo hợp đồng và mở rộng thị trường, hồi đầu năm, các DN ngành nông sản đã mua nguyên liệu dự trữ để sản xuất, thậm chí nhiều DN còn đầu cơ, tích trữ một khối lượng lớn, chứa đầy trong kho, nhưng đến giữa quý II, nhu cầu lại giảm mạnh.

Trong lúc khó khăn về vốn, nhiều DN đã mở kho bán nguyên liệu cho DN nước ngoài. Đến đầu quý III, khi có hợp đồng mời chào cung ứng sản phẩm, DN đành lắc đầu do không còn nguyên liệu.

Ông Lê Thanh Việt, Tổng giám đốc Công ty TNHH XNK Nông sản Thanh Bình, than: “Trong tháng 5 và 6, DN chúng tôi không thể chịu đựng nổi tình trạng nguyên liệu nằm kho trong khi nhu cầu giảm mạnh, không có đơn hàng, nên đã chấp nhận bán 7.000 tấn hồ tiêu cho một đơn vị nước ngoài với giá thấp. Thế nhưng, qua tháng 7, một số thị trường đã gửi các đơn hàng số lượng lớn nhưng DN lại không còn đủ nguyên liệu để sản xuất, đành phải từ chối ký hợp đồng. Điều này đồng nghĩa với việc, dù thời gian tới có đủ nguyên liệu cũng sẽ mất đi các khách hàng này vì đối tác nước ngoài rất thận trọng, nếu đã một lần hợp tác không thành công sẽ rất khó có những lần hợp tác kế tiếp”.

Áp lực xuất khẩu

Theo các chuyên gia kinh tế, tháng 7 chỉ số giá tiêu dùng có thể gây áp ở lực mức 1,09% của tháng 6-2011. Dự báo này được đưa ra trên cơ sở đầu tháng 7 đã diễn ra một đợt dao động giá cả mạnh ảnh hưởng đến mặt bằng giá chung trên thị trường, nhiều yếu tố đầu vào của các ngành sản xuất tiếp tục tăng cao. Tình hình giá cả tăng trong thời gian qua chịu tác động khá mạnh của cơ cấu hàng hóa xuất khẩu, bởi nguyên liệu bị thiếu hụt trầm trọng đã đẩy giá cả hàng hóa trong nước tăng cao.

Hàng xuất khẩu của DN Việt Nam thuộc nhóm có mức tăng giá trung bình, nhưng chủ yếu lại là nguyên liệu thô, nguyên liệu sơ chế và những mặt hàng sử dụng nhiều lao động hay mang tính mùa vụ. Do đó, khi nguyên liệu được tập trung cho xuất khẩu, giá cả theo đó tăng lên trên phạm vi rộng với tốc độ nhanh. Cộng với tình trạng khan hiếm nguyên liệu, nhiều ngành đã rơi vào tình trạng lao đao, mất khách nội lẫn ngoại do buộc phải tăng giá sản phẩm.

Ông Nguyễn Chiến Thắng, Chủ tịch Hội Mỹ nghệ và Chế biến gỗ TPHCM (HAWA), cho biết các tháng đầu năm thương lái đã đua nhau thu mua gỗ nguyên liệu thô để xuất khẩu dưới dạng gỗ tròn và gỗ xẻ bán thành phẩm với giá thấp, khoảng 300USD/m3, khiến giá gỗ nguyên liệu tăng lên. Trong khi đó nếu DN chế biến xuất gỗ thành phẩm có giá 1.500-2.000USD/m3.

Để đối phó với tình trạng này, Thủ tướng Chính phủ đã yêu cầu Bộ Công Thương cùng các bộ, ngành liên quan xây dựng biện pháp thúc đẩy sản xuất, điều hòa xuất nhập khẩu nhằm cân đối cung cầu các mặt hàng thiết yếu, bảo đảm nguồn cung hàng hóa trong nước và nguyên liệu sản xuất hàng xuất khẩu, tránh tình trạng đẩy giá lên cao, gây tác động bất lợi đến CPI trong nước và mục tiêu kiềm chế lạm phát theo Nghị quyết 11 của Chính phủ.

Trước mắt, về phía DN, cần có biện pháp chủ động giữ nguồn nguyên liệu, đồng thời hợp tác với các cơ quan chức năng và các hiệp hội ngành nghề ngăn chặn tình trạng thu gom, đầu cơ nguyên liệu của các thương nhân nước ngoài.

YÊN LAM

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Công nghệ - Xe

Du lịch

Đưa văn hóa ẩm thực Việt ra thế giới

(ĐTTCO)-Ngành du lịch Việt Nam vừa ghi dấu thêm một cột mốc mới: Sau nhiều năm lên dự án, chuẩn bị, Hiệp hội Du lịch Việt Nam đã cho ra đời Trung tâm Nghiên cứu, bảo tồn và phát triển ẩm thực Việt Nam (tại số 18 Trương Định, quận 3, TPHCM).

Khởi nghiệp

Khởi tranh cuộc thi Startup Zone 2017

(ĐTTCO) - Vòng 1 "Tôi! Khởi Nghiệp" của cuộc thi Startup Zone 2017 do CLB Nhân sự  - Khởi nghiệp Trường ĐH Kinh tế TPHCM tổ chức đã diễn ra thành công với sự tham gia của hơn 3.000 sinh viên đến từ nhiều trường đại học, cao đẳng ở khu vực miền Nam.