Thị trường lương thực: Liên kết để bình ổn

Liên kết chuỗi trong cung ứng các mặt hàng thiết yếu là biện pháp tốt để loại trừ những yếu tố bất ổn về cung cầu, giá cả, chất lượng hàng hóa nhằm ổn định thị trường, đảm bảo an sinh xã hội.

Thế mạnh riêng

TPHCM là trung tâm kinh tế, khoa học công nghệ và sản xuất công nghiệp lớn, trung tâm về thương mại, dịch vụ, tài chính của Việt Nam, cũng là hạt nhân của vùng kinh tế trọng điểm phía Nam, có thị trường tiêu thụ lớn và sôi động nhất nước.

Hiện nay, lượng sản phẩm nông nghiệp tiêu thụ trên địa bàn TPHCM khoảng 1.000-1.100 tấn/ngày (gồm cả sản phẩm đông lạnh nhập khẩu) và 3-3,5 triệu quả trứng gia cầm, 2.000 tấn rau củ quả các loại.

Trong đó, các sản phẩm nông nghiệp chỉ cung ứng được 15-20% nhu cầu tiêu thụ, phần còn lại được đưa về từ các tỉnh và nhập khẩu. Đối với sản phẩm động vật, thịt heo chiếm một tỷ trọng lớn và được nhập về TP thông qua các đơn vị kinh doanh giết mổ gia súc, qua các chợ đầu mối Bình Điền, Tân Xuân.

Đông Nam bộ với những lợi thế cơ bản là khu vực nông nghiệp, có cơ sở hạ tầng giao thông ngày càng được nâng cao và kiện toàn, thuận lợi cho giao thương với khu vực bên ngoài; khí hậu, địa hình, đất đai thích hợp cho việc hình thành các vùng sản xuất các loại nông sản tập trung làm nguyên liệu cho công nghiệp và xuất khẩu có giá trị cao như cao su, cà phê, tiêu, bắp, khoai mì, mía...

Trong đó cà phê, tiêu, cao su là những mặt hàng xuất khẩu chủ lực. Bên cạnh đó, trình độ dân trí nông thôn ngày càng được nâng cao là những lợi thế cho việc phát triển một nền nông nghiệp an toàn, hiện đại, góp phần nâng cao sức cạnh tranh của khu vực.

Tuy nhiên, bên cạnh những lợi thế phát triển nông nghiệp, Đông Nam bộ cũng có những hạn chế và thách thức nhất định, như: sản xuất nông nghiệp còn manh mún, theo hộ tiểu nông, năng suất, chất lượng và hiệu quả còn thấp; chưa thiết lập được các mô hình tổ chức sản xuất, chế biến, tiêu thụ thích ứng với cơ chế thị trường có hiệu quả; việc vận dụng tiến bộ khoa học-kỹ thuật mới trong sản xuất nông nghiệp còn nhiều hạn chế; tình trạng đô thị hóa diễn ra ngày càng nhanh, các khu công nghiệp phát triển ngày càng nhiều, tài nguyên rừng ngày càng giảm sút, đất đai, nguồn nước và môi trường sinh thái bị ô nhiễm nặng gây ảnh hưởng xấu đến sức khỏe, đời sống dân cư và cho cả sản xuất nông nghiệp, hạn chế hiệu quả sản xuất, kinh doanh, giảm sức cạnh tranh hàng hóa.

Vì vậy, cần có những mô hình liên kết vùng Đông Nam bộ và TPHCM để giúp các hoạt động bình ổn thị trường của khu vực phía Nam được hiệu quả hơn. Đồng thời thúc đẩy năng suất các vùng chăn nuôi, sản xuất sản phẩm nông nghiệp, trong đó có vùng Đông Nam bộ.

Các hình thức liên kết

Tôi đề xuất một số hình thức liên kết. Thứ nhất, liên kết trong sản xuất chăn nuôi. Quy trình giết mổ sản xuất chế biến theo quy mô công nghiệp đòi hỏi nguồn cung cấp nguyên liệu phải có chất lượng đồng đều, khối lượng đủ lớn để giảm chi phí trong quá trình thu mua, vận chuyển, giết mổ và chế biến. Ngoài ra, cần đáp ứng các tiêu chuẩn an toàn, thân thiện với môi trường…

Thị trường lương thực: Liên kết để bình ổn ảnh 1

Một cửa hàng thực phẩm của Vissan.

Đây đang là xu hướng tất yếu, thậm chí mang tính bắt buộc, chính vì thế nó sẽ là thách thức lớn đối với sự tồn tại của các mô hình chăn nuôi cá thể, nhỏ lẻ đang chiếm đa số tại Đông Nam bộ hiện nay. Vì vậy, để khắc phục phần nào trong thời gian trước mắt, việc liên kết để tạo ra quy mô sản xuất lớn hơn nhằm phát triển bền vững là hướng đi tất yếu trong hiện tại và lâu dài.

Thứ hai, liên kết giữa các thành viên tham gia chuỗi sản xuất ở các cấp khác nhau. Thông qua các hợp đồng được đảm bảo bởi pháp luật, như liên kết giữa nhà cung cấp thức ăn gia súc, con giống đầu vào với người chăn nuôi, liên kết giữa người chăn nuôi với công ty chế biến, giữa các công ty chế biến với nhà tiêu thụ…, và liên kết giữa các thành viên nêu trên với các tổ chức tín dụng hỗ trợ tài chính cho hoạt động của toàn chuỗi được thông suốt.

Để thực hiện các mô hình liên kết này, cần một số giải pháp hỗ trợ thực hiện. Thứ nhất, TPHCM cần phát triển ngành nông nghiệp kỹ thuật cao, trở thành trung tâm dịch vụ nông nghiệp hiện đại, tiếp thu công nghệ, máy móc thiết bị mới, hiện đại để trao đổi và chuyển giao cho các vùng chăn nuôi và trồng trọt, sau đó thu mua sản phẩm từ các vùng sản xuất nông nghiệp để tiêu thụ trong TP và xuất khẩu…

Thứ hai, cần hỗ trợ định hướng từ cấp vĩ mô về xu thế phát triển, cân bằng cung cầu trên thị trường, tránh khủng hoảng “thừa-thiếu” sản phẩm, dự báo thị trường tốt hơn thông qua quy hoạch sản xuất bảo đảm cân đối cung-cầu, ổn định chi phí và giá, tạo dựng thương hiệu, đặc biệt là sử dụng hiệu quả nguồn tài nguyên thiên nhiên và nguồn nhân lực…

Tất nhiên, không một mô hình liên kết cụ thể nào cho kết quả tối ưu trong mọi hoàn cảnh. Trong sản xuất, tùy theo tình hình thực tế mà có sự phối hợp giữa các mô hình với nhau để bổ sung, hỗ trợ cho nhau, đảm bảo hài hòa lợi ích cho tất cả các bên tham gia trong chuỗi. Đây chính là một trong những xu hướng trong tương lai để hướng đến một nền sản xuất nông nghiệp bền vững.

Văn Đức Mười, Chủ tịch Hội Lương thực, thực phẩm TPHCM

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Bịt lỗ hổng cơ chế đầu tư BOT

Bịt lỗ hổng cơ chế đầu tư BOT

(ĐTTCO) - Cả nước hiện có 88 dự án BOT (xây dựng - kinh doanh - chuyển giao) được xây dựng, gắn với nó là chừng ấy trạm thu phí BOT giao thông. 

Công nghệ - Xe

Du lịch

Thị trường ngoại săn đón du khách Việt

(ĐTTCO) - Chưa bao giờ giá tour du lịch Hàn Quốc, Nhật Bản, lãnh thổ Đài Loan… lại rẻ như hiện nay. Các hãng hàng không và công ty du lịch nước ngoài ồ ạt khuyến mãi, chào mời tour giá tốt, cộng với chính sách nới rộng visa, chào đón du khách Việt.  

Khởi nghiệp

Lạ lẫm 'Thung lũng khởi nghiệp' giữa Sài Gòn

(ĐTTCO)-Một khu nhà làm việc cũ kỹ của Sở Khoa học công nghệ TP.HCM được cải tạo theo phong cách lạ vào tháng 8-2016, thoáng nhìn tưởng quán cà phê. Nhiều doanh nghiệp ra đời từ đó...